به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرمانشاه، پریسا محمدی در نشست خبری به مناسبت هفته کتاب و کتابخوانی با اشاره به جایگاه کتاب در توسعه فرهنگی جامعه اظهار کرد: هفته کتاب همزمان با سالروز وفات علامه طباطبایی آغاز می‌شود و فرصتی است تا درباره جایگاه کتاب، کتابخوانی و نقش کتابداران در جامعه تأمل کنیم و ببینیم برای ارتقای فرهنگ مطالعه چه اقداماتی انجام داده‌ایم.
وی با بیان اینکه کرمانشاه استانی برخوردار از پیشینه فرهنگی، ادبی و علمی و خاستگاه بزرگان و فرهیختگان است، افزود: یکی از مسئولیت‌های مهم ما معرفی چهره‌های علمی و فرهنگی این سرزمین به نسل جدید است و کتابخانه‌های عمومی در این مسیر تلاش‌های گسترده‌ای داشته‌اند.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه با قدردانی از تلاش کارکنان، معاونان، رؤسای شهرستان‌ها و کتابداران گفت: در یک سال گذشته توانسته‌ایم 13 هزار و 120 برنامه فرهنگی و کتاب‌محور در سراسر استان اجرا کنیم و با تمام توان برای جذب مخاطبان از گروه‌های سنی و سلایق مختلف تلاش کرده‌ایم.
محمدی با اشاره به فعالیت کتابخانه‌ها در شرایط دشوار و ایام جنگ عنوان کرد: کتابخانه‌های عمومی از جمله دستگاه‌های فرهنگی بودند که حتی در ایام جنگ نیز فعالیت خود را متوقف نکردند و در کنار مردم باقی ماندند. در روزهایی که کلاس‌های درس تعطیل بود، کتابخانه‌ها میزبان دانش‌آموزان و معلمان بودند و امکان برگزاری کلاس‌های درس و استفاده از سالن‌های مطالعه را فراهم کردند.
وی همچنین با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای کتابخانه و خانواده‌های آنان و تمام شهدایی که در جنگ تحمیلی دوم و سوم جان خود را از دست دادند، عنوان کرد: رسالت کتابخانه‌های عمومی تنها امانت دادن کتاب نیست، بلکه فراهم کردن فضایی برای دانایی، آگاهی‌بخشی و همراهی با خانواده‌ها در شرایط مختلف جامعه است.
منابع کتابخانه‌ای کرمانشاه با نیاز مخاطبان فاصله دارد
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه با اشاره به سه محور اصلی فعالیت کتابخانه‌ها شامل عضو، امانت و منابع کتابخانه‌ای گفت: در این سه حوزه طی یک سال گذشته شاخص‌هایی ثبت شده است، اما در بخش تأمین منابع هنوز با وضعیت مطلوب فاصله داریم و لازم است برای افزایش منابع کتابخانه‌های استان اقدامات بیشتری انجام شود.
محمدی با درخواست از رسانه‌ها برای ترویج فرهنگ اهدای کتاب افزود: بسیاری از خانواده‌ها در منازل خود کتاب‌هایی دارند که یک‌بار مطالعه شده و دیگر مورد استفاده قرار نمی‌گیرد. اگر این کتاب‌ها به کتابخانه‌های عمومی اهدا شوند، می‌توانند در اختیار افراد دیگری قرار بگیرند و چرخه استفاده از منابع کتابخانه‌ای گسترش یابد.
وی با بیان اینکه فرهنگ بخشش و کمک به دیگران در میان مردم کرمانشاه سابقه و جایگاه خوبی دارد، بیان کرد: انتظار داریم فرهنگ اهدای کتاب نیز در کنار سایر سنت‌های ارزشمند مردم استان تقویت شود. از رسانه‌ها درخواست می‌کنم این موضوع را به‌صورت مستمر اطلاع‌رسانی کنند تا شهروندان کتاب‌های بلااستفاده خود را به کتابخانه‌های عمومی اهدا کنند.
