به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، «آلن سیمونیان»، رئیس مجلس ملی ارمنستان، اعلام کرد که به هیچ وجه از اظهارات و مواضع انتقادی اخیر خود علیه دولت بلاروس پشیمان نیست.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که به دنبال سخنان وی، وزارت امور خارجه بلاروس در مینسک، کاردار موقت ارمنستان را احضار کرده و با اشاره به آنچه «اقدامات غیردوستانه اخیر از سوی طرف ارمنی» خوانده شده، یک یادداشت اعتراضی رسمی را تسلیم وی کرد.
سیمونیان در این خصوص با لحنی قاطع اظهار داشت: «ارمنستان قرار نیست به یک استان حاشیهای و دورافتاده تبدیل شود. ارمنستان به لحاظ سیاسی کشوری وابسته و تحت انقیاد نخواهد بود. جمهوری ارمنستان سطح حاکمیت ملی و استقلال خود را در ابعاد سیاسی و سایر زمینهها ارتقا خواهد داد. از این رو، الگو و مدل حکمرانی بلاروس برای من و برای کشور من کاملاً غیرقابلقبول و مردود است. ارمنستان یک کشور آزاد و مستقل است.»
سایه سنگین مسکو و ادعای تلاش برای تصاحب قدرت در ایروان
اظهاراتی که موجبات خشم و عصبانیت مقامات مینسک را فراهم آورد، هفته گذشته توسط رئیس پارلمان ارمنستان در آنتن زنده تلویزیون عمومی این کشور بیان شده بود.
سیمونیان در آن مصاحبه جنجالی گفته بود: «در حال حاضر تلاشها و تحرکاتی برای اجرای یک عملیات سیاسی در داخل جمهوری ارمنستان در جریان است؛ تلاشی که هدف آن غصب و تصاحب قدرت است. آنها اکنون سعی دارند از ماهیت دموکراتیک و آزادیهای ما علیه خودمان استفاده کنند. آنها با خود میگویند: "آیا اینترنت در کشور شما آزاد است؟ بسیار خب، ما با روبلهای خود آنقدر تبلیغات در این اینترنت خریداری میکنیم که همهچیز تحت کنترل ما درآید". اما چنین اتفاقی هرگز رخ نخواهد داد. ما هرگز اجازه نخواهیم داد که جمهوری ارمنستان را به یک "گوبرنیا" (استان وابسته) تبدیل کنند. ما قرار نیست مانند کشور بلاروس اداره و رهبری شویم.»
در واکنش به این سخنان تند، ابتدا سخنگوی وزارت امور خارجه بلاروس وارد میدان شد و اظهارات رئیس پارلمان ارمنستان را «پوپولیسم و عوامفریبیِ صرفِ پیش از انتخابات و تلاشی برای منحرف کردن افکار عمومی و رایدهندگان ارمنی از مشکلات و بحرانهای فلجکننده داخلی» توصیف کرد.
وی در ادامه با تاکید بر استقلال کشورش افزود که بلاروس یک کشور کاملاً مستقل و دارای حاکمیت است که «به روابط همپیمانی و استراتژیک خود با فدراسیون روسیه افتخار میکند.»
«روسلان وارانکوف»، سخنگوی وزارت خارجه بلاروس در این باره اظهار داشت: «زمانی که نرخ فقر از مرز 40 درصد عبور میکند و بیکاری روز به روز در حال افزایش است، سادهترین و راحتترین کار این است که یک دشمن خارجی بتراشیم و با استفاده از برچسبهای توهینآمیز، به لفاظی بپردازیم. با این حال، دیر یا زود رهبری ارمنستان به ندای عقلانیت و منطق سلیم گوش فرا خواهد داد و به مسیر گفتوگوی سازنده با بلاروس باز خواهد گشت.»
جنگ آماری و رد اتهامات بحران داخلی از سوی مقامات ارمنی
این ادعاها در حالی مطرح میشود که بر اساس آمارهای رسمی منتشر شده، نرخ فقر در میان جمعیت ارمنستان در حدود 22 درصد برآورد شده است.
آلن سیمونیان در پاسخ به ادعاهای مقامات بلاروسی واکنش نشان داد و گفت: «ظاهراً در آنجا ریاضیات و محاسبات دیگری جریان دارد. از کدام بحران داخلی سخن میگویید؟ ما در اینجا از یک کنسرت به کنسرت دیگر میرویم، از مراسم استقبال یک مقام به استقبال مقامی دیگر میرویم و به طور مداوم در حال امضای اسناد و توافقنامههای مختلف با کشورهای متعدد هستیم.»
رئیس مجلس ارمنستان به طور کلی این رویکرد را که ارمنستان برای پیشبرد منافع ملی خود همواره باید با ترس و لرز به پشت سر نگاه کند تا مبادا روسیه ناگهان آزرده خاطر یا عصبانی شود، رویکردی کاملاً اشتباه و نادرست میداند.
