1. صفحه اصلی
    • پربیننده‌ترین اخبار
    • مهمترین اخبار
    • آرشیو اخبار
  2. سیاسی
    • سیاست ایران
    • نظامی | دفاعی | امنیتی
    • گزارش و تحلیل سیاسی
    • مجلس و دولت
  3. امام و رهبری
  4. ورزشی
    • فوتبال ایران
    • فوتبال جهان
    • والیبال | بسکتبال | هندبال
    • کشتی و وزنه‌برداری
    • ورزش های رزمی
    • ورزش زنان
    • ورزش جهان
    • رشته های ورزشی
  5. بین الملل
    • دیپلماسی ایران
    • تولیدات دفاتر خارجی
    • آسیای غربی
    • افغانستان
    • آمریکا
    • اروپا
    • آسیا-اقیانوسیه
    • پاکستان و هند
    • ترکیه و اوراسیا
    • آفریقا
    • بیداری اسلامی
  6. فضا و نجوم
  7. اقتصادی
    • اقتصاد ایران
    • پول | ارز | بانک
    • خودرو
    • صنعت و تجارت
    • نفت و انرژی
    • فناوری اطلاعات | اینترنت | موبایل
    • کار آفرینی و اشتغال
    • راه و مسکن
    • هواشناسی
    • بازار سهام | بورس
    • کشاورزی
    • اقتصاد جهان
  8. اجتماعی
    • پزشکی
    • رسانه
    • طب سنتی
    • خانواده و جوانان
    • تهران
    • فرهنگیان و مدارس
    • پلیس
    • حقوقی و قضایی
    • علم و تکنولوژی
    • محیط زیست
    • سفر
    • حوادث
    • آسیب های اجتماعی
    • بازنشستگان
  9. فرهنگی
    • ادبیات و نشر
    • رادیو و تلویزیون
    • دین ، قرآن
    • سینما و تئاتر
    • فرهنگ حماسه و مقاومت
    • اندیشه
    • موسیقی و تجسمی
  10. حوزه و روحانیت
  11. استانها
    • آذربایجان‌ شرقی
    • آذربایجان غربی
    • اردبیل
    • اصفهان
    • البرز
    • ایلام
    • بوشهر
    • استان تهران
    • چهارمحال و بختیاری
    • خراسان جنوبی
    • خراسان رضوی
    • خراسان شمالی
    • خوزستان
    • زنجان
    • سمنان
    • سیستان و بلوچستان
    • فارس
    • قزوین
    • قم
    • کاشان
    • کردستان
    • کرمان
    • کرمانشاه
    • کهگیلویه و بویراحمد
    • گلستان
    • گیلان
    • لرستان
    • مازندران
    • مرکزی
    • هرمزگان
    • همدان
    • یزد
    • جزایر خلیج فارس
  12. رسانه ها
    • چند رسانه ای
    • خواندنی
  13. بازار
    • قیمت خودرو
    • قیمت طلا، سکه و ارز
    • سازمان‌ها و شرکت‌ها
  14. عکس
  15. فیلم
  16. گرافیک و کاریکاتور
    • english
    • عربی
    • Türkçe
    • עברית
    • Pусский
  • RSS
  • تلگرام
  • اینستاگرام
  • توییتر
  •  
    آپارات
  •  
    سروش
  •  
    آی‌گپ
  •  
    گپ
  •  
    بله
  •  
    روبیکا
  •  
    ایتا
  • قیمت ارز و طلا
    لیگ ایران و جهان
  • صفحه اصلی
    • پربیننده‌ترین اخبار
    • مهمترین اخبار
    • آرشیو اخبار
  • سیاسی
    • سیاست ایران
    • نظامی | دفاعی | امنیتی
    • گزارش و تحلیل سیاسی
    • مجلس و دولت
  • امام و رهبری
  • ورزشی
    • فوتبال ایران
    • فوتبال جهان
    • والیبال | بسکتبال | هندبال
    • کشتی و وزنه‌برداری
    • ورزش های رزمی
    • ورزش زنان
    • ورزش جهان
    • رشته های ورزشی
  • بین الملل
    • دیپلماسی ایران
    • تولیدات دفاتر خارجی
    • آسیای غربی
    • افغانستان
    • آمریکا
    • اروپا
    • آسیا-اقیانوسیه
    • پاکستان و هند
    • ترکیه و اوراسیا
    • آفریقا
    • بیداری اسلامی
  • فضا و نجوم
  • اقتصادی
    • اقتصاد ایران
    • پول | ارز | بانک
    • خودرو
    • صنعت و تجارت
    • نفت و انرژی
    • فناوری اطلاعات | اینترنت | موبایل
    • کار آفرینی و اشتغال
    • راه و مسکن
    • هواشناسی
    • بازار سهام | بورس
    • کشاورزی
    • اقتصاد جهان
  • اجتماعی
    • پزشکی
    • رسانه
    • طب سنتی
    • خانواده و جوانان
    • تهران
    • فرهنگیان و مدارس
    • پلیس
    • حقوقی و قضایی
    • علم و تکنولوژی
    • محیط زیست
    • سفر
    • حوادث
    • آسیب های اجتماعی
    • بازنشستگان
  • فرهنگی
    • ادبیات و نشر
    • رادیو و تلویزیون
    • دین ، قرآن
    • سینما و تئاتر
    • فرهنگ حماسه و مقاومت
    • اندیشه
    • موسیقی و تجسمی
  • حوزه و روحانیت
  • استانها
    • آذربایجان‌ شرقی
    • آذربایجان غربی
    • اردبیل
    • اصفهان
    • البرز
    • ایلام
    • بوشهر
    • استان تهران
    • چهارمحال و بختیاری
    • خراسان جنوبی
    • خراسان رضوی
    • خراسان شمالی
    • خوزستان
    • زنجان
    • سمنان
    • سیستان و بلوچستان
    • فارس
    • قزوین
    • قم
    • کاشان
    • کردستان
    • کرمان
    • کرمانشاه
    • کهگیلویه و بویراحمد
    • گلستان
    • گیلان
    • لرستان
    • مازندران
    • مرکزی
    • هرمزگان
    • همدان
    • یزد
    • جزایر خلیج فارس
  • رسانه ها
    • چند رسانه ای
    • خواندنی
  • بازار
    • قیمت خودرو
    • قیمت طلا، سکه و ارز
    • سازمان‌ها و شرکت‌ها
  • عکس
  • فیلم
  • گرافیک و کاریکاتور

