به گزارش خبرگزاری تسنیم از سمنان، عبدالله فاضلی‌فارسانی در گفت‌وگو با خبرنگاران با تشریح وضعیت منابع آب کشور و روند نگران‌کننده افت آبخوان‌ها بر ضرورت تغییر رویکرد در مدیریت مصرف آب و مشارکت همه دستگاه‌های اجرایی برای دستیابی به پایداری منابع آبی تأکید کرد و گفت: شرایط موجود ایجاب می‌کند مدیریت آب با رویکردی علمی، منسجم و آینده‌نگر دنبال شود.
وی با اشاره به شرایط اقلیمی ایران و محدودیت منابع آب تجدیدپذیر اظهار کرد: بررسی داده‌های وزارت نیرو نشان می‌دهد کشور با ناترازی جدی در منابع و مصارف آب مواجه است؛ به‌طوری‌که میزان مصرف کنونی حدود 90 میلیارد مترمکعب است و این میزان تقریباً دو برابر ظرفیت آب تجدیدپذیر قابل اتکای کشور محسوب می‌شود.
کاهش مصرف؛ از 80 تا 48 میلیارد مترمکعب
وی با اشاره به ابلاغیه‌های ریاست جمهوری و تکالیف تعیین‌شده برای مدیریت منابع آب، تصریح کرد: بر اساس دستور رئیس‌جمهور، وزارت نیرو مکلف شده است میزان مصرف از منابع آب تجدیدپذیر را از حدود 80 میلیارد مترمکعب فعلی به 48 میلیارد مترمکعب در سال کاهش دهد؛ هدفی که تحقق آن نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ در بخش‌های مختلف کشور است.
سرپرست دفتر حفاظت و بهره‌برداری آب زیرزمینی شرکت مادر تخصصی مدیریت منابع آب ایران افزود: کاهش مصرف آب صرفاً با اقدامات وزارت نیرو امکان‌پذیر نیست و بخش کشاورزی نیز سهم مهمی در این فرآیند دارد؛ بنابراین وزارت جهاد کشاورزی باید با افزایش بهره‌وری، ارتقای راندمان مصرف آب و اصلاح الگوی کشت، در کاهش فشار بر منابع آبی کشور نقش مؤثری ایفا کند.
او همچنین بر ضرورت ایفای نقش سازمان حفاظت محیط زیست در این فرآیند تأکید کرد و گفت: نظارت زیست‌محیطی و توجه به ظرفیت‌های طبیعی منابع آب باید همزمان با سیاست‌های کاهش مصرف دنبال شود تا تصمیمات حوزه آب به پایداری بلندمدت منابع منجر شود.
مدیریت آب نیازمند همکاری همه دستگاه‌ها
سرپرست دفتر حفاظت و بهره‌برداری آب زیرزمینی شرکت مادر تخصصی مدیریت منابع آب ایران با بیان اینکه مسئله آب محدود به یک دستگاه اجرایی نیست، خاطرنشان کرد: مدیریت منابع آب موضوعی فرادستگاهی است و وزارت کشور، استانداران و فرمانداران باید با راهبری و هماهنگی در سطح استانها، اجرای سیاست‌های مدیریت مصرف و حفاظت از منابع آب را تقویت کنند.
فاضلی‌فارسانی بیان کرد: آب متعلق به نسل امروز و نسل‌های آینده است و حفظ این سرمایه ملی بدون همکاری مجموعه دستگاه‌های اجرایی، نهادهای حاکمیتی و بخش‌های سیاسی کشور امکان‌پذیر نیست؛ ازاین‌رو باید نگاه به آب از مدیریت روزمره به برنامه‌ریزی بلندمدت برای پایداری منابع تغییر کند.
وی با اشاره به وضعیت آب‌های زیرزمینی کشور، اظهار کرد: افت سطح آبخوان‌ها در نقاط مختلف کشور ادامه دارد و میانگین افت سالانه سطح آب زیرزمینی بین نیم تا 6 متر گزارش می‌شود که در برخی مناطق به مرحله‌ای نگران‌کننده رسیده است و ضرورت مداخله جدی و هدفمند را نشان می‌دهد.