این بحث در پی سوالی پیرامون انتقادات شدید رهبران اروپایی حاضر در ایروان علیه سیاستهای مسکو مطرح شد؛ پرسشی مبنی بر اینکه آیا چنین فضایی موجب پیچیدهتر شدن و تیرگی بیشتر روابط میان ایروان و مسکو نخواهد شد؟
اعتراف به وابستگیهای گذشته؛ از انتخابات نمایشی تا نفوذ امنیتی
سیمونیان در پاسخ به این نگرانیها، به صراحت از دوران گذشته انتقاد کرد و گفت: «در گذشته ما همواره در حالت تسلیم و زانوزده بودیم؛ بله، ما زانوزده بودیم، زیرا انتخابات ریاستجمهوری در کشور ما همواره با تقلب و دستکاری همراه بود. حتی پیش از آنکه کمیسیون مرکزی انتخابات نتایج آرا را به طور رسمی اعلام کند، روسیه پیروزی را تبریک میگفت و عملاً یک "نایبالسلطنه" در اینجا منصوب میکرد. در آن دوران، هویت و انتصاب اکثریت مقامات و روسای نهادهای امنیتی ما با آن کشور (روسیه) هماهنگ میشد.»
در همین راستا، باید یادآوری کرد که نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، در سال 2021 میلادی «آرشاک کاراپتیان» (که هماکنون تحت پیگرد قرار دارد) را به عنوان وزیر دفاع این کشور منصوب کرده بود و در آن زمان و حتی پس از آن نیز هرگز این موضوع را تکذیب نکرد که در روند این انتصاب حساس، روابط نزدیک کاراپتیان با برخی محافل در روسیه به هیچ وجه عاملی ثانویه نبوده است.
رئیس پارلمان ارمنستان در ادامه توضیحات خود تصریح کرد: «در شرایط بحرانی آن زمان، وقتی ما به تازگی یک جنگ ویرانگر را به پایان رسانده بودیم و بقای دولت با دقایق و ساعات گره خورده بود، تصمیمگیری در چنان وضعیت ملتهبی با اینکه بخواهیم کل ساختار دولت و کشور را در چارچوب منطق آن کشور (روسیه) مدیریت کرده و همه چیز را با آنها هماهنگ کنیم، دو مقوله کاملاً متفاوت است. اتفاقات زیادی رخ داده و من نمیدانم، شاید در شرایطی دیگر، کارهایی را به دلایل دیگری انجام داده باشیم. اما آیا شما واقعاً میخواهید بگویید که ما از سال 2018 و به ویژه از سال 2020 به این سو، این توازن نامطلوب را تغییر ندادهایم؟»
تداوم تنشهای دیپلماتیک و غیبت پاشینیان در رژه مسکو
این رویدادها، نشاندهنده دور تازهای از تنشها و چالشهای مداوم در روابط دیپلماتیک ارمنستان و بلاروس است؛ تنشی که ریشه در فراخوان متقابل سفرای دو کشور در دو سال پیش دارد. پس از آن تاریخ، سفرای هیچیک از دو کشور به محل مأموریت خود بازنگشتند و هماکنون نمایندگیهای دیپلماتیک هم در ایروان و هم در مینسک، در سطح کاردار موقت اداره و مدیریت میشوند.
«اینسا کودروک»، کاردار موقت بلاروس در ارمنستان، امروز در اظهارنظری اعلام کرد که پس از تسلیم یادداشت اعتراضی مینسک، وزارت امور خارجه ارمنستان تا این لحظه وی را احضار نکرده و هیچگونه واکنش رسمی دیپلماتیکی به این موضوع نشان نداده است.
وی در پاسخ به پرسشی درباره زمان بازگشت احتمالی سفیر بلاروس به ایروان، تاکید کرد که این سوال را باید از مقامات طرف ارمنی پرسید.
تصمیم برای فراخوان سفرا در سال 2024، بلافاصله پس از آن اتخاذ شد که نخستوزیر ارمنستان به صراحت اعلام کرد تا زمانی که «الکساندر لوکاشنکو» قدرت را در بلاروس در دست دارد، هرگز به این کشور سفر نخواهد کرد.
به اعتقاد نیکول پاشینیان، لوکاشنکو از روند آمادهسازی برای جنگ 44 روزه کاملاً مطلع بوده و شخصاً تمایل داشته است که جمهوری آذربایجان در برابر ارمنستان که همپیمان رسمی بلاروس محسوب میشد، پیروز شود.
اگرچه پاشینیان و لوکاشنکو پس از این اظهارات جنجالی، در رویدادهای مختلف بینالمللی با یکدیگر روبرو شده و حتی با هم دست دادهاند، اما یخ روابط تیره میان آنها همچنان آب نشده است. آنها فرصت داشتند تا در مراسم رژه نظامی نهم ماه می در مسکو با یکدیگر دیدار کنند، اما پاشینیان امروز اعلام کرد که در آن تاریخ، برای شرکت در یک کارزار تبلیغاتی عازم استان «سیونیک» ارمنستان خواهد شد. این در حالی است که سفیر روسیه در ارمنستان، تنها ساعاتی پیش تایید کرده بود که دعوتنامه رسمی برای حضور پاشینیان در این مراسم ارسال شده است.
شایان ذکر است که پاشینیان در نهم می سال گذشته، در مراسم رژه هشتادمین سالگرد پیروزی در جنگ بزرگ میهنی در میدان سرخ مسکو حضور داشت و پیش از آن در سال 2023 نیز در این مراسم شرکت کرده بود. با این حال، وی در سال 2024 از حضور در این رویداد خودداری کرد و در آن زمان اظهار داشت که هیچ رویه و الزامی وجود ندارد که وی را موظف کند هر سال در این مراسم شرکت کند.
انتهای پیام/