معرفی مقاله| مدیریت استراتژیک آتش بس

  • 25 آبان 1405 - 10:16
  • اخبار ویژه نامه‌ها
  • اخبار حوزه و روحانیت
معرفی مقاله| مدیریت استراتژیک آتش بس

«قاعده نفی سبیل» در مواجهه با دشمن، نقش تعیین کننده ای در تبیین مشروعیت مدیریت آتش بس ایفا می‌کند.

ویژه نامه‌ها

به گزارش خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، «بازخوانی مدیریت استراتژیک آتش بس در پرتو قاعده نفی سبیل؛ از فقه جزئی تا مدیریت کلان میدان، دیپلماسی و رسانه» عنوان مقاله ای است که حجت الاسلام احمد حق جو، دانش پژوه سطح 4 رشته فقه حکومت، به رشته تحریر درآورده و تبیینی درباره آتش بس است.

از احکام عقد تا مدیریت استراتژیک

این نوشتار از آتش بس اینگونه یاد کرده که در مسائل فقه جهاد، «آتش بس» یا همان «مهادنه» تنها یک توقف موقت در درگیری های نظامی نیست، بلکه مرحله ای حساس از مدیریت تقابل است که می تواند مسیر پیروزی یا شکست را در بلندمدت تغییر دهد.

در این پژوهش، با حرکت از نگاه صرفاً جزئی نگر به نگاهی کلان، بر این فرض است که مدیریت استراتژیک آتش بس باید بر پایه یک قاعده کلیدی بنا شود: «حفظ برتری مسلمانان و جلوگیری از هرگونه تسلط (سبیل) دشمن». مدیریت دوران آتش بس در سه محور مدیریت زمان و اعلام (محور نظامی-استراتژیک)، مدیریت مذاکرات و تبادل پیام (محور دیپلماسی)، مدیریت روایتگری و رسانه (محور جنگ نرم) ترسیم می شود که هر یک از آن ها مستلزم برخورداری از «قدرت برتر» یا «حالت تسلط» از سوی مسلمانان است.

قاعده نفی سبیل و ضرورت حفظ اقتدار

برای تبیین اینکه چرا مدیریت استراتژیک آتش بس باید لزوماً بر پایه «برتری مسلمانان» باشد، نمی توان تنها به ملاحظات سیاسی یا مصلحت اندیشی های گذرا تکیه کرد؛ بلکه باید به قواعد کلان فقهی بازگشت. در این میان، «قاعده نفی سبیل» به عنوان یکی از قدرتمندترین و بنیادین ترین قواعد در مواجهه با دشمن، نقش تعیین کننده ای در تبیین مشروعیت مدیریت آتش بس ایفا می کند.

قاعده نفی سبیل بر پایه آیه شریفه «وَلَنْ یَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكَافِرِینَ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ سَبِیلًا» بنا شده است. در تحلیل فقهی و تفسیری این آیه، واژه «سبیل» به معنای راه، مسیر و به ویژه «راه تسلط و چیرگی» است. بر اساس این قاعده، در عالم تشریع، قانون گذاری و مدیریت، هیچ حکمی یا وضعیتی نباید به گونه ای باشد که راه و فرصتی برای برتری، سلطه و چیرگی کفار بر مسلمانان فراهم آورد.

نویسنده با اشاره به اینکه یکی از دقیق ترین تجلی های این قاعده در مباحث فقه مهادنه، بحث پیرامون «شرط خیار نقض» در قراردادهای مهادنه (آتش بس) است، به درس خارج رهبر شهید اشاره می کند که ایشان با نگاهی استراتژیک، به این آیه (وَلَنْ یَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكَافِرِینَ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ سَبِیلًا) استناد کرده و استدلالی بدیع ارائه می دهند. ایشان با بررسی مسئله اینکه آیا می توان برای دشمن حق «خیار نقض» (یعنی حق شکستن قرارداد توسط دشمن) تعیین کرد یا خیر، می فرمایند: بعید نیست که برای دشمن نتوان خیار نقض تعیین کرد؛ زیرا این امر سبب سلطه و چیرگی کفار بر مسلمانان می شود.

علاوه بر قاعده نفی سبیل، آیه 35 سوره محمد، مبنایی دیگر برای ضرورت حفظ قدرت برتر مسلمانان در دوران آتش بس ارائه می دهد: «فَلَا تَهِنُوا وَتَدْعُوا إِلَى السَّلْمِ وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ؛ پس سست نشوید و به صلح دعوت نکنید در حالی که شما برتر هستید».

این آیه، پیوند میان «صلح/آتش بس» و «برتری/استعلاء» را برقرار می کند. از منظر این آیه، صلح و آرامش نباید از روی ضعف، سستی یا از دست رفتن اقتدار باشد. در واقع، قرآن کریم هر آنچه را که سبب «وهن» (سستی و ضعف) مسلمانان در برابر دشمنان شود، نهی کرده است.

تحلیل روایی

در ادامه پژوهش در کنار آیات قرآن کریم، به سنت پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) اشاره می شود که آن نیز بر ضرورت حفظ برتری مسلمانان تأکید ورزیده است. روایت نبوی مشهور «الاسلام یعلو و لایعلی علیه» (اسلام برتری می یابد و بر آن چیره نمی شوند) یکی از کلیدی ترین مستندات در این باب است.

نکته حائز اهمیت در تحلیل این روایت، بحث در مورد «مقام روایت» است. برخی از فقها و محققان بزرگ، از حیث سندی و محتوایی، این روایت را مورد پذیرش قرار داده و استدلال می کنند که این سخن، صرفاً یک «خبر» (گزارش از یک واقعه تاریخی) نیست، بلکه در مقام «تشریع» است. تفاوت میان خبر و تشریع در اینجا حیاتی است؛ اگر این روایت در مقام تشریع باشد، یعنی بیانگر یک «قاعده قانونی و شرعی» است که بر تمام رفتارها و مدیریت های مسلمانان حاکم است.

نویسنده در نهایت نتیجه می گیرد که مدیریت آتش بس نباید به مثابه یک «توقف اجباری» یا «پذیرش وضعیت موجود» نگریسته شود؛ بلکه باید به عنوان یک «مرحله از مدیریت تقابل» با هدف حفظ و تقویت موازنه قدرت تعریف گردد.

مدیریت نظامی، مدیریت دیپلماسی و مدیریت رسانه ای از نکات دیگری است شکه در این نوشتار به آن اشاره شده و باید از فیلتر «عدم تسلط دشمن» عبور کند.

خبرنگار: بابک شکورزاده

انتهای پیام/

 
R7422/P7422
قیمت ارز و طلا
لیگ ایران و جهان
واژه های کاربردی مرتبط
  • مذاکرات هسته ای
  • دیپلماسی فرهنگی
  • تحریم هسته ای
  • فقه پویا
  • حکومت اسلامی
  • جنگ تمدنی
  • آمریکا
  • رژیم صهیونیستی (اسرائیل)
  • شهید
  • پژوهش
  • تحقیق و تفحص
بیشتر بخوانید
معرفی مقاله| تطور تاریخ نگاری مکتب حوزوی در عصر پهلوی دوم
شبکه‌سازی، مطالبه‌گری و امیدآفرینی؛ 3 ضلع تقویت میدان
از کاپیتولاسیون تا جنگ تحمیلی آمریکا
tasnim
tasnim
tasnim
  • درباره ما
  • ارتباط با ما
  • پربیننده‌ترین اخبار
  • پیوندها
  • بازار
  • قیمت ارز و طلا
  • لیگ ایران و جهان
  • آرشیو اخبار ؛ جدیدترین اخبار لحظه به لحظه امروز
ما را دنبال کنید:
  • RSS
  • تلگرام
  • اینستاگرام
  • توییتر
  • آپارات
  • سروش
  • آی‌گپ
  • گپ
  • بله
  • روبیکا
  • ایتا

All Content by Tasnim News Agency is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.