وحید حیدری، استاد و عضو هیئت علمی دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره) در گفتوگو با خبرنگار تسنیم در قزوین اظهار کرد: پس از حوادث تروریستی 18 و 19 دی ماه که منجر به از دست رفتن جان بسیاری از هموطنان بیگناه گردید، نگرانیها درباره تحرکات مشکوک در دانشگاهها با آغاز سال تحصیلی جدید و حضور دانشجویان در دانشگاهها افزایش یافت.
وی افزود: برخی دانشجویان با بیان اعتراضات نادرست دشمن و متأثر از القائات سوگیرانه و موج رسانهای شکلگرفته در سطح کشور و اقدامات ساختارشکنانه، از جمله پاره کردن تصاویر شهدا و آتش زدن پرچم جمهوری اسلامی ایران و سر دادن شعارهای ساختارشکنانه، فضای دانشگاهها را ملتهب و سبب ایجاد فضای ناامنی در دانشگاهها کردند.
این استاد دانشگاه ادامه داد: تحرکات اخیر در دانشگاههای معتبر ایران نشان میدهد که این فضا متأثر از شرایط اجتماعی کشور بوده و وجوه مختلفی را داراست، لذا شفافسازی مفاهیم و مرزبندی دقیق بین اعتراض مدنی و خشونت و نقشآفرینی متعهدانه نهادهای آموزش عالی و رسانهها میتواند در مدیریت این فضا مؤثر باشد.
حیدری با اشاره به موج جدید تجمعات دانشجویی گفت: موج جدید تجمعات دانشجویی در دانشگاههای مهم از جمله دانشگاه صنعتی امیرکبیر، دانشگاه صنعتی شریف و دانشگاه تهران شکل گرفت که این تحرکات سه محور اصلی داشته است.
وی بیان کرد: تجمعهایی در دانشگاه تهران و سایر دانشگاههای کشور برای ادای احترام به جانباختگان حوادث دی ماه برگزار شد و دانشجویان با روشن کردن شمع، بزرگداشت و یاد آنان را گرامی داشتند.
وی افزود: در دانشگاه صنعتی شریف و دانشگاه صنعتی امیرکبیر تهران، دانشجویان با شعارهای ساختارشکنانه از جریان پهلوی حمایت کردند که شاید علت این موضوع فضای روانی حاکم در ماههای اخیر بوده که طبیعتاً دانشجویان تحت تأثیر فضای روانی غالب تحمیلشده در فضای مجازی قرار گرفتند که این امر فضای تنشزا و دوقطبی ایجاد کرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) تصریح کرد: تحرکات کنونی بیشتر حول محور ادای احترام به قربانیان حوادث اخیر و بیان نارضایتی سیاسی-اقتصادی تعبیر میگردد اما واکنش تند و صریح جوانان نخبه باید با نگاه علمی تحلیل گردد و قطعاً این اعتراضات ریشه در عدم توجه به مطالبات جوانان، مشکلات اقتصادی، عدم اطلاعرسانی دقیق حاکمیت از نارساییهای اخیر دولت و سوءمدیریتها دارد.
وی ادامه داد: استفاده از پرچم شیر و خورشید یا نمادهای پیش از انقلاب 1357 در فضای سیاسی و دانشگاهی بار معنایی بسیار قوی و چندسطحی دارد و پرچم پهلوی یادآور دورهای است که نظام سلطنتی بر ایران حاکم بود که برای برخی نماد سکولاریسم، نظم و توسعه اقتصادی تلقی میشود و برای برخی دیگر نماد وابستگی و استبداد است.
حیدری خاطرنشان کرد: بنابراین این کار را نباید صرفاً بهعنوان یک کنش نمادین ساده تلقی کرد بلکه بخشی از آن ناشی از عدم شناخت تاریخی یا نارضایتیهای اجتماعی و سیاسی است که نیازمند تحلیل و گفتوگوی عمیق میباشد.
وی گفت: اگر این نمادگرایی برای برخی بیان مخالفت با نظام و جستجوی راهحلهای دیگر تعبیر گردد، برای بخشی از دلسوزان نظام و ساختار حاکمیت میتواند بهعنوان تحریک حساسیتهای امنیتی تلقی شود و در فضای دانشگاه که معمولاً در بزنگاههای اجتماعی و سیاسی محلی برای بیان دیدگاههای متفاوت است، ضروری است امکان امنیتی شدن فضا به حداقل برسد.
این استاد دانشگاه تأکید کرد: برای درک بهتر باید توجه کرد که وقتی نمادهای تاریخی در چنین فضایی ظاهر میشوند، لزوماً به معنای بازگشت به گذشته نیست بلکه گاه صرفاً ابزاری برای بیان نارضایتیهای عمیق از وضع موجود است و در این شرایط گفتوگوی مسئولانه و پرهیز از برچسبزنی میتواند از تشدید فضای دوقطبی جلوگیری کند.
