به گزارش خبرگزاری تسنیم، رئیسکل بانک مرکزی در دومین همایش سالانه بازار سرمایه یکی از مهمترین موضوعات اقتصاد کشور را آینده نظام تأمین مالی و نقش بازارهای مالی در توسعه اقتصادی ایران برشمرد و گفت: آینده اقتصاد ایران، بیش از آنکه به حجم منابع مالی در دسترس وابسته باشد، به کیفیت معماری نظام مالی، کارایی سازوکار تخصیص سرمایه و توانایی اقتصاد در تبدیل پساندازها به سرمایهگذاری مولد وابسته است.
همتی افزود: این گزاره از آن جهت اهمیت دارد که در تحلیل مسائل اقتصادی کشور، معمولاً بر محدودیت منابع مالی تأکید میشود؛ درحالیکه به همان اندازه، شاید مهمتر از آن، باید به چگونگی تجهیز، واسطهگری، قیمتگذاری و تخصیص منابع مالی توجه کنیم.
رئیس کل بانک مرکزی تصریح کرد: اقتصادی که از سازوکارهای کارآمد واسطهگری مالی برخوردار نباشد، حتی با وجود منابع مالی قابل توجه، نمیتواند ظرفیتهای سرمایهگذاری خود را بهطور کامل بالفعل کند.
رئیس هیئت عالی بانک مرکزی اظهار کرد: از این منظر، بازار پول و بازار سرمایه را نباید دو حوزه مستقل یا رقیب تلقی کرد. این دو، اجزای مکمل یک نظام مالی هستند که کارکرد نهایی آن باید تجهیز پساندازها، تخصیص بهینه منابع، مدیریت ریسک و تأمین مالی رشد اقتصادی باشد.
ثبات پولی و ثبات مالی؛ الزامات پیش بینی پذیری اقتصادی و برنامه ریزی برای سرمایه گذاری
همتی درخصوص اهمیت ثبات پولی و ثبات مالی گفت: مهار تورم و حفظ ارزش پول ملی در مرکز مسئولیت بانک مرکزی است. هرچه مسیر تورم باثباتتر و پیشبینیپذیرتر باشد، بنگاهها بهتر میتوانند هزینهها و درآمدهای خود را برآورد کنند و درباره سرمایهگذاریهای چندساله تصمیم بگیرند.
وی افزود: ثبات مالی را هم باید در توان نظام مالی برای ادامه کار هنگام بروز شوک سنجید. وقتی شرایط دشوار میشود، پرداختها باید بهموقع انجام شوند، بانکها باید بتوانند به مشتریان واجد شرایط اعتبار بدهند و بازارها باید امکان معامله و تأمین مالی را حفظ کنند. کیفیت داراییهای بانکها و نقدشوندگی بازارها در حفظ این توان نقش دارند.
رئیس کل بانک مرکزی عنوان کرد: این مسئله در وضعیت «نه جنگ، نه صلح» برای اقتصاد ایران اهمیت ویژهای پیدا میکند. فشارهای بیرونی نااطمینانی را تشدید کردهاند. برخی بنگاهها در تأمین مواد اولیه یا صادرات با مشکل روبهرو هستند و برخی افت تقاضا و فروش را تجربه میکنند. در چنین شرایطی، روشن بودن جهت سیاستهای پولی و ارزی و ثبات قواعد داخلی، به بنگاهها امکان میدهد با اطمینان بیشتری برنامهریزی کنند.
همتی در تشریح اثر سیاست پولی بر بازار سرمایه نیز گفت: تغییر نرخ سود هم بر هزینه تأمین مالی شرکتها اثر میگذارد و هم بر تصمیم مردم درباره نگهداری پسانداز در سپرده، اوراق یا سهام. شرایط اعتباری بانکها بر دسترسی بنگاهها به سرمایه در گردش اثر دارد. تحولات نرخ ارز هم بسته به ترکیب هزینهها و درآمدهای هر شرکت، چشمانداز سودآوری آن را تغییر میدهد. شناخت این ارتباطها به بانک مرکزی کمک میکند آثار تصمیمهای پولی و ارزی خود را بر سرمایهگذاری و تأمین مالی بهتر ارزیابی کند.
