به گزارش خبرگزاری تسنیم از تبریز، مدیریت کلانشهرهای معاصر ایران همواره در نقطه تلاقی دو چالش ساختاری قرار دارد؛ از یک سو انضباط مالی و تراز منابع و مصارف در بستر تورم و بدهی‌های معوق، و از سوی دیگر تکالیف زیست‌محیطی در زمینه توسعه سرانه فضای سبز در مواجهه با ناترازی فزاینده منابع آبی. شهر تبریز به‌عنوان یکی از قطب‌های تاریخی، صنعتی و جمعیتی شمال‌غرب کشور، در سال‌های اخیر با چالش‌های مضاعفی نظیر افت کیفیت هوا، محدودیت آبخوان‌ها و گسترش حاشیه‌نشینی و بافت‌های ناکارآمد روبه‌رو بوده است. در چنین شرایطی، پایش شفاف دخل و خرج شهرداری‌ها، پرهیز از اتکا به درآمدهای ناپایدار و ارزیابی دقیق دارایی‌های غیرمنقول شهری، ضرورتی غیرقابل انکار برای تداوم خدمت‌رسانی است.
از منظری دیگر، کمبود سرانه تفرجگاهی و فضای سبز عمومی، مدیریت شهری را به سمت طرح‌های کلان جنگل‌کاری و احداث کمربندهای سبز سوق داده است؛ طرح‌هایی که اگرچه فی‌نفسه گامی در جهت پالایش هوا و بهبود شاخص‌های زیست‌پذیری تلقی می‌شوند، اما بدون مطالعات جامع هیدرولوژیکی، توپوگرافی و تحلیل هزینه‌ـ‌فایده می‌توانند به باری سنگین بر دوش منابع مالی و آبی شهر بدل شوند. جلسه علنی شورای اسلامی شهر تبریز در آبان‌ماه 1405، صحنه تقابل کارشناسی این دو رویکرد بود؛ جایی که اعضای پارلمان شهری از یک طرف خواستار شفاف‌سازی دقیق بدهی‌ها، تعهدات مالیاتی و وضعیت املاک شهرداری شدند و از طرف دیگر، لایحه واگذاری و اجرای تفرجگاه بزرگ 900 هکتاری در شمال اتوبان ولایت را با وجود مناقشات کارشناسی پیرامون تأمین آب و اعتبارات مورد نیاز، به رأی موافق رساندند تا افق جدیدی در حوزه توسعه شهری و تفرجگاهی گشوده شود.
صحن علنی شورای اسلامی کلانشهر تبریز امروز شاهد بررسی چندین دستور کار محوری و کلیدی در حوزه‌های مالی، ساختاری، زیست‌محیطی و فرهنگی بود؛ جلسه‌ای که با ارزیابی کارنامه عملکرد مالی شش‌ماهه شهرداری آغاز شد، با استعفای یکی از اعضا از کمیسیون تخصصی ادامه یافت، وارد چالش‌های مربوط به لایحه واگذاری اراضی اتوبان ولایت شد و در نهایت با تصویب بسته‌ای از مصوبات نام‌گذاری معابر به کار خود پایان داد.
دخل و خرج شش‌ماهه؛ توازن تعهدات یا ابهام در ارقام بدهی؟
در بخش نخست این جلسه، گزارش آمار عملکرد منابع و مصارف شش‌ماهه برنامه و بودجه سال 1405 شهرداری تبریز، با تمرکز ویژه بر تراز بدهی‌ها و مطالبات معوق، روی میز بررسی و نقد نمایندگان مردم قرار گرفت.
یعقوب هوشیار، شهردار تبریز، در تشریح ابعاد مالی مدیریت شهری و دفاع از تراز منابع و مصارف اظهار کرد: نکته مثبتی که در تعادل مطالبات و بدهی‌های مجموعه وجود دارد، این است که مطالبات آتی‌الوصول با مجموع بدهی‌ها فاصله چندانی ندارد و این توازن حفظ شده است. ما در این محاسبات دقیق، سررسید اوراق مشارکت را نیز به‌طور کامل لحاظ می‌کنیم.