محمدی با اشاره به امکان دریافت کتاب‌های اهدایی در محل زندگی شهروندان گفت: در مواردی که مردم برای اهدای کتاب با مجموعه تماس می‌گیرند، کارشناسان منابع و روابط عمومی برای تحویل کتاب‌ها به منزل اهداکنندگان مراجعه می‌کنند و نام اهداکنندگان نیز ثبت می‌شود.
وی با اشاره به آمار منابع کتابخانه‌ای استان افزود: در حال حاضر یک میلیون و 227 هزار و 562 نسخه کتاب در کتابخانه‌های عمومی استان وجود دارد. همچنین 62 عنوان کتاب به ازای هر 100 نفر وجود دارد که نشان‌دهنده ضرورت تقویت منابع و افزایش دسترسی مردم به کتاب است.
افتتاح کتابخانه تخصصی کودک و نوجوان در دالاهو و پاوه
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه در ادامه به برنامه‌های عمرانی و توسعه‌ای این مجموعه اشاره کرد و گفت: یکی از برنامه‌های هفته کتاب، افتتاح کتابخانه ویژه کودکان و نوجوانان با عنوان «کودکان ایران ما» در شهرستان دالاهو است که پس از چند ماه آماده‌سازی و با همکاری اداره توسعه کتابخانه‌ها، اداره شهرستان و فرمانداری در آستانه بهره‌برداری قرار گرفته است.
محمدی افزود: کتابخانه بعثت پاوه نیز با رویکرد جدید و به‌صورت تخصصی در حوزه کودکان، نوجوانان و مادران فعالیت خواهد کرد. نام جدید این کتابخانه که متناسب با مأموریت تخصصی آن انتخاب شده، پس از طی مراحل اداری و تأیید فرمانداری اعلام می‌شود.
وی با اشاره به ضرورت توسعه فضاهای فرهنگی ویژه کودکان و نوجوانان عنوان کرد: تلاش ما این است که کتابخانه‌ها به محیطی متناسب با نیاز گروه‌های مختلف سنی تبدیل شوند و خانواده‌ها نیز بتوانند از خدمات و برنامه‌های فرهنگی آن‌ها استفاده کنند.
ورود کتابخانه‌های سیار به کرمانشاه پس از چند سال وقفه
محمدی یکی از برنامه‌های مهم نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور را توسعه کتابخانه‌های سیار دانست و گفت: در یک سال گذشته با استفاده از اعتبارات ملی و استانی، خرید و تجهیز خودروهای کتابخانه سیار در دستور کار قرار گرفته است.
وی افزود: سال گذشته با همراهی استاندار کرمانشاه، تفاهم‌نامه‌ای برای خرید و راه‌اندازی سالانه سه دستگاه کتابخانه سیار با مشارکت استانداری، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان و نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور منعقد شد.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه با بیان اینکه یکی از این خودروها در مرحله آماده‌سازی و تجهیز قرار دارد، گفت: تلاش می‌کنیم این کتابخانه سیار در هفته کتاب وارد استان و افتتاح شود و در صورت فراهم نشدن شرایط، حداکثر تا هفته پژوهش به چرخه خدمات کتابخوانی اضافه خواهد شد.
محمدی با تأکید بر ظرفیت کتابخانه‌های سیار برای ارائه خدمات در مناطق فاقد کتابخانه عنوان کرد: این خودروها می‌توانند در پنج تا 10 نقطه خدماتی، به‌ویژه روستاها و مناطق محروم از امکانات کتابخانه‌ای، حضور پیدا کنند و علاوه بر ارائه کتاب و منابع مطالعاتی، برنامه‌های فرهنگی نیز برای ساکنان این مناطق اجرا کنند.
