به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرمانشاه، 19 سال از زمانی که کلنگ احداث کتابخانه مرکزی کرمانشاه به زمین زده شد، می‌گذرد؛ 19 سال انتظار برای تکمیل مجموعه‌ای که قرار بود به بزرگ‌ترین پایگاه فرهنگی استان تبدیل شود، اما امروز همچنان در میان ردیف پروژه‌های نیمه‌تمام قرار دارد. پروژه‌ای که نه‌تنها یک کتابخانه معمولی، بلکه قرار بود خانه فرهنگ مردم کرمانشاه باشد و فضایی برای مطالعه، پژوهش، هنر، نمایشگاه، سینما، تئاتر و معرفی مفاخر این دیار فراهم کند.
با این حال، گذشت نزدیک به دو دهه، تغییرات مکرر در برنامه‌های اجرایی و اعتبارات قطره‌چکانی، این مجموعه را از زمان‌بندی پیش‌بینی‌شده عقب انداخته است؛ به‌گونه‌ای که کرمانشاه با وجود پیشینه غنی فرهنگی و ادبی، همچنان تنها استان فاقد کتابخانه مرکزی در غرب کشور محسوب می‌شود.
ماجرا زمانی تلخ‌تر می‌شود که بدانیم کتابخانه مرکزی کرمانشاه صرفاً یک ساختمان برای نگهداری کتاب نیست. این مجموعه در طراحی اولیه خود قرار بود یک فرهنگسرای جامع باشد که کتابخانه تنها حدود یک‌سوم فضای آن را تشکیل می‌دهد و بخش‌هایی همچون نگارخانه، سالن نمایشگاه، آمفی‌تئاتر و سینما نیز در آن پیش‌بینی شده است؛ ظرفیتی که می‌توانست بخش مهمی از نیازهای فرهنگی و هنری شهروندان را پاسخ دهد.
19 سال از کلنگ‌زنی گذشت؛ پروژه‌ای که هنوز به خط پایان نرسیده است
ساخت کتابخانه مرکزی کرمانشاه از مصوبات سال 1386 بود و با گذشت نزدیک به 19 سال، هنوز به مرحله بهره‌برداری نرسیده است. این پروژه در سال‌های گذشته به دلیل کمبود منابع مالی و تخصیص نیافتن اعتبارات مورد نیاز، دوره‌های طولانی توقف را تجربه کرده است.
در طراحی اولیه، ساختمان کتابخانه مرکزی پنج طبقه روی زمین و دو طبقه زیرزمین داشت، اما در ادامه دو طبقه از طرح حذف شد؛ موضوعی که با توجه به کارکرد گسترده فرهنگی این مجموعه، ضرورت بازنگری در ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده آن را مطرح می‌کند.
از جمله انتظارات مطرح‌شده برای این مجموعه، اختصاص فضایی به معرفی مشاهیر، مفاخر و صاحب‌نظران کرمانشاه و ایجاد موزه‌ای برای معرفی ظرفیت‌های فرهنگی، علمی و تاریخی استان است؛ ظرفیتی که می‌تواند کتابخانه مرکزی را به یکی از مهمترین مراکز هویت‌ساز فرهنگی کرمانشاه تبدیل کند.
از سوی دیگر، گزارش‌ها از تخصیص حدود 49 میلیارد و 400 میلیون تومان تا پایان سال 1403 و 50 میلیارد تومان برای سال 1404 حکایت دارد؛ مبالغی که در مقایسه با هزینه‌های روز ساخت‌وساز و نیاز مالی پروژه، فاصله زیادی با منابع مورد نیاز برای تکمیل آن دارد.
400 میلیارد تومان اعتبار دیگر نیاز است؛ وعده افتتاح در بهار سال آینده
یزدان بهرامی‌نیا، معاون اداری و مالی اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه، با اشاره به روند اجرای پروژه می‌گوید: در یک سال و چند ماه گذشته، با پیگیری‌های انجام‌شده، پیشرفت قابل توجهی در پروژه کتابخانه مرکزی حاصل شده و اگر امروز از کنار سازه این مجموعه عبور کنید، دیگر با یک بنای نیمه‌کاره و رهاشده مواجه نیستید، بلکه ساختمان شکل و شمایل یک فضای عمومی شکیل را به خود گرفته است.
او ادامه می‌دهد: تا پایان سال 1403 حدود 49 میلیارد و 400 میلیون تومان و برای سال 1404 نیز 50 میلیارد تومان اعتبار برای این پروژه تخصیص داده شده است.
