به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، محمدباقر خراسانی، مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی، در نشست خبری دوازدهمین ویژه‌برنامه بزرگداشت علامه طباطبایی که امروز (شنبه 16 آبان 1405) برگزار شد، ضمن تسلیت ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها، از همراهی رسانه‌ها در پوشش برنامه‌های سالانه بزرگداشت این مفسر و فیلسوف برجسته جهان اسلام قدردانی کرد.
وی با اشاره به جایگاه علامه طباطبایی(ره) در منظومه علمی و فکری جهان اسلام گفت: معرفی این شخصیت بزرگ صرفاً یک اقدام مناسبتی نیست، بلکه مسئولیتی علمی، فرهنگی و تمدنی است و باید تلاش کنیم نسل جدید بیش از گذشته با اندیشه‌ها، آثار، سیره اخلاقی و نقش اجتماعی این عالم بزرگ آشنا شود.
مجمع عالی حکمت اسلامی حاصل اندیشه و تدبیر رهبر شهید انقلاب
دبیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی در ادامه با اشاره به پیشینه شکل‌گیری و فعالیت‌های این مجموعه اظهار کرد: مجمع عالی حکمت اسلامی را حاصل اندیشه ناب و تدبیر امام شهیدمان می‌دانیم. مجموعه‌ای که با هدایت و اندیشه ایشان شکل گرفت و در طول سال‌های فعالیت خود توانسته است مسیر علمی و پژوهشی‌اش را ادامه دهد.
خراسانی افزود: در چند نوبتی که توفیق حاصل شد گزارش فعالیت‌های مجمع را به محضر ایشان ارائه کنیم، معظم‌له ضمن ابراز رضایت از فعالیت‌ها، از این مجموعه با عنوان «شجره طیبه» یاد کردند.
وی با بیان اینکه فعالیت گروه‌های علمی شانزده‌گانه مجمع همچنان ادامه دارد تصریح کرد: مجمع عالی حکمت اسلامی از جمله مجموعه‌هایی بود که حتی در جریان جنگ تحمیلی اخیر نیز فعالیت‌های خود را متوقف نکرد و در برخی حوزه‌ها با جدیت و شتاب بیشتری به فعالیت پرداخت چراکه معتقد بودیم تعطیلی مراکز علمی و فرهنگی، عملاً حرکت در زمین دشمن است و این مراکز باید در سخت‌ترین شرایط نیز به وظایف علمی و فرهنگی خود عمل کنند.
نامه مجمع عالی حکمت اسلامی به جامعه فلسفی و دانشگاهی جهان در جریان جنگ تحمیلی
وی یکی از اقدامات مهم مجمع در جریان جنگ تحمیلی اخیر را ورود به عرصه دیپلماسی علمی و فرهنگی دانست و گفت: با توجه به جنایاتی که از نهم اسفندماه از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی با همراهی و پشتیبانی برخی کشورهای منطقه علیه مردم ایران صورت گرفت، از جمله شهادت رهبر انقلاب، 168 دانش‌آموز بی‌گناه در مدرسه میناب، فرماندهان، سرداران و مردم عادی و همچنین حمله به مراکز درمانی و بیمارستان‌ها، ضرورت داشت این جنایات در سطح بین‌المللی به‌ویژه در میان محافل علمی و دانشگاهی جهان تبیین شود.
خراسانی ادامه داد: بر همین اساس از هفته‌های ابتدایی جنگ، تدوین نامه‌ای خطاب به جامعه فیلسوفان و دانشگاهیان جهان در دستور کار قرار گرفت. در این نامه علاوه بر تشریح جنایات صورت‌گرفته، به پیشینه تمدنی ایران، جایگاه خردورزی و عقلانیت در فرهنگ ایرانی، سابقه خصومت آمریکا با ملت ایران و نقش فلسفه در گسترش عقلانیت، جلوگیری از جنگ و تقویت صلح جهانی پرداخته شد.
وی با اشاره به روند تدوین این نامه خاطرنشان کرد: یک گروه هفت تا هشت نفره از استادان و پژوهشگران برای آماده‌سازی این متن فعالیت کردند و حدود دو هفته زمان صرف تدوین آن شد؛ این اقدام نیز در شرایطی انجام گرفت که محدودیت‌های ارتباطی و دشواری دسترسی به شبکه‌های بین‌المللی وجود داشت.
مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی افزود: در ابتدا قرار بود این نامه به زبان‌های انگلیسی و عربی منتشر شود، اما با عنایت الهی در نهایت به 10 زبان ترجمه و برای شخصیت‌های مختلف علمی و فلسفی جهان ارسال شد.
وی با اشاره به همکاری دستگاه‌های مختلف در انتشار این نامه گفت: سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی آن را در اختیار رایزنان فرهنگی جمهوری اسلامی ایران قرار داد و وزارت امور خارجه نیز متن نامه را برای سفیران کشورمان ارسال کرد. همچنین برخی استادان مجمع از طریق ارتباطات علمی خود، نامه را به صدها شخصیت دانشگاهی در کشورهای مختلف رساندند؛ به‌گونه‌ای که یکی از استادان این مجموعه آن را برای حدود 400 شخصیت علمی در 51 کشور ارسال کرد.
خراسانی ادامه داد: حجت‌الاسلام والمسلمین مختاری، سفیر جمهوری اسلامی ایران در واتیکان نیز این نامه را برای پاپ ارسال کرد. همچنین تلاش شد این پیام به محافل علمی و فلسفی کشورهای مختلف از جمله ایتالیا و اسپانیا برسد.
وی با اشاره به بازخوردهای دریافت‌شده از این اقدام اظهار داشت: نکته قابل توجه این بود که شماری از شخصیت‌های علمی و دانشگاهی جهان پس از دریافت این نامه اعلام کردند پیش از آن، از ابعاد و گستره جنایاتی که در ایران اتفاق افتاده بود اطلاع نداشتند. این افراد پس از آگاهی از وقایع، خود به انتقال و بازتاب این اطلاعات در محافل علمی و اجتماعی کشورشان پرداختند.
مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی افزود: در ادامه نیز سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی گزارشی رسمی از بازخوردهای این اقدام در کشورهای مختلف تهیه و برای آیت‌الله اعرافی ارسال کرد که نشان‌دهنده ظرفیت دیپلماسی علمی و فرهنگی در تبیین واقعیت‌های کشور در سطح بین‌المللی است.
برگزاری 16 نشست علمی با موضوع «فیلسوف شهید»
خراسانی به برگزاری برنامه‌های علمی مجمع در پی شهادت شهید لاریجانی اشاره کرد و گفت: پس از شهادت این متفکر برجسته، در چهلمین روز شهادت ایشان، ویژه‌برنامه‌ای با عنوان «فیلسوف شهید» برگزار کردیم که در قالب آن حدود 16 برنامه علمی و نشست تخصصی برای بررسی ابعاد مختلف شخصیتی، فکری و علمی ایشان برگزار شد.
وی افزود: تلاش داریم مجموعه مباحث و مطالب ارائه‌شده در این نشست‌ها را در قالب کتابی با عنوان «فیلسوف شهید» تدوین کنیم و تا ایام سالگرد شهادت ایشان به مرحله انتشار و رونمایی برسانیم.
معرفی علامه طباطبایی به‌عنوان چهره اثرگذار علمی و معنوی جهان از سوی یونسکو
مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی در ادامه با اشاره به معرفی علامه طباطبایی در چارچوب برنامه بزرگداشت شخصیت‌های اثرگذار علمی و فرهنگی یونسکو اظهار داشت: یکی از اتفاقات مهم در حوزه معرفی شخصیت‌های علمی ایران، انتخاب علامه طباطبایی به‌عنوان چهره اثرگذار علمی و معنوی جهان برای سال‌های 2026 و 2027 در برنامه یونسکو است.
وی افزود: پیش از ورود جدی مجمع عالی حکمت اسلامی و دبیرخانه بزرگداشت علامه طباطبایی به این موضوع، آن‌گونه که شایسته بود، ابعاد این انتخاب در فضای علمی و فرهنگی کشور مورد توجه قرار نگرفته بود؛ درحالی‌که فرصت چندانی تا آغاز سال 2026 باقی نمانده بود.