وی از بخش خصوصی و خیران نیز دعوت کرد در راه‌اندازی کتابخانه‌های سیار مشارکت کنند و افزود: بخش خصوصی می‌تواند با خرید یک دستگاه کامیونت، زمینه راه‌اندازی کتابخانه سیار را فراهم کند. تجهیز خودرو برعهده نهاد کتابخانه‌های عمومی خواهد بود و برای هر دستگاه نیز یک نیروی انسانی به‌کار گرفته می‌شود که هم رانندگی خودرو و هم امور کتابداری آن را برعهده دارد؛ بنابراین خرید هر دستگاه علاوه بر گسترش خدمات فرهنگی، زمینه ایجاد یک فرصت شغلی را نیز فراهم می‌کند.
نشست‌های تاریخ‌خوانی کرمانشاه به برنامه‌ای ملی تبدیل شد
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه با اشاره به برخی برنامه‌های فرهنگی شاخص این مجموعه گفت: یکی از اقدامات موفق استان، برگزاری نشست‌های تاریخ‌خوانی است که پس از جنگ تحمیلی دوم آغاز شد و پس از جنگ تحمیلی سوم نیز با جدیت بیشتری ادامه پیدا کرد.
محمدی افزود: در این برنامه که هر یکشنبه در کتابخانه‌های عمومی استان برگزار می‌شود، کودکان و نوجوانان رویدادها و تحولات تاریخی ایران را که با همان هفته در تاریخ کشور ارتباط دارد، بازخوانی و برای دیگران ارائه می‌کنند.
وی بیان کرد: پس از برگزاری سه برنامه، معاونت توسعه نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور پیشنهاد داد کرمانشاه به‌عنوان دبیرخانه این فعالیت معرفی شود. اکنون نشست‌های تاریخ‌خوانی در کتابخانه‌های شهری و روستایی سراسر کشور برگزار می‌شود و گزارش این نشست‌ها به دبیرخانه کرمانشاه ارسال می‌شود.
محمدی با بیان اینکه این موضوع ظرفیت فرهنگی استان را در سطح ملی مطرح کرده است، گفت: کرمانشاه به‌عنوان دبیرخانه نشست‌های تاریخ‌خوانی کشور انتخاب شده و این اتفاق از دستاوردهای فرهنگی مجموعه کتابخانه‌های عمومی استان است.
از «سینما کتاب» تا محافل ادبی و کارگاه‌های مهارت زندگی
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه از اجرای برنامه «سینما کتاب» به‌عنوان یکی دیگر از فعالیت‌های فرهنگی کتابخانه‌ها یاد کرد و گفت: در این برنامه، آثاری که براساس آن‌ها فیلم ساخته شده است، معرفی و مطالعه می‌شوند و پس از نمایش فیلم، نشست نقد و بررسی کتاب برگزار می‌شود. این برنامه به‌ویژه با استقبال جوانان روبه‌رو شده است.
محمدی با اشاره به فعالیت محافل ادبی در شهرستان‌ها افزود: در هر شهرستان یک محفل ادبی فعال است که جلسات آن به‌صورت هفتگی برگزار می‌شود. در اداره کل کتابخانه‌های عمومی استان نیز برنامه‌هایی مانند مولاناپژوهی، مهارت‌های زندگی و سایر نشست‌های فرهنگی متناسب با درخواست مخاطبان برگزار می‌شود.
وی با قدردانی از استادانی که بدون چشمداشت در کتابخانه‌ها کارگاه‌های مهارت زندگی برگزار می‌کنند، عنوان کرد: در این کارگاه‌ها موضوعاتی مانند روان‌شناسی، تربیت فرزندان، انتخاب کتاب مناسب و مهارت‌های زندگی مورد توجه قرار می‌گیرد و تلاش شده است متناسب با نیاز خانواده‌ها، به‌ویژه در شرایط پس از جنگ، برنامه‌های کاربردی ارائه شود.