وی تاکید کرد: در اینجا بازار بدهی نقش مهمی دارد. وقتی اوراق دولتی در سررسیدهای مختلف بهطور منظم معامله میشود، بازده آنها میتواند مبنای شکلگیری یک منحنی بازده مرجع باشد. برای مثال، سرمایهگذار میتواند بازده اوراق سهساله یک شرکت را با بازده اوراق دولتی همسررسید مقایسه کند و بسنجد که آیا بازده بیشتر، ریسک عدم پرداخت و دشواری فروش اوراق شرکت را جبران میکند یا خیر.
همتی خاطرنشان کرد: هرچه بازار ثانویه اوراق عمیقتر و نقدشوندهتر باشد، قیمتها اطلاعات روشنتری درباره شرایط تأمین مالی و انتظارات بازار در اختیار سرمایهگذاران و سیاستگذار پولی قرار میدهند. از این جهت، توسعه بازار بدهی به قیمتگذاری بهتر داراییها و شناخت دقیقتر آثار سیاست پولی هم کمک میکند.
تشریح اهمیت انضباط مالی در پیشبرد اهداف اقتصادی
رئیس کل بانک مرکزی در خصوص انضباط مالی و بازار بدهی تاکید کرد: انتشار اوراق میتواند به تأمین مالی شفافتر دولت کمک کند. برای استفاده پایدار از این ظرفیت، منابع بازپرداخت باید مشخص باشد و حجم و زمانبندی عرضه با ظرفیت جذب بازار تناسب داشته باشد. اگر بخش بزرگی از اوراق دولتی در فاصلهای کوتاه عرضه شود، بنگاههایی که در همان مقطع برای تأمین مالی به بازار مراجعه میکنند، ممکن است ناچار شوند برای جذب منابع، بازده بالاتری پیشنهاد کنند. تقویم روشن انتشار اوراق به دولت، شرکتها و سرمایهگذاران امکان برنامهریزی میدهد.
رئیس هیئت عالی گفت: وقتی نیازهای بودجهای دولت جهت سیاست پولی را تعیین میکند، مهار پایدار تورم دشوارتر میشود. انضباط بودجهای و پایداری بدهی دولت، پشتوانه اثربخشی سیاست پولی است. هر جا دولت حمایت مالی از فعالیتی را ضروری بداند، هزینه و منابع آن باید در بودجه روشن باشد. در شبکه بانکی نیز ارزیابی ریسک و توان بازپرداخت باید مبنای اعطای اعتبار باشد.
بازار سرمایه میتواند نقش مهمی در تامین مالی سرمایه گذاری ایفا کند
رئیس کل بانک مرکزی در تشریح تقسیم کار بانکها و بازار سرمایه نیز گفت: من شخصاً به جایگاه بازار سرمایه در اقتصاد ایران اعتقاد راسخ دارم و معتقدم این بازار باید سهم بیشتری در تأمین مالی سرمایهگذاری بلندمدت بر عهده بگیرد. بانکها از گردش مالی، سابقه پرداخت و نیازهای مشتریان خود شناخت دارند. این شناخت بهویژه در تأمین سرمایه در گردش ارزشمند است.بهبود کیفیت داراییها و تقویت سرمایه بانکها نیز به حفظ ظرفیت آنها برای ایفای این نقش کمک میکند.
وی تاکید کرد: بازار سرمایه میتواند از راه عرضه سهام جدید، انتشار اوراق و تأمین مالی پروژه، منابع طرحهایی را فراهم کند که به زمان بیشتری برای رسیدن به درآمد نیاز دارند. در تأمین سرمایه در گردش نیز زمینه همکاری وجود دارد. برای نمونه، وقتی بنگاهی کالا را تحویل داده و هنوز بهای آن را دریافت نکرده است، ابزارهای تأمین مالی زنجیرهای، از جمله اوراق گام، میتوانند اعتبار را به یک معامله واقعی و نیاز مشخص بنگاه پیوند دهند.