وی درباره مرز بین اعتراض مشروع و رفتارهایی که به خشونت و هتک حرمت منتهی میشود، گفت: این موضوع معمولاً در چهار محور قابل بررسی است.
حیدری توضیح داد: اعتراض دانشجویی که هدف مشخص دارد و از جنس اعتراض با هدف اصلاح ساختارهای معیوب سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است میتواند صدای بخشی از نسل جوان باشد که خواستار تغییر در برخی سیاستها هستند و میتوان آن را در قالب تجمعهای مسالمتآمیز و در چارچوب قانون پیگیری کرد.
وی افزود: خشونت و هتک حرمت که هدف آن تخریب یا توهین به نمادهای اجتماعی و ملی است میتواند موجب جریحهدار شدن افکار عمومی گردد و خروج از بستر گفتوگو زمانی رخ میدهد که تجمع از مسیر گفتوگوی منطقی خارج شده و با رفتارهای تنشزا همراه گردد که در این صورت امنیت عمومی و فضای دانشگاهی آسیب میبیند.
عضو هیئت علمی دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) بیان کرد: نقش حاکمیت نیز مهم است و وقتی جامعه و نهادهای دانشگاهی اعتراض را حق شهروندی تلقی نکنند یا فضا برای گفتوگو فراهم نشود، احتمال بروز تنش افزایش مییابد.
وی تأکید کرد: در شرایط کنونی نقش اساتید، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بسیار تعیینکننده است و فراهم کردن فضای امن برای گفتوگو و ابراز دیدگاهها در قالب کرسیهای آزاداندیشی، آموزش و تبیین تفاوت میان اعتراض مدنی و خشونت، جلوگیری از آسیب به دانشجویان، تشویق به حل اختلافات از طریق فرآیندهای قانونی، تضمین آزادیهای آکادمیک در چارچوب قانون، اجرای سیاستهای شفاف درباره اعتراضات، جلوگیری از استفاده سیاسی از فضای علمی و تقویت اعتماد عمومی میتواند مانع تشدید تنشها شود.
حیدری همچنین تصریح کرد: جهت جلوگیری از آثارگذاری روایتهای رسانهای در میان دانشجویان، آموزش رسانهای، تقویت گفتوگو، اطلاعرسانی شفاف و مشارکت دانشگاهیان در بحثهای محتوایی و علمی به جای واکنشهای صرفاً سیاسی در فضای بسته، از جمله راهکارهای فرهنگی و رسانهای مؤثر در مدیریت فضای روانی جامعه هدف است.
وی افزود: در بسیاری از حوادث مهم کشور طی سالیان اخیر، در جنگ روایتها بازنده بودهایم و نتوانستهایم مدیریت فضای روانی جامعه هدف را در دست بگیریم، بنابراین لازم است دانشگاهها با برگزاری کارگاههای تخصصی سواد رسانهای، آموزش تشخیص خبر صحیح از جعلی، تحلیل منابع خبری و تبیین شیوههای اقناع رسانهای، قدرت تحلیل دانشجویان را ارتقا دهند تا تحت تأثیر فضاسازیهای هیجانی قرار نگیرند.
این استاد دانشگاه ادامه داد: ایجاد کانونهای گفتوگوی آزاد با حضور دانشجویان، اساتید، مسئولان و کارشناسان حقوقی و سیاسی میتواند زمینه تخلیه منطقی مطالبات و طرح انتقادات در چارچوبی عقلانی را فراهم کند و از تبدیل نارضایتیهای انباشته به رفتارهای هیجانی جلوگیری نماید. پاسخگویی سریع، دقیق و شفاف مسئولان دانشگاهی و اجرایی به پرسشها و ابهامات نیز مانع شکلگیری روایتهای غیررسمی و بعضاً مغرضانه خواهد شد.
عضو هیئت علمی دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) خاطرنشان کرد: تقویت اعتماد عمومی در محیطهای علمی نیازمند پرهیز از امنیتیسازی فضای دانشگاه، حمایت از آزادیهای آکادمیک در چارچوب قانون و استفاده از ظرفیت نخبگان برای تحلیل مسائل کشور است. وی تأکید کرد: هرچه بستر گفتوگوی مسئولانه و علمی گستردهتر شود، امکان سوءاستفاده جریانهای معاند از هیجانات مقطعی کاهش یافته و دانشگاه میتواند نقش واقعی خود را بهعنوان پیشران عقلانیت، اصلاحگری و پیشرفت ایفا کند.
انتهای پیام/