محمدی همچنین از برگزاری برنامه «یک کتاب، یک نگاه» در یکی از باشگاه‌های ورزشی استان خبر داد و گفت: این برنامه با همکاری یک باشگاه تکواندو و ورزش‌های رزمی و با مشارکت نوجوانان عضو آن طراحی شده است و قرار است روز جمعه برگزار شود.
وی افزود: تلاش می‌کنیم کتابخوانی را به محیط‌هایی که نوجوانان و جوانان در آن حضور دارند، از جمله باشگاه‌های ورزشی، ببریم و میان ورزش و کتاب پیوند فرهنگی ایجاد کنیم. امیدواریم هیئت‌های ورزشی و سایر مجموعه‌ها نیز در این زمینه همکاری کنند.
سامانه «اهدانش»؛ امکان مشارکت ایرانیان داخل و خارج از کشور در تأمین کتاب
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه با اشاره به راه‌اندازی سامانه «اهدانش» گفت: هر ایرانی در هر نقطه از کشور یا خارج از کشور می‌تواند از طریق این سامانه در تأمین منابع کتابخانه‌ای مشارکت کند و به هر میزان که تمایل دارد برای خرید کتاب کمک مالی انجام دهد.
محمدی افزود: برای مثال، ممکن است فردی خارج از کشور علاقه‌مند باشد برای کودکان روستای محل تولد خود کتاب تهیه کند. این امکان فراهم شده است که کمک او از طریق سامانه برای خرید کتاب اختصاص یابد، کتاب‌ها به همان منطقه ارسال و در قفسه کتابخانه قرار داده شود و گزارش آن نیز در سامانه ثبت شود.
وی با درخواست از رسانه‌ها برای معرفی گسترده این سامانه عنوان کرد: این ظرفیت می‌تواند زمینه مشارکت مردم، خیران و ایرانیان خارج از کشور را در توسعه کتابخوانی فراهم کند.
طرح «شهرزاد» و خرید آثار نویسندگان بومی برای کتابخانه‌ها
محمدی با اشاره به طرح «شهرزاد» به‌عنوان یکی از برنامه‌های موفق تأمین منابع کتابخانه‌ای گفت: در این طرح، مخاطبان کتاب مورد نیاز خود را انتخاب و درخواستشان را از طریق کتابدار ثبت می‌کنند و کتابخانه‌های عمومی براساس درخواست اعضا نسبت به تأمین کتاب اقدام می‌کنند.
وی افزود: بخش قابل توجهی از درخواست‌ها در حوزه رمان و داستان است و این طرح کمک می‌کند منابع کتابخانه‌ها متناسب با نیاز واقعی مخاطبان تأمین شود.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه همچنین درباره خرید آثار نویسندگان بومی عنوان کرد: نویسندگان و مخاطبان می‌توانند کتاب‌های موردنظر خود را برای بررسی و خرید به مجموعه معرفی کنند. آثار پس از بررسی کارشناسان منابع و تأیید ضوابط لازم، در صورت برخورداری از شرایط خرید، برای کتابخانه‌های عمومی تهیه می‌شوند.
محمدی با تأکید بر ضرورت حمایت از نویسندگان کرمانشاهی گفت: باور ما این است که آثار نویسندگان استان باید در کتابخانه‌های عمومی در دسترس همشهریان قرار گیرد، اما محدودیت اعتبارات باعث شده نتوانیم به میزان مطلوب در این زمینه اقدام کنیم. با وجود این، تلاش کرده‌ایم از منابع موجود برای خرید بخشی از آثار نویسندگان بومی استفاده کنیم.
پرداخت 8 میلیارد و 820 میلیون تومان از محل نیم‌درصد شهرداری‌ها
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه به موضوع سهم نیم‌درصدی کتابخانه‌ها از درآمد شهرداری‌ها اشاره کرد و گفت: منابع حاصل از این سهم، یکی از مهمترین پشتوانه‌های مالی کتابخانه‌های عمومی برای بهسازی فضاها، تأمین تجهیزات و ارائه خدمات مناسب به مردم است.
محمدی با بیان اینکه سهم نیم‌درصدی براساس ضوابط قانونی از درآمدهای مشمول شهرداری‌ها محاسبه می‌شود، افزود: برخی سرفصل‌ها از جمله فروش اموال، فاینانس، تسهیلات و اعتبارات تملک دارایی از محاسبه مستثنا هستند و مبنای محاسبه باید براساس درآمدهای مشمول قانون باشد.
وی با اشاره به عملکرد شهرداری‌های استان بیان کرد: از ابتدای فروردین‌ماه تا زمان ارائه گزارش، در مجموع 8 میلیارد و 820 میلیون و 334 هزار تومان از سوی شهرداری‌های استان به حساب کتابخانه‌های عمومی واریز شده است. میزان پرداختی شهرداری‌ها در شهرستان‌های مختلف متفاوت است و برخی شهرداری‌ها عملکرد قابل قبولی داشته‌اند؛ به‌عنوان نمونه، شهرداری گهواره از جمله شهرداری‌هایی بوده که پرداختی آن به‌طور کامل و حتی بیش از میزان مورد انتظار انجام شده است.
محمدی با انتقاد از پایین بودن پرداختی برخی شهرداری‌ها تصریح کرد: در بخشی از گزارش، رقم 2 میلیارد و 500 میلیون تومان نیز درباره پرداختی شهرداری کرمانشاه مطرح شده و آخرین واریزی این شهرداری حدود 700 میلیون تومان اعلام شده است؛ رقمی که از نظر ما با میزان درآمد و ظرفیت پرداخت آن تناسب ندارد.
وی با بیان اینکه میزان پرداختی شهرداری‌ها در برخی موارد در حدود 6 تا 10 درصد یا ارقام دیگری از این دست عنوان شده است، گفت: انتظار داریم شهرداری‌ها سهم قانونی کتابخانه‌ها را به‌صورت منظم و متناسب با درآمدهای مشمول پرداخت کنند.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه با اشاره به هزینه‌های نگهداری کتابخانه‌ها افزود: منابع مالی کتابخانه‌ها با حجم خدماتی که ارائه می‌کنند تناسب ندارد. برای نمونه، هزینه انرژی کتابخانه امیرکبیر به حدود 430 میلیون تومان رسیده است و تأمین چنین هزینه‌هایی در کنار مخارج جاری، منابع محدود کتابخانه‌ها را تحت فشار قرار می‌دهد.
محمدی گفت: براساس برآوردی که از درآمدهای شهرداری‌ها ارائه شده، سهم مورد انتظار برای شهر کرمانشاه ماهانه حدود 5 میلیارد و 500 میلیون تومان بوده در صورتی که پرداخت ماهانه حدود 500 تا 700 میلیون تومان است و پرداخت‌های انجام‌شده پاسخگوی نیازهای کتابخانه‌ها نیست.
وی عنوان کرد: وقتی کتابخانه‌ها با کمبود منابع مالی مواجه باشند، امکان بهسازی ساختمان، نوسازی تجهیزات، خرید میز و صندلی و آماده‌سازی فضای مناسب برای اعضا نیز محدود می‌شود. جوانی که برای مطالعه به کتابخانه مراجعه می‌کند، حق دارد از میز و صندلی مناسب و فضای استاندارد استفاده کند، نه اینکه همچنان روی تجهیزاتی بنشیند که سال‌ها از عمر آن‌ها گذشته است.
32 هزار و 766 عضو پیشرفته در کتابخانه‌های عمومی کرمانشاه
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه با اشاره به وضعیت عضویت در کتابخانه‌ها گفت: در استان 32 هزار و 766 عضو پیشرفته ثبت شده‌اند و خدمات عضویت براساس ضوابط و سطح کتابخانه‌ها ارائه می‌شود.
