بهگزارش خبرگزاری تسنیم، قیمت سوخت جت بهطور چشمگیری در سراسر جهان به دلیل تنشهای خلیج فارس و کاهش صادرات نفت از این منطقه در حال افزایش است و کارشناسان صنعت هوانوردی هشدار میدهند که گردشگران یا بهطور کلی مسافران فشار افزایش قیمت بلیت هواپیما را تجربه میکنند.
این درحالی است که اغلب مسافران که قصد سفرهای هوایی دارند با این پرسش روبرو هستند که چه زمانی میتوانند دوباره از نرخهای ثابت و منطقی بلیت هواپیما استفاده کنند؟
کارشناسان صنعت حملونقل هوایی با اشاره به ادامه روند تنشها در خاورمیانه میگویند: همانطور که جنگ جاری در خلیج فارس باعث افزایش قیمت انواع حاملهای انرژی در سراسر جهان شده، صنعت هوانوردی نیز با هزینههای بالاتر مواجه خواهد بود که ترجمه دقیق آن میشود نرخ بلیت گرانتر برای مسافران.
به گفته این گروه، هزینه متوسط سوخت جت تا روز دوشنبه گذشته نسبت به روز قبل از آغاز حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران 55 درصد افزایش داشته و آمارها نشان میدهد اوایل آوریل گذشته، اوج افزایش نرخ سوخت هواپیما با صعود 95 درصدی نسبت به روز قبل از حمله بوده است.
این در حالی است که براساس اطلاعات موجود و تحلیل دقیق هزینههای حملونقل هوایی، تقریباً 20 تا 40 درصد از هزینه عملیاتی یک پرواز مربوط به سوخت است.
لوئیز برک، معاون ارشد بخش هوانوردی جهانی و انرژیهای تجدیدپذیر در Argus Media میگوید: یک هواپیمای معمولی 737 میتواند در هر ساعت بین 750 تا 800 گالن سوخت جت مصرف کند. این بدان معناست که با قیمتهای فعلی، تأمین سوخت برای یک پرواز ششساعته از نیویورک به لسآنجلس حدود 17 هزار و 400 دلار هزینه دارد، در حالی که این رقم در روز قبل از حملات 28 فوریه حدود 11 هزار و 250 دلار بود.
البته جالب توجه است که بدانیم سال گذشته، میانگین قیمت سوخت جت 2.19 دلار به ازای هر گالن بود، اما دوم آوریل این قیمت به 4.88 دلار در هر گالن افزایش یافت و با انتشار برخی اخبار مثبت درباره تنشهای خاورمیانه، روز دوشنبه به 3.87 دلار در هر گالن کاهش پیدا کرده است.
مسافران هوایی فعلاً با هزینههای بالاتر مواجه هستند
براساس روند افزایشی نرخ سوخت جت، مسافران نیز اثرات انتقال این هزینههای اولیه بالاتر به شرکتهای هواپیمایی را تجربه میکنند، چرا که سهم قابل توجهی از هزینه حملونقل هوایی مربوط به سوخت است.
به این ترتیب، با صعود نرخ سوخت جت در ماههای اخیر، چهار شرکت بزرگ هواپیمایی آمریکا (امریکن ایرلاینز، دلتا ایرلاینز، ساوتوست ایرلاینز و یونایتد ایرلاینز) همگی هزینه حمل بار را افزایش دادهاند. به عنوان مثال، هزینه اولین چمدان ثبتشده برای هر مسافر اکنون در این شرکتها 45 دلار است؛ پیش از آوریل این رقم بهطور یکسان 35 دلار بود.
راب سوهس، معاون فروش جهانی در Inventory Locator Service (بازار آنلاین هوانوردی)، گفت: سوخت بدون شک یکی از اصلیترین هزینهها برای شرکتهای هواپیمایی است، بنابراین زمانی که قیمت سوخت جت افزایش مییابد، حاشیه سود کاهش پیدا میکند و این موضوع معمولاً در قالب افزایش هزینهها نمایان میشود.
دادههای شاخص قیمت مصرفکننده (تا ماه مارس) نشان میدهد میانگین قیمت بلیت هواپیما در آمریکا اکنون نسبت به زمان مشابه سال گذشته بالاتر است. این دادهها روند تغییرات میانگین قیمت بلیت در شهرهای مختلف آمریکا را دنبال میکند.
کارشناسان میگویند شرکتهای هواپیمایی ممکن است برای کاهش هزینهها تعداد پروازهای خود را کاهش داده و مسیرهایی با تعداد مسافر کم را حذف کنند تا به این ترتیب بتوانند مدیریت هزینه را برای جلوگیری از افزایش زیان انجام دهند.
این در حالی است که ایرلاینها برای کاهش هزینههای بلندمدت، به سمت استفاده از هواپیماهای کممصرفتر متمرکز میشوند.
البته در همین میان نیز شرکتهای دانشبنیان با ارائه سوختهای تجدیدپذیر (سوخت سبز)، شرکتهای هواپیمایی را تشویق به تغییر مسیر تدریجی برای استفاده از جایگزینی پایدار سوخت جت، یعنی سوخت تولیدشده از پسماندهایی مانند روغن پختوپز و چربی حیوانی میکنند.