شهردار تبریز با تأکید بر اینکه از این منظر هیچ‌گونه تنش مالی و ناپایداری متوجه سیستم نیست، افزود: سررسید مطالبات آتی‌الوصول مجموعه مربوط به بازه زمانی سه سال آینده و تعهدات مرتبط با اوراق پنج ساله است. از این رو، سازوکار مالی به‌گونه‌ای چیده شده که خللی در جریان نقدینگی رخ ندهد. همچنین تلاش گسترده‌ای برای سامان‌دهی پرداخت‌ها صورت گرفته و در فرآیند مزایده‌ها این بستر مهیا شده است که هر منطقه متناسب با نیازها و اولویت‌های محلی خود اقدام کند.
وی در ادامه با اشاره به انضباط مالی در مناطق شهرداری گفت: اخیراً تعیین تکلیف مطالبات معوق منطقه 4 در دستور کار جدی قرار گرفته است. در دوره فعلی بخش قابل‌توجهی از اعداد و ارقام متعلق به شهرداری به چرخه بازگردانده شده و اکنون مجموعه شهرداری بالغ بر 10 هزار میلیارد تومان (10 همت) چک در دست دارد. همچنین برای مناطق شهرداری در بحث استفاده از ظرفیت اوراق و تسهیلات بانکی سهم مشخص تعیین شده است و توانسته‌ایم میانگین این شاخص را از 8 درصد به 12 درصد برسانیم که افزایشی معنادار در برنامه‌ریزی شهری به شمار می‌رود.
در مقابل، اعضای شورای شهر نقطه‌نظرات و دغدغه‌های نظارتی خود را پیرامون ارقام ارائه شده بیان کردند. احد صادقی، عضو شورای اسلامی شهر، با تأکید بر ضرورت حفظ منافع شهر در تعامل با نهادهای حاکمیتی خاطرنشان کرد: نباید این‌گونه پیش برود که مدیریت شهری تکالیف دولتی را تمام و کمال انجام دهد، اما در فرآیند تسویه‌حساب این اقدامات به مطالبات نقد و ثبت‌شده برای شهر بدل نشود.
روح‌الله رشیدی نیز بر لزوم یکپارچگی روش‌شناختی گزارش‌ها تأکید کرد و یادآور شد که در حال حاضر گزارش هر منطقه و سازمان شهرداری مبنا و اسلوب خاص خود را دارد و نیازمند انضباط ساختاری واحد است.
علیرضا نوای باغبان، دیگر عضو شورا، با تمرکز بر مدیریت دارایی‌های نامشهود و مشهود شهرداری تصریح کرد: املاک و مستغلات از ارکان دارایی‌های اساسی شهرداری هستند و باید وضعیت آن‌ها به‌صورت کاملاً شفاف، نظام‌مند و در قالب سامانه‌ای دقیق مشخص شود. باید به‌روشنی بررسی و تفکیک کنیم که با فروش املاک، تراز کلی دارایی‌های شهرداری رو به کاهش گذاشته یا ارزش افزوده و دارایی‌های تثبیت‌شده شهرداری رشد کرده است.
چمنی، عضو دیگر شورای شهر، نقدی صریح به ساختار بدهی‌ها وارد کرد و گفت: مجموع ارقام اعلامی برای بدهی‌ها با واقعیت‌های میدانی و جاری شهرداری همخوانی کافی ندارد؛ ثبت یک همت بدهی با شرایط فعلی سازگار به نظر نمی‌رسد. پرداخت به‌موقع بدهی‌های معوق مالیاتی یک ضرورت انکارناپذیر است. همچنین در مناطقی نظیر منطقه 10 شاهد پرونده‌های متعددی هستیم که یا املاک افراد در طرح‌ها هنوز تملک نشده یا شهرداری نبود منابع مالی را دلیل عدم تسویه اعلام می‌کند.
تصویب استعفای عضو شورا از کمیسیون عمران
دستور کار دوم جلسه به بررسی نامه علیرضا نوای باغبان مبنی بر کناره‌گیری و استعفا از کمیسیون تخصصی عمران، حمل‌ونقل و ترافیک شورا اختصاص داشت.
باغبان در دفاع از درخواست خود پشت تریبون قرار گرفت و توضیح داد: بر اساس سازوکار شورا، تقسیم کار در کمیسیون‌ها بر عهده خود اعضاست و پس از گذشت یک بازه زمانی مشخص، ایجاد چرخش، پویایی و جابه‌جایی در ترکیب اعضای کمیسیون‌ها امری منطقی و لازم است. با گذشت بیش از یک سال از فعالیت ترکیب فعلی، به نظر می‌رسد حضور چهره‌های جدید بتواند فضای نوینی ایجاد کند. پس از اظهارات این عضو شورا، استعفای وی با رأی اکثریت نمایندگان حاضر در صحن به تصویب رسید.
پرونده تفرجگاه 900 هکتاری «جان‌فدا»؛ مناقشه بر سر آب و منابع مالی
مهمترین و چالش‌برانگیزترین دستور کار جلسه امروز، بررسی لایحه شهرداری تبریز پیرامون تجویز تحویل‌گیری اراضی ضلع شمالی بزرگراه ولایت با هدف احداث و توسعه فضای سبز عمومی تحت عنوان «تفرجگاه جان‌فدا» بود.
یعقوب هوشیار در تشریح جزئیات این لایحه بزرگ‌مقیاس اظهار کرد: مساحتی بالغ بر 900 هکتار از اراضی این محدوده از سوی اداره‌کل راه و شهرسازی به شهرداری تبریز تحویل داده شده است و برنامه‌ریزی جامع برای بهره‌برداری بهینه از آن صورت می‌گیرد. با استقرار سازوکار حفاظتی، جلوگیری از زمین‌خواری و ایجاد فضای سبز پایدار در این پهنه، می‌توان گام بزرگی برای آینده زیست‌محیطی شهر برداشت.
شهردار تبریز با پاسخ به انتقادات پیرامون توپوگرافی و محدودیت آب تصریح کرد: ما تجربه موفقی در پروژه تفرجگاهی آرپادره‌سی داریم. در آغاز آن پروژه تجربه‌مان کمتر بود و تنها یک سال برای عملیات راه‌سازی زمان صرف شد، اما اجرای طرح در محدوده جدید به مراتب هموارتر و ساده‌تر خواهد بود. درباره مسئله آب نیز باید توجه داشت که چالش اصلی ما در تبریز ناترازی و شیوه مدیریت و بهره‌وری است، نه کمبود مطلق منابع. طی دوره شورای ششم بیش از 2 هزار چاه جذبی احداث شد و هم‌زمان با شکل‌گیری نیازهای جدید در تفرجگاه، سازوکارهای نوین تأمین و بازچرخانی آب نیز در دستور کار قرار می‌گیرد.
وی افزود: حفاظت از حقوق عمومی شهر نیازمند مدیریت یکپارچه است؛ اگر امروز این اراضی تثبیت نشود، شاید چنین فرصتی برای توسعه سرانه سبز دیگر برای شهر تکرار نشود. همان‌طور که در محدوده آبرسان تنها برای تملک باغ 400 میلیارد تومان هزینه شد و در زنگیلی باغ نیز با تغییر کاربری، فضا به نفع شهروندان حفظ گردید، در این 900 هکتار نیز با پیش‌بینی درآمد مازاد و وصول اسناد مالی تا پایان سال، کار با سامان‌دهی روشنایی و نهال‌کاری پیش خواهد رفت.
در جریان بررسی این طرح، موافقان و مخالفان به ارائه دیدگاه‌های فنی پرداختند. احد صادقی با اشاره به موافقت کلی کمیسیون متبوع با این لایحه گفت: هر گامی برای توسعه فضای سبز مورد استقبال است، اما الزامی است که مطالعات فنی، ردیف‌های اعتباری روشن و جابه‌جایی اعتبارات از بخش‌های فاقد عملکرد پیش‌بینی شود. دسترسی این محدوده و ظرفیت‌های آبرسانی آن نسبت به آرپادره‌سی مساعدتر است.
حجت‌الاسلام رسول برگی با طرح ابهامات حقوقی و فنی متعدد پرسید: آیا انتقال سند این 900 هکتار به‌صورت قطعی صورت گرفته یا صرفاً در حد یک تفاهم اداری میان شهرداری و راه و شهرسازی است؟ آیا خاک تمام این پهنه گسترده حاصلخیزی و بستر لازم را برای غرس نهال دارد؟ و مهم‌تر از همه، آیا منبع پایدار برای آبیاری سال‌های آینده این پارک جنگلی تعبیه شده است؟
کاظم زعفرانچیلر نیز در تذکری انتقادی با اشاره به لزوم دارا بودن پیوست مطالعاتی گفت: هیچ عضوی مخالف افزایش سرانه سبز نیست، اما طرحی با ابعاد 900 هکتار نیازمند پیوست دقیق مطالعاتی است. در شرایطی که با ناترازی شدید منابع آبی مواجهیم، خشک شدن احتمالی درختان در سال‌های بعد لطمه سنگینی به سرمایه‌های عمومی خواهد زد. همچنین رقم یک همت بدون پشتوانه کارشناسی عنوان شده و نباید تجارب تلخ گذشته نظیر ادعای کاشت یک میلیون درخت در سال 1399 بدون آمار و مختصات ملموس تکرار شود.
روح‌الله رشیدی و چمنی نیز بر ضرورت تدوین نقشه جامع مطالعاتی، محاسبه دقیق هزینه‌های تسطیح کوهپایه‌ها و در نظر گرفتن ناهمواری‌های محیطی تأکید کردند. چمنی یادآور شد که سرانه فضای سبز تبریز نسبت به استانداردها پایین است، اما هزینه نگهداری و تسطیح در این محدوده سنگین خواهد بود.
در پایان بررسی‌ها، احد صادقی و دهقان‌نژاد به امکان استفاده از فناوری‌ها و روش‌های مدرن بیابان‌زدایی و درخت‌کاری کم‌آب‌بر بدون نیاز به سامانه‌های پرمصرف سنتی اشاره کردند و در نهایت، لایحه تحویل‌گیری اراضی و آغاز طرح تفرجگاه جان‌فدا با رأی اکثریت اعضای پارلمان شهری تبریز به تصویب رسید.
مصوبات کمیته نام‌گذاری؛ ادای احترام به شهدا و چهره‌های شاخص
دستور کار پایانی این جلسه به ارزیابی و رأی‌گیری درباره مصوبات کمیته نام‌گذاری معابر و اماکن عمومی شهر تبریز اختصاص یافت که در نهایت با موافقت اعضا، عناوین زیر به تصویب رسید:
1. پارک جنگلی واقع در ضلع شمالی اتوبان ولایت (محدوده مرزداران) به نام پارک جنگلی جان‌فدا
2. پارک نوساز در محدوده خیابان گلکار (مسیر دادگاه) به نام پارک لی‌لی‌پوت
3. بلوار منتهی به ایستگاه راه‌آهن تبریز به نام دهقان فداکار (ریزعلی خواجوی)
4. کوی نوید در خیابان آزادی (منطقه 3) به نام ادیب نامدار استاد محمد همپای حسینی (گلشنی)
5. کوی اتحاد در خیابان شهید برقی (منطقه 6) به نام شهید هادی‌پور کریم
6. خیابان مجاور اداره پست تبریز به نام شهدای پست (گرامیداشت شهید مهدی موسی‌پور)
7. کوچه بدون نام در خیابان آذربایجان (پشت تالار آذربایجان) به نام کوی نیکان
8. کوچه چهارمتری برادران در خیابان آذربایجان به نام شهید علی عمرانی‌زاده
9. مجموعه کافه‌کتاب و فرهنگسرای نوساز در پارک زعفرانیه به نام فرهنگسرای کتاب
10. مسیر ارتباطی حدفاصل پل شهیدان دل‌حامد تا پل مایان به نام شهید خلبان مهدی فیروزمند
11. محور حدفاصل پل مایان تا پلیس‌راه تبریز ـ مرند به نام شهید رحمت‌الله اوهانی (از شهدای زنوز)
12. میدان منطقه منظریه به یاد گردهمایی‌های رزمندگان در دوران دفاع مقدس به نام میدان پرچم منظریه
13. تغییر نام کوچه خلیل‌آباد در حوزه منطقه 3 به نام محلی و سنتی آنا
انتهای پیام/