خراسانی با اشاره به جایگاه این انتخاب در عرصه بین‌المللی بیان کرد: تاکنون حدود 48 شخصیت علمی ایرانی در فهرست شخصیت‌های مورد توجه یونسکو قرار گرفته‌اند، اما علامه طباطبایی از نخستین شخصیت‌های شیعی است که در این چارچوب مورد توجه قرار گرفته و این مسئله اهمیت ویژه‌ای دارد.
وی ادامه داد: در این دوره علاوه بر علامه طباطبایی بایزید بسطامی نیز از ایران معرفی شده و شهید سیدمحمدباقر صدر نیز با پیشنهاد دولت عراق و همراهی برخی کشورهای دیگر در این برنامه قرار گرفته است.
مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی شعار انتخاب‌شده برای معرفی علامه طباطبایی را «نماد عقلانیت و معنویت» عنوان کرد و گفت: عقلانیت و معنویت دو نیاز اساسی و از جمله گمشده‌های جهان امروز و حتی بخشی از جامعه ما هستند. هر اندازه بتوانیم این دو مؤلفه را در فضای عمومی تقویت و درباره آن اطلاع‌رسانی کنیم، می‌توانیم در کاهش بخشی از ناهنجاری‌های اجتماعی و فرهنگی نیز نقش‌آفرین باشیم.
رشد چشمگیر برنامه‌های بزرگداشت علامه / از 9 برنامه تا 137 برنامه در سال گذشته
خراسانی با تشریح روند شکل‌گیری ویژه‌برنامه‌های بزرگداشت علامه طباطبایی گفت: مجمع عالی حکمت اسلامی از سال 1394 و هم‌زمان با ایام ارتحال علامه طباطبایی، طراحی و اجرای برنامه‌های بزرگداشت این شخصیت را آغاز کرد.
وی افزود: در نخستین سال، تنها موفق به برگزاری 9 برنامه در دو تا سه شهر شدیم زیرا بررسی‌های اولیه نشان می‌داد جامعه علمی، حوزوی، دانشگاهی و حتی عموم مردم شناخت کافی از علامه طباطبایی ندارند و بسیاری از افراد حتی با اطلاعات اولیه و شناسنامه‌ای این شخصیت نیز آشنا نیستند.
مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی خاطرنشان کرد: با تداوم این برنامه‌ها، به‌تدریج دامنه فعالیت‌ها گسترش یافت و یازدهمین ویژه‌برنامه بزرگداشت علامه طباطبایی در سال 1404 به یک رویداد ملی و بین‌المللی تبدیل شد.
وی با اشاره به آمار برنامه‌های سال گذشته اظهار داشت: در سال 1404 حدود 137 برنامه در 15 استان، 29 شهرستان و سه کشور خارجی برگزار شد که در مقایسه با سال 1403، از رشد قابل توجهی برخوردار بود. در سال 1403 حدود 68 برنامه برگزار شده بود و این آمار در سال گذشته تقریباً دو برابر شد.
برگزاری دوازدهمین ویژه‌برنامه بزرگداشت علامه در 20 استان و 10 کشور
خراسانی با تشریح برنامه‌های امسال گفت: دوازدهمین ویژه‌برنامه بزرگداشت علامه طباطبایی از شانزدهم آبان‌ماه آغاز شده و تا سی‌ام آبان ادامه خواهد داشت.
وی افزود: پیش‌بینی اولیه ما این است که امسال برنامه‌ها در حدود 20 استان، دست‌کم 40 شهرستان و 10 کشور خارجی برگزار شود. البته با توجه به هماهنگی‌هایی که از سوی جامعه المصطفی العالمیه و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در حال انجام است، احتمال افزایش تعداد کشورهای میزبان نیز وجود دارد.
مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی با اشاره به تفاوت رویکرد برنامه‌های امسال با سال‌های گذشته تصریح کرد: در دوره‌های قبل بخش قابل توجهی از برنامه‌ها بر نشست‌های تخصصی و نخبگانی متمرکز بود؛ اما امسال در کنار استمرار این نشست‌ها، توجه ویژه‌ای به برنامه‌های عمومی، فرهنگی و اجتماعی با هدف تقویت هویت ملی و الگوسازی از شخصیت علامه طباطبایی داریم.