البته نباید فراموش کرد که سوخت پایدار هوانوردی (SAF) هماکنون توسط خطوط هوایی تجاری استفاده میشود، اما در مقادیر محدود و با در نظر گرفتن شرایط فعلی، احتمالاً روند استقبال از سوختهای یادشده جهش قابل توجهی را به خود میبیند.
معاون ارشد بخش هوانوردی جهانی و انرژیهای تجدیدپذیر در Argus Media میگوید اگرچه این سوخت در حال حاضر گران است، اما همانطور که معادلات اقتصادی نشان میدهند، روند افزایش تقاضا عاملی برای سرمایهگذاری بیشتر تولیدکنندگان خواهد شد که خودبهخود زمینه کاهش قیمت تمامشده محصول نهایی، یعنی سوخت سبز را ایجاد میکند.
به همین دلیل بسیاری از خطوط هوایی بزرگ اهدافی برای افزایش استفاده از SAF تعیین کردهاند؛ به عنوان مثال، ساوتوست و امریکن قصد دارند تا سال 2030، 10 درصد از مصرف سوخت جت خود را با SAF جایگزین کنند.
برخلاف سوخت جت که به نفت خام وابسته است، SAF از تأثیرات درگیریهای جهانی مصون است، به این دلیل که معمولاً میتوان آن را از پسماند تولیدشده داخل کشور تولید کرد.
مسافران چهگزینههایی در مقابل دارند؟
اگر امروز شما در حال برنامهریزی برای یک سفر کاری یا تفریحی هستید، بد نیست با در نظر گرفتن موارد یادشده که منجر به افزایش قیمت بلیت هواپیما شده، به این نکات دقت داشته باشید.
کارشناسان صنعت حملونقل هوایی میگویند: حتی اگر جنگ امروز پایان یابد، احتمالاً قیمت سوخت جت برای چندین ماه در سطح بالا باقی خواهد ماند.
معاون ارشد بخش هوانوردی جهانی و انرژیهای تجدیدپذیر در Argus Media گفت: مسافران اگر برای سفرهای تابستانی برنامهریزی میکنند، تردیدی نیست که باید این قیمتهای بالاتر را پرداخت کنند، چون در کوتاهمدت روند منطقی شدن قیمت سوخت جت و به دنبال آن نرخ کرایه حملونقل هوایی به نتیجه نخواهد رسید.
به گفته وی، بخش زیادی از این وضعیت به زنجیره تأمین مربوط میشود، بنابراین زمان میبرد تا نفت خام که هماکنون در تنگه هرمز متوقف شده، به پالایشگاههایی برسد که آن را به سوخت جت تبدیل میکنند و در بازار فروخته شود.
برک درباره آسیبپذیری صنعت حملونقل هوایی در ایالات متحده معتقد است، در این منطقه با در نظر گرفتن اینکه تولیدکننده نفت و به دنبال آن تولیدکننده سوخت جت است، اثرگذاری کمتری را شاهد هستیم، ولی در نهایت افزایش قیمت جهانی خواهد بود و هر کشور به میزان وابستگی به بازارهای بینالمللی از آن اثرپذیری خواهد داشت.
با این حال، رئیس آژانس بینالمللی انرژی با اشاره به ادامه تنشها در خاورمیانه و همچنین میزان وابستگی بخشهای مختلف جهان به انرژی تولیدشده در آن منطقه هشدار داد که اروپا ممکن است در کمتر از شش هفته با کمبود سوخت جت مواجه شود، به این دلیل که حدود 75 درصد از واردات سوخت جت اروپا از خاورمیانه، یعنی منطقه درگیری، تأمین میشود.
به همین دلیل کارشناسان صنعت حملونقل هوایی در قاره سبز به مسافران توصیه میکنند اگر قصد رزرو بلیت دارید و باید در تاریخ مشخصی به مقصد برسید، بهجای صبر کردن، همین حالا اقدام کنید.
راب درباره توصیه کارشناسان گفت: قواعد اقتصادی اینگونه هستند که قیمتها پس از حلوفصل یک وضعیت خاص بهسرعت کاهش نمییابد که سوخت جت نیز از این قاعده مستثنی نیست.
به گفته وی، مسافرانی که به سفر در پاییز یا زمستان آینده فکر میکنند، در صورت عادی شدن شرایط در منطقه خاورمیانه ممکن است شرایط بهتری داشته باشند.
لازم به یادآوری است آخرین باری که قیمت سوخت جت در این سطح بالا قرار داشت، سال 2022 و پس از آغاز حمله روسیه به اوکراین بود.
در آن زمان نیز قیمتها در شش هفته نخست درگیری بهطور چشمگیری افزایش یافت (مشابه آنچه اکنون مشاهده میشود) و سپس بهتدریج کاهش پیدا کرد و همه به خاطر دارند که بازگشت قیمتها به سطح پیش از جنگ بیش از یک سال زمان برد و اکنون باید این قاعده را درباره تنشهای خاورمیانه مدنظر داشته باشیم و در صورت بهبود شرایط، حداقل برای یک سال آینده منتظر تثبیت و منطقی شدن قیمتها در صنعت حملونقل هوایی باشید.