وابستگی 70 درصدی آب شرب به آب‌های زیرزمینی
فاضلی‌فارسانی با هشدار نسبت به پیامدهای ادامه روند کنونی، گفت: حدود 70 درصد آب شرب کشور به منابع آب زیرزمینی وابسته است و اگر روند افت آبخوان‌ها کنترل نشود، تأمین آب در افق 10 تا 20 سال آینده با تهدیدهای جدی مواجه خواهد شد؛ موضوعی که ضرورت اقدام پیشگیرانه را دوچندان می‌کند.
وی با اشاره به اجرای طرح‌های احیا و تعادل‌بخشی منابع آب زیرزمینی از سال 1393 و بر اساس مصوبه شورای عالی آب، افزود: مجموعه اقداماتی که در این چارچوب انجام شده تاکنون حدود 4 میلیارد مترمکعب صرفه‌جویی در مصرف آب را به همراه داشته است، اما این میزان صرفه‌جویی به‌تنهایی برای تثبیت وضعیت آبخوان‌ها کافی نیست.
مقابله با برداشت‌های غیرمجاز؛ شرط تثبیت آبخوان‌ها
سرپرست دفتر حفاظت و بهره‌برداری آب زیرزمینی شرکت مادر تخصصی مدیریت منابع آب ایران تأکید کرد: در کنار صرفه‌جویی، باید با برداشت‌های غیرمجاز برخورد جدی شود و نصب و استفاده از تجهیزات اندازه‌گیری و کنترل برداشت آب نیز به‌صورت کامل دنبال شود؛ زیرا بدون کنترل برداشت‌ها، صرفه‌جویی‌های انجام‌شده الزاماً به احیای آبخوان‌ها منجر نخواهد شد.
وی با تشریح ضرورت کنترل همه منابع برداشت آب، خاطرنشان کرد: اگر برداشت‌های غیرمجاز کنترل نشوند، ممکن است افزایش ظاهری آبدهی یک چاه، بهره‌بردار را به برداشت بیشتر ترغیب کند و همین چرخه، فشار مضاعفی بر سفره‌های زیرزمینی وارد آورد؛ بنابراین کنترل برداشت باید جامع و همزمان در تمام منابع اعمال شود.
فاضلی فارسانی بر ضرورت فعال‌سازی و ساماندهی کارگروه‌های تخصصی آب در استانها نیز تأکید کرد و گفت: تصمیم‌گیری درباره منابع آب باید در قالب سازوکاری منسجم و با حضور دستگاه‌های مرتبط دنبال شود تا سیاست‌های ملی مدیریت آب متناسب با شرایط هر استان به مرحله اجرا برسد.
مشارکت کشاورزان؛ حلقه اصلی حفاظت از منابع آب
وی در ادامه، آگاهی‌بخشی به بهره‌برداران و کشاورزان را یکی از الزامات مدیریت پایدار آب دانست و اظهار داشت: باید برای بهره‌برداران به‌صورت روشن ترسیم شود که ادامه روند کنونی چه پیامدهایی برای منابع آب آنان در 10 تا 20 سال آینده خواهد داشت و چرا تغییر رفتار در مصرف آب، یک ضرورت اقتصادی و زیست‌محیطی است.
فاضلی‌فارسانی اضافه کرد: آب مهمترین سرمایه کشاورزان است و مشارکت آنان در مدیریت مصرف به معنای حفاظت از دارایی و امکان تداوم فعالیت اقتصادی خودشان در آینده است؛ بنابراین سیاست‌های مدیریت آب باید با مشارکت واقعی بهره‌برداران و افزایش آگاهی آنان همراه باشد.
سرپرست دفتر حفاظت و بهره‌برداری آب زیرزمینی شرکت مادر تخصصی مدیریت منابع آب ایران در پایان با اشاره به شرایط استان‌های خشک و کم‌آب از جمله سمنان، عنوان کرد: استان‌هایی که وابستگی بیشتری به منابع آب زیرزمینی دارند، بیش از سایر مناطق نیازمند مدیریت سیستماتیک، برنامه‌ریزی سازمان‌یافته و فعالیت مؤثر کارگروه‌های استانی هستند تا روند افت آبخوان‌ها متوقف شود و زمینه تحقق هدف برنامه هفتم توسعه، یعنی تثبیت و پایداری سطح آب زیرزمینی، فراهم شود.
انتهای پیام/363/