همتی خاطرنشان کرد: در این تقسیم کار، باید به دو پرسش پاسخ دهیم. چه کسی منابع را تأمین میکند؟ و اگر زیانی رخ دهد، چه کسی آن را تحمل میکند؟ وقتی سرمایهگذاران اوراق شرکتی را میخرند و یک بانک بازپرداخت آن را تضمین میکند، منابع از بازار سرمایه میآید و بانک تا سقف ضمانت تعهد پرداخت دارد. در تأمین مالی از راه سهام، سرمایهگذار در سود و زیان بنگاه شریک میشود. شناخت این تعهدات به ما کمک میکند بسنجیم توسعه بازار سرمایه تا چه اندازه ظرفیت تازهای برای پذیرش ریسک ایجاد کرده است.
وی افزود: بازار سرمایه در پوشش ریسک هم نقش دارد. اگر بنگاهی بتواند با قراردادی مناسب بخشی از ریسک افزایش قیمت مواد اولیه را پوشش دهد، برآورد هزینه تولید برایش آسانتر میشود. بانک نیز میتواند توان بازپرداخت آن بنگاه را با اطلاعات بهتری ارزیابی کند.
تخصیص سرمایه و اعتماد عمومی در بازار پول و سرمایه
رئیس کل بانک مرکزی درباره کیفیت تخصیص سرمایه و اعتماد عمومی تصریح کرد: در شرایط نااطمینانی، تشخیص منشأ مشکلات بنگاهها دشوارتر میشود. فرض کنید فروش دو شرکت به یک اندازه کاهش یافته است. یکی بهدلیل وقفه موقت در صادرات نتوانسته سفارشهای خود را تحویل دهد و دیگری بخشی از توان رقابت خود را از دست داده است. ممکن است شرکت اول برای اجرای سفارشهایش به اعتبار کوتاهمدت نیاز داشته باشد و شرکت دوم به سرمایه تازه و اصلاح ساختار گزارشگری مالی قابل اتکا و تحلیل حرفهای به بانک و سرمایهگذار کمک میکند تشخیص دهند کدام فعالیت، با چه نوع تأمین مالی، میتواند دوباره به درآمد برسد.
همتی با اشاره به عنوان همایش امسال، «بازار سرمایه فراگیر؛ فرصت بازآفرینی و رشد»، تاکید کرد: بنگاهی که طرح قابل دفاعی دارد باید بتواند به منابع مالی دسترسی پیدا کند. خانوادهای هم که بخشی از پساندازش را سرمایهگذاری میکند، باید بداند پولش کجا به کار میرود، چه ریسکی میپذیرد و چه حقوقی دارد. افشای بهموقع اطلاعات، پاسخگویی مدیران شرکتها و رعایت حقوق سرمایهگذاران خرد، پایههای این اعتمادند.
رئیس کل بانک مرکزی گفت: در کنار ارزش معاملات و حجم انتشار اوراق، باید ببینیم بازار سرمایه چه اندازه به تشکیل سرمایه، نوسازی تولید و افزایش بهرهوری کمک کرده است. اثر بازار بر اقتصاد را در همین نتایج میتوان سنجید.
حمایت از بازار سرمایه حمایت از تولید و سرمایهگذاری و رشد اقتصادی کشور
همتی با اشاره به اینکه ثبات پولی به بنگاهها امکان برنامهریزی میدهد، خاطرنشان کرد: تعمیق بازارهای مالی راههای جذب سرمایه را گسترش میدهد. کیفیت تخصیص منابع هم تعیین میکند این سرمایه تا چه اندازه به رشد تولید و بهرهوری میانجامد. پیوند این سه به همکاری منظم بانک مرکزی، سازمان بورس و اوراق بهادار، وزارت امور اقتصادی و دارایی و شبکه بانکی نیاز دارد. با تبادل اطلاعات و بررسی آثار تصمیمها پیش از اجرا، میتوان انتشار اوراق، مدیریت نقدینگی و توسعه ابزارهای مالی را با هماهنگی بیشتری پیش برد.
رئیس کل بانک مرکزی در پایان حمایت از بازار سرمایه را حمایت از تولید و سرمایهگذاری و در نهایت حمایت از رشد اقتصادی کشور برشمرد و گفت: بانک مرکزی ثبات و توسعه متوازن بازارهای مالی را لازمه رشد پایدار میداند و در چارچوب وظایف خود از همکاریهایی که به تأمین مالی مولد و توزیع بهتر ریسک کمک میکنند، استقبال میکند.
انتهای پیام/