وی ادامه داد: گروه‌های علمی شانزده‌گانه مجمع، شعب و دفاتر استانی و همچنین تعدادی از دانشگاه‌ها و حوزه‌های علمیه سراسر کشور در اجرای برنامه‌های امسال مشارکت خواهند داشت.
خراسانی با اشاره به آمار برنامه‌های پیشنهادی تا روز آغاز این رویداد گفت: تا امروز نزدیک به 100 برنامه با موضوع مشخص، استاد تعیین‌شده و تاریخ برگزاری معین به مجمع ارائه شده است و پیش‌بینی می‌کنیم تعداد برنامه‌های امسال از 150 برنامه فراتر برود.
«شبی با المیزان» گسترش فرهنگ تفسیر قرآن در مساجد کشور
مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی یکی از برنامه‌های محوری امسال را توسعه طرح «شبی با المیزان» عنوان کرد و گفت: این طرح سال گذشته به‌صورت آزمایشی در شهر مشهد اجرا شد و حدود 50 مسجد در یک شب، برنامه‌هایی با محوریت تفسیر المیزان برگزار کردند.
وی افزود: امسال قصد داریم این طرح را در سطح گسترده‌تری در مساجد کشور اجرا کنیم و در همین راستا مکاتباتی با حجت‌الاسلام والمسلمین حاج‌علی‌اکبری، رئیس شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه و رئیس قرارگاه ملی مساجد کشور، انجام شده است تا با همکاری مرکز رسیدگی به امور مساجد و ائمه جماعات، زمینه اختصاص یک شب به تفسیر المیزان در مساجد فراهم شود.
خراسانی هدف از اجرای این طرح را ترویج فرهنگ تفسیر قرآن معرفی یکی از برجسته‌ترین تفاسیر معاصر و آشنایی مردم با شخصیت و اندیشه علامه طباطبایی دانست و اظهار داشت: تلاش داریم در قالب این برنامه، هم تفسیر المیزان را به‌درستی به جامعه معرفی کنیم و هم زمینه آشنایی مخاطبان با زندگی و شخصیت علمی و اخلاقی مؤلف آن فراهم شود.
وی با اشاره به آماده‌سازی کتابی با عنوان «علامه و المیزان» گفت: این اثر به‌عنوان یک بسته محتوایی مختصر و کاربردی آماده شده و از امروز در اختیار مراکز و مجموعه‌های علاقه‌مند قرار می‌گیرد. در این کتاب، زندگی‌نامه علامه طباطبایی، چگونگی شکل‌گیری تفسیر المیزان و ویژگی‌های این اثر ارزشمند در قالبی فشرده و در کمتر از 70 صفحه ارائه شده است تا مساجد و مراکز فرهنگی بتوانند از آن در اجرای طرح «شبی با المیزان» استفاده کنند.
تلاش برای ورود شخصیت علامه به فضای دانشگاهی و آموزشی کشور
خراسانی با اشاره به برنامه‌ریزی برای حضور گسترده‌تر شخصیت علامه طباطبایی در محیط‌های علمی و آموزشی گفت: مکاتباتی با وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت آموزش‌وپرورش و نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها انجام شده است تا استادان معارف و مجموعه‌های آموزشی بتوانند در روز 24 آبان‌ماه، سالروز ارتحال علامه طباطبایی، بخشی از برنامه‌های آموزشی و فرهنگی خود را به معرفی این شخصیت اختصاص دهند.
وی تأکید کرد: هدف ما این است که بزرگداشت علامه طباطبایی از یک مراسم محدود و مناسبتی فراتر برود و به یک جریان علمی، فرهنگی و اجتماعی در دانشگاه‌ها، مدارس، مساجد و مراکز حوزوی تبدیل شود.
مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی همچنین از برنامه‌ریزی برای گسترش نشست‌های علمی با حضور علمای اهل سنت خبر داد و گفت: سال گذشته برنامه‌ای با حضور حدود 600 تا 700 نفر از دانش‌پژوهان و علمای اهل سنت در نمایندگی جامعه المصطفی در استان گلستان برگزار شد که با استقبال قابل توجهی همراه بود.