محمدی افزود: هزینه عضویت سالانه در بهترین کتابخانه‌ها نیز در مقایسه با هزینه‌های معمول خدمات فرهنگی رقم بالایی نیست و در برخی کتابخانه‌ها حدود 250 هزار تومان برای یک سال است. البته تلاش کرده‌ایم با توجه به شرایط اقتصادی و توان مالی خانواده‌ها، امکان استفاده از کتابخانه‌ها برای اقشار مختلف فراهم باشد.
وی با اشاره به طرح «هر ایرانی یک کتاب» که سال گذشته از سوی نهاد کتابخانه‌های عمومی اجرا شد، گفت: در این طرح تلاش شد هر ایرانی که به کتابخانه مراجعه می‌کند، امکان امانت گرفتن یک جلد کتاب را داشته باشد. همچنین در سامانه سامان، هر عضو امکان امانت گرفتن دو کتاب را دارد.
فعالیت کتابخانه امیرکبیر در روزهای پنجشنبه و جمعه
محمدی با اشاره به همکاری با آموزش‌وپرورش و سایر دستگاه‌ها برای توسعه فعالیت‌های فرهنگی عنوان کرد: تفاهم‌نامه‌هایی با آموزش‌وپرورش منعقد شده و تلاش داریم با حضور مستمر همکاران، استفاده دانش‌آموزان از ظرفیت کتابخانه‌ها افزایش یابد.
وی افزود: برخی دانش‌آموزان در مدارس و فضاهای آموزشی امکان مناسبی برای مطالعه ندارند، اما کتابخانه‌های عمومی سالن‌های مطالعه خود را در اختیار آنان قرار داده‌اند. همچنین برای نخستین‌بار در کرمانشاه، کتابخانه امیرکبیر در نوبت صبح روزهای جمعه نیز فعالیت می‌کند تا شهروندان بتوانند از خدمات امانت کتاب و سالن مطالعه استفاده کنند. این کتابخانه در روزهای پنجشنبه نیز در دو شیفت خدمات ارائه می‌دهد.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه از آماده‌سازی استودیوی تولید محتوای رسانه‌ای در اداره کل خبر داد و گفت: این فضا با امکانات آکوستیک، نور و تجهیزات صوتی آماده شده و خبرنگاران و فعالان رسانه‌ای می‌توانند برای تهیه گزارش و تولید محتوای خبری از آن استفاده کنند.
محمدی همچنین با اشاره به فعالیت کتابخانه‌های مشارکتی عنوان کرد: در استان 23 کتابخانه مشارکتی ثبت شده است که با همکاری ادارات و سازمان‌ها خدمات ارائه می‌دهند. کتابخانه زندان مرکزی کرمانشاه از جمله کتابخانه‌های مشارکتی فعال استان است که در آن علاوه بر ارائه منابع مطالعاتی، برنامه‌های فرهنگی نیز برگزار می‌شود.
وی با اشاره به شعار هفته کتاب با عنوان «با کتاب گفتگو کنیم» گفت: این شعار را می‌توان از زوایای مختلف بررسی کرد؛ گفت‌وگوی خوب به دانایی نیاز دارد و کتاب می‌تواند زمینه‌ساز چنین گفت‌وگویی باشد. همچنین هر گفت‌وگویی می‌تواند فرصتی برای معرفی یک کتاب باشد.
مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان کرمانشاه با تأکید بر ضرورت تبدیل کتابخوانی به بخشی از زندگی روزمره خانواده‌ها خاطرنشان کرد: نباید فعالیت‌های مرتبط با کتاب تنها به هفته کتاب محدود شود. کتابخوانی باید در طول سال جریان داشته باشد و همه دستگاه‌ها، سازمان‌ها، رسانه‌ها، مدارس، خانواده‌ها و مجموعه‌های فرهنگی در ترویج آن مشارکت کنند. توسعه فرهنگی بدون توجه به کتاب و آموزش امکان‌پذیر نیست و امیدواریم با همراهی مردم و مسئولان، حال خوب کتابخوانی بار دیگر در کرمانشاه تقویت شود.
انتهای پیام/