معاون اداری و مالی اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه با بیان اینکه تکمیل پروژه به منابع مالی قابل توجهی نیاز دارد، عنوان می‌کند: برای به پایان رساندن این مجموعه حدود 400 میلیارد تومان اعتبار دیگر مورد نیاز است و در صورت تأمین و تخصیص منابع از محل اعتبارات ملی و استانی، پیش‌بینی می‌شود بتوانیم در فصل بهار سال آینده شاهد افتتاح آن باشیم.
بهرامی‌نیا با اشاره به فعال بودن پیمانکار و اجرای بخش‌هایی از عملیات ساختمانی و تأسیساتی می‌گوید: بخشی از اقدامات فعلی با استفاده از مصالح و تجهیزاتی انجام می‌شود که پیمانکار پیش از این خریداری کرده است، اما ادامه کار به تأمین منابع و امکان خرید مصالح مورد نیاز وابستگی دارد.
این اظهارات نشان می‌دهد که اگرچه پروژه از وضعیت رکود سال‌های گذشته فاصله گرفته، اما همچنان تأمین اعتبار مهمترین شرط عبور از مرحله فعلی و رسیدن به افتتاح است.
مصوبه 300 میلیاردی سفر رئیس‌جمهور؛ چرا حتی یک ریال پرداخت نشده است؟
اما مهمترین بخش ماجرای کتابخانه مرکزی کرمانشاه به مصوبه سفر ریاست‌جمهوری و سرنوشت اعتبار 300 میلیارد تومانی آن بازمی‌گردد؛ اعتباری که می‌توانست بخش مهمی از مشکلات مالی پروژه را برطرف کند، اما به گفته مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان، هنوز هیچ مبلغی از آن به دستگاه مجری پرداخت نشده است.
پریسا محمدی، مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه، در این باره با لحنی صریح از وضعیت تخصیص اعتبار این پروژه انتقاد می‌کند و می‌گوید: برای کتابخانه مرکزی در سفر ریاست‌جمهوری 300 میلیارد تومان اعتبار در نظر گرفته شده است، اما تا این لحظه حتی یک ریال از این مبلغ به دستگاه مجری پروژه پرداخت نشده است.
وی ادامه می‌دهد: بر اساس این مصوبه، 150 میلیارد تومان بر عهده شهرداری است که قرار است از طریق تهاتر با پیمانکار تأمین شود و 150 میلیارد تومان دیگر نیز باید از محل اعتبارات ملی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اختصاص پیدا کند؛ اما با وجود تصویب این منابع، هنوز اتفاقی در زمینه پرداخت آن‌ها رخ نداده است.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه با تأکید بر ضرورت پیگیری جدی این مصوبه عنوان می‌کند: اینجا نیاز به یک تلنگر وجود دارد. امیدوارم رسانه‌ها با تیترهای مناسب، هشداردهنده و مطالبه‌گر کمک کنند تا این اعتبار به دستگاه مجری پرداخت شود.
محمدی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به پیگیری‌های مستمر برای خارج کردن پروژه از وضعیت رکود می‌گوید: وقتی گفته می‌شود که یک پروژه در یک سال به‌اندازه پنج سال پیشرفت فیزیکی داشته، باید دید پشت این پیشرفت چه میزان تلاش، پیگیری و دوندگی وجود داشته است. من حاضرم 10 برابر این میزان تلاش کنم، اما مسئله اصلی این است که این پروژه باید به سرانجام برسد.
او می‌گوید: درد اصلی ما این است که کرمانشاه در میان استان‌های غرب کشور تنها استانی است که کتابخانه مرکزی ندارد. استان ما با این اصالت، پیشینه و ظرفیت فرهنگی چرا باید پس از 18 تا 19 سال همچنان در انتظار تکمیل چنین مجموعه‌ای باشد؟
تورم و افزایش هزینه ساخت؛ اعتبارهای قطره‌چکانی دیگر پاسخگو نیست
محمدی همچنین با اشاره به شرایط اقتصادی و افزایش هزینه‌های اجرای پروژه‌ها بیان می‌کند: همه می‌دانیم در یک سال گذشته چه شرایطی بر کشور تحمیل شده و افزایش قیمت مصالح ساختمانی و هزینه‌های ساخت‌وساز چه تأثیری بر پروژه‌های عمرانی گذاشته است. در چنین شرایطی، اعتبارات محدود و قطره‌چکانی نمی‌تواند پاسخگوی نیاز پروژه‌ای با این حجم از عملیات اجرایی باشد.
وی با بیان اینکه پیمانکار پروژه در حال انجام عملیات اجرایی، به‌ویژه در بخش تأسیسات است، ادامه می‌دهد: بخشی از تجهیزاتی که پیش از این خریداری شده بود، اکنون در پروژه مورد استفاده قرار می‌گیرد و پیمانکار نیز کار خود را انجام می‌دهد، اما با تمام شدن مصالح و تجهیزات موجود، برای ادامه عملیات نیاز به خریدهای جدید و تأمین منابع مالی داریم.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه با اشاره به حمایت استاندار از تکمیل این مجموعه تصریح می‌کند: کتابخانه مرکزی از دغدغه‌های استاندار کرمانشاه است و حمایت‌هایی در این زمینه صورت گرفته است، اما برای عبور از وضعیت فعلی باید نگاه ویژه‌ای به تأمین اعتبار پروژه وجود داشته باشد.
کتابخانه مرکزی؛ یک ضرورت فرهنگی در روزگار آسیب‌های اجتماعی
اهمیت تکمیل این پروژه تنها به پایان رساندن یک طرح عمرانی یا افتتاح یک ساختمان جدید محدود نمی‌شود. در شرایطی که آسیب‌های اجتماعی، کاهش سرانه مطالعه و فاصله گرفتن بخشی از نسل جوان از کتاب و فعالیت‌های فرهنگی به یکی از دغدغه‌های جامعه تبدیل شده است، ایجاد فضاهای فرهنگی استاندارد و در دسترس می‌تواند نقش مهمی در ارتقای سرمایه اجتماعی و تقویت نشاط و پویایی جامعه داشته باشد.
کتابخانه مرکزی قرار است فراتر از یک فضای سنتی مطالعه فعالیت کند و با فراهم کردن امکانات متنوع فرهنگی، هنری و آموزشی، زمینه حضور خانواده‌ها، دانش‌آموزان، دانشجویان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به هنر و ادبیات را فراهم آورد.
وجود سالن‌های اجتماعات، نگارخانه، فضای نمایشگاهی و سینما در کنار بخش‌های تخصصی کتابخانه، این مجموعه را به یک مرکز چندمنظوره فرهنگی تبدیل می‌کند؛ ظرفیتی که می‌تواند بخشی از کمبود فضاهای فرهنگی شهر کرمانشاه را جبران کند.
از سوی دیگر، فقدان کتابخانه مرکزی در شهرهای بزرگ استان و تکمیل نشدن پروژه‌های مشابه نیز نشان می‌دهد که توسعه زیرساخت‌های کتابخوانی در کرمانشاه نیازمند توجه جدی‌تری است.
مطالبه‌ای فراتر از افتتاح یک ساختمان؛ سرنوشت اعتبارها چه می‌شود؟
اکنون پرسش اصلی این است که با وجود تصویب 300 میلیارد تومان اعتبار در سفر ریاست‌جمهوری، چرا هنوز این منابع به پروژه تزریق نشده است؟ سهم 150 میلیارد تومانی شهرداری قرار است چه زمانی و با چه سازوکاری از طریق تهاتر محقق شود؟ سهم 150 میلیارد تومانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در چه مرحله‌ای قرار دارد و چه زمانی به دستگاه مجری خواهد رسید؟
از سوی دیگر، با توجه به اعلام نیاز 400 میلیارد تومانی برای تکمیل پروژه، آیا منابع مالی لازم برای تحقق وعده افتتاح در بهار سال آینده تأمین خواهد شد یا کتابخانه مرکزی کرمانشاه بار دیگر با وعده‌ای تازه و زمانی نامشخص مواجه می‌شود؟
شهروندان کرمانشاهی سال‌هاست منتظر بهره‌برداری از این مجموعه هستند و حق دارند بدانند پروژه‌ای که نزدیک به دو دهه پیش با هدف توسعه زیرساخت‌های فرهنگی استان آغاز شد، چه زمانی از حصار داربست‌ها و عملیات ساختمانی خارج می‌شود و درهای آن به روی مردم باز خواهد شد.
کتابخانه مرکزی کرمانشاه امروز فقط به اعتبار نیاز ندارد؛ این پروژه به تعیین تکلیف روشن مصوبات، زمان‌بندی دقیق تخصیص منابع، پاسخگویی دستگاه‌های مسئول و نظارت مستمر نیازمند است.
19 سال انتظار برای ساخت یک مجموعه فرهنگی، آن هم در استانی با پیشینه درخشان ادبی و فرهنگی، زمان کمی نیست. حالا که مسئولان از پیشرفت پروژه و احتمال افتتاح آن در بهار سال آینده سخن می‌گویند، باید دید وعده 300 میلیارد تومانی چه زمانی از روی کاغذ به مرحله اجرا می‌رسد و آیا این بار کرمانشاه واقعاً صاحب کتابخانه مرکزی خواهد شد یا این مجموعه همچنان در فهرست پروژه‌های نیمه‌تمام باقی می‌ماند؟
انتهای پیام/