وی افزود: امسال نیز در حال طراحی برنامه‌هایی در برخی دیگر از نقاط کشور هستیم تا ظرفیت مشترک میان علمای شیعه و اهل سنت در معرفی شخصیت علمی و قرآنی علامه طباطبایی بیش از گذشته مورد استفاده قرار گیرد.
آغاز نخستین هفته حکمت و فلسفه از 24 تا 30 آبان
خراسانی از برگزاری نخستین «هفته حکمت و فلسفه» در کشور خبر داد و اظهار داشت: نام‌گذاری روزی به نام حکمت و فلسفه از مطالبات دیرینه مجمع عالی حکمت اسلامی بوده و حدود 20 سال است که این موضوع در مکاتبات و پیگیری‌های مختلف دنبال می‌شود.
وی افزود: در سال‌های گذشته پیشنهادهایی برای نام‌گذاری 24 آبان‌ماه، سالروز ارتحال علامه طباطبایی، به‌عنوان روز حکمت و فلسفه ارائه شد، اما این پیشنهاد به نتیجه نهایی نرسید. در پیگیری‌های سال گذشته و با توجه به مکاتبات انجام‌شده، موضوع در شورای فرهنگ عمومی مطرح شد و در نهایت روز 30 آبان‌ماه، هم‌زمان با بزرگداشت فارابی و روز جهانی فلسفه، به‌عنوان روز حکمت و فلسفه مورد توجه قرار گرفت.
مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی ادامه داد: بر همین اساس تصمیم گرفتیم فاصله زمانی 24 تا 30 آبان‌ماه را به‌عنوان هفته حکمت و فلسفه نام‌گذاری و نخستین دوره آن را امسال برگزار کنیم.
وی با اشاره به رایزنی با حجت‌الاسلام والمسلمین خسروپناه دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: مکاتبات و گفت‌وگوهایی نیز در این زمینه انجام شده تا شورای عالی انقلاب فرهنگی به‌صورت رسمی این هفته را اعلام و زمینه تثبیت آن در تقویم برنامه‌های فرهنگی کشور را فراهم کند
خراسانی افزود: در چارچوب این هفته، برنامه‌هایی در داخل و خارج از کشور طراحی شده است که از جمله آن‌ها می‌توان به برنامه‌ای با همکاری رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در تونس، برگزاری برنامه‌ای در کرمانشاه در روز 30 آبان و همچنین نشست علمی در مشهد در روز پنجشنبه 28 آبان اشاره کرد.
برگزاری شانزدهمین گردهمایی اساتید علوم عقلی با رویکردی متفاوت
وی همچنین از برگزاری شانزدهمین گردهمایی اساتید علوم عقلی در روز چهارشنبه 27 آبان‌ماه خبر داد و گفت: امسال تلاش کرده‌ایم این گردهمایی نسبت به دوره‌های گذشته ساختاری متفاوت داشته باشد و به‌جای آنکه صرفاً به سخنرانی یک یا چند نفر محدود شود، فرصتی برای شنیدن دیدگاه‌ها، دغدغه‌ها و پیشنهادهای استادان علوم عقلی فراهم شود.
مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی افزود: در این برنامه معاونان و مدیران حوزه‌های علمیه و مسئولان و برنامه‌ریزان عرصه آموزش و پژوهش علوم عقلی حضور خواهند داشت تا استادان بتوانند مسائل، چالش‌ها و پیشنهادهای خود را مطرح کنند و پاسخ‌ها و راهکارهای لازم نیز مورد بررسی قرار گیرد.
وی تأکید کرد: هدف این است که گردهمایی امسال از حالت صرفاً تشریفاتی خارج شود و به برنامه‌ای کاربردی برای بررسی مسائل آموزش و پژوهش علوم عقلی در حوزه‌های علمیه تبدیل شود.
تولید بسته‌های رسانه‌ای برای معرفی اندیشه و شخصیت علامه طباطبایی
خراسانی در ادامه به اقدامات رسانه‌ای دبیرخانه بزرگداشت علامه طباطبایی اشاره کرد و گفت: در سال جاری مجموعه‌ای از مستندها و محصولات رسانه‌ای برای معرفی ابعاد مختلف شخصیت علامه آماده شده است که بخشی از آن‌ها از سال گذشