به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، «نیکول پاشینیان» نخستوزیر ارمنستان در جریان بررسی لایحه بودجه دولتی سال 2027 میلادی در صحن علنی پارلمان این کشور اعلام کرد که ایروان در عمل روند اجرای پروژه موسوم به «مسیر ترامپ» (TRIPP) را آغاز کرده است.
به گفته رئیس دولت ارمنستان، هیئت دولت بدون آنکه منتظر سازماندهی فرآیندهای بعدی بماند، به ابتکار خود عملیات طراحی خطآهن، بزرگراه و خطوط انتقال برق پیشبینیشده در چارچوب طرح «TRIPP» را سفارش خواهد داد.
نخستوزیر ارمنستان با تاکید بر اینکه این اقدام با هدف جلوگیری از اتلاف وقت و آغاز سریع کارها پیرامون این پروژه صورت میگیرد، توضیح داد که هر زمان شرکت توسعه «مسیر ترامپ» (TRIPP) به طور رسمی شکل بگیرد و آماده بر عهده گرفتن این امور باشد، دولت ارمنستان اقدامات انجامشده را به آن شرکت واگذار خواهد کرد.
پاشینیان ضمن اشاره به اهمیت سرنوشتساز و تحولآفرین این طرح ارتباطی تصریح کرد که ارمنستان در مقطع کنونی وارد مرحله اجرایی پروژه «TRIPP» شده است.
به باور وی، با اجرای این طرح، محاصره بیش از 30 ساله ارمنستان برطرف میشود و این کشور از طریق ارتباطات ریلی هم در مسیر شرق به غرب و هم در مسیر شمال به جنوب از محاصره خارج خواهد شد.
ابهام در مسیر خطوط لوله انرژی و تاکید بر ظرفیت ترانزیتی شمال ارمنستان
نخستوزیر ارمنستان در ادامه سخنان خود تاکید کرد که تمامی تاسیسات زیربنایی لازم برای رفع محاصره ارتباطی این کشور، بخشی از پروژه «مسیر ترامپ» (TRIPP) نخواهند بود.
به گفته پاشینیان، خطآهن «نرنادزور - کارچوان» و همچنین جاده خودرویی و خطوط انتقال برق پیشبینیشده در این قطعه در طرح مذکور گنجانده میشوند، اما مسائل مربوط به احداث خط لوله گاز و خط لوله نفت همچنان موضوع گفتوگوهای آتی است.
وی با بیان اینکه «پروژه TRIPP قلمرو مشخصی ندارد»، توضیح داد که در چارچوب توافقنامه تصویبشده میان ارمنستان و آمریکا، طرحهای زیرمجموعه «TRIPP» میتوانند در بخشهای گوناگون خاک ارمنستان اجرا شوند.
بر همین اساس، اگر در آینده خط لوله ترانزیتی گاز یا نفت از خاک ارمنستان عبور کند، الزامی وجود ندارد که در جنوب کشور احداث شود؛ چنانکه رایزنیهای اولیه ایروان نشان میدهد احتمال عبور آن از یک مسیر کاملاً متفاوت بسیار بیشتر است و حتی در افق بلندمدت نیز امکان دارد خطوط ریلی دارای اهمیت بینالمللی در چارچوب این طرح در سایر نقاط کشور فعال شوند.
پاشینیان همچنین با اشاره به ظرفیتهای ترانزیتی کشورش مدعی شد که کوتاهترین مسیر شرق به غرب که بازارهای بزرگ را به هم متصل میکند، از شمال ارمنستان یعنی استانهای «تاووش»، «لوری» و «شیراک» میگذرد و نیازمند سرمایهگذاریهای کلان است.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که پارلمان ارمنستان هفته گذشته توافقنامه راهبردی ارمنستان و آمریکا درباره «مسیر ترامپ» (TRIPP) را با 63 رای موافق و 32 رای مخالف تصویب کرد.
دو فراکسیون مخالف «ارمنستان قوی» و «ارمنستان» به این سند که اتصال بدون مانع جمهوری آذربایجان به نخجوان از خاک ارمنستان با مزایای متقابل برای ایروان را پیشبینی میکند، رای منفی دادند؛ زیرا هنوز شرایط تردد شهروندان ارمنستان از خاک جمهوری آذربایجان مشخص نیست، باکو تعهدی در این زمینه نپذیرفته و «آرارات میرزویان» وزیر خارجه ارمنستان نیز پیشتر اذعان کرده بود که این موضوع نیازمند شفافسازی است.
احتمال علامتگذاری فوقالعاده مرز در استان سیونیک برای تسریع طرح آمریکا
در همین پیوند، «مهر گریگوریان» معاون نخستوزیر و رئیس کمیسیون علامتگذاری مرزهای ارمنستان امروز در پاسخ به پرسش خبرنگاران اعلام کرد که مرحله بعدی تعیین و علامتگذاری مرز میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان به احتمال بسیار زیاد به قطعات مربوط به احداث «مسیر ترامپ» در استان «سیونیک» اختصاص خواهد یافت.
وی تاکید کرد که احتمال اجرای فوقالعاده عملیات تعیین مرز در این منطقه بسیار بالاست، زیرا پروژه «مسیر ترامپ» (TRIPP) باید به سرعت انجام شود و برای سازماندهی و اجرای عملیات عمرانی در تاسیسات زیربنایی این طرح، تعیین خطوط مرزی ضروری است.
گریگوریان همچنین تایید کرد که دولت بدون انتظار برای تاسیس شرکت توسعه «TRIPP»، آماده آغاز عملیات طراحی خطآهن، بزرگراه و خطوط انتقال برق عبوری از استان سیونیک است تا بعدها آن را به شرکت مذکور منتقل کند.
با این حال، هنوز مسیر دقیق عبور این تاسیسات مشخص نشده و به گفته معاون نخستوزیر ارمنستان، کارشناسان در حال بررسی نقشهها برای یافتن بهترین گزینه هستند تا سرمایه گذاری انجامشده پربازده و شبکه زیربنایی در سطح منطقه رقابتی باشد.
هرچند عملیات تعیین مرز میان دو کشور در مرز مشترک حدوداً هزار کیلومتری مدتهاست متوقف مانده و پس از علامتگذاری حدود 12 کیلومتر در قطعه «تاووش - قازاخ» در بهار سال 2024 میلادی و توافق برای ادامه کار از شمال به جنوب، هنوز توافقی درباره مرحله بعدی حاصل نشده است، اما گریگوریان ابراز امیدواری کرد که به زودی توافقی در این زمینه شکل بگیرد.
وی با رد وجود مانع سیاسی در این روند، کند شدن کارها را پذیرفت و گفت که با توجه به وجود آییننامه و مبنای حقوقی، ادامه فعالیتها بیش از آنکه نیازمند فرآیندهای پیچیده حقوقی باشد، ماهیتی فنی و نقشهبرداری دارد.
تاکید ایروان بر حفظ اختیارات گمرکی در کنار حضور اپراتور خصوصی خارجی
از سوی دیگر، «ادوارد هاکوبیان» رئیس کمیته درآمدهای دولتی ارمنستان در گفتوگو با خبرنگاران تصریح کرد که در چارچوب پروژه «مسیر ترامپ» (TRIPP)، ارمنستان تمامی وظایف و اختیارات گمرکی خود را حفظ میکند و تحلیل ریسکها و اجرای بازرسیها بر عهده طرف ارمنی خواهد بود.
وی توضیح داد که مشارکت بخش خصوصی صرفاً شامل اقدامات سادهای همچون دریافت پرداختها یا تحویل مدارک است که هیچ تاثیری بر مدیریت گمرکی ندارد؛ ضمن آنکه اصلاحات جاری در تمامی نقاط مرزی کشور به سوی خدمات گمرکی غیرحضوری و ایجاد یک سامانه دیجیتال جدید برای ماموران گمرک هدایت میشود.
به گفته هاکوبیان، در صورت بروز وضعیت پرخطر یا ضرورت بازرسی محمولهها، تصمیم نهایی را مامور گمرک ارمنستان میگیرد و دفتر پیشخوان اپراتور بینالمللی حق چنین تصمیمگیری را ندارد.
وی با اطمینان دادن درباره اینکه وظایف گمرکی کاملاً در حیطه حاکمیت دولتی باقی میماند، افزود که جزئیات وظایف دفتر پیشخوان در حال بررسی است و در قرارداد مربوطه ثبت خواهد شد.
رئیس کمیته درآمدهای دولتی ارمنستان در پاسخ به چرایی حضور اپراتور بینالمللی در شرایط دیجیتالی شدن خدمات و عدم انجام این امور توسط ماموران ارمنی خاطرنشان کرد که با بازگشایی مرزها و خطآهن پس از سالها انسداد، همواره برخی اقدامات حداقلی نظیر بررسی نقص مدارک صادرکنندگان، واردکنندگان و اشخاص حقیقی وجود دارد و در این الگوی یکپارچه که از مدتها پیش تعیین شده است، حضور یک عامل سوم در بخش پیشخوان به حل مسئله اعتماد میان طرفها نیز کمک خواهد کرد.
این در حالی است که با وجود پیشبینی حضور اپراتور خصوصی در طرح مشترک ارمنستان و آمریکا، مقامات ایروان بارها تاکید کردهاند که حاکمیت، تمامیت ارضی و اختیارات نهادهای دولتی این کشور حفظ خواهد شد.
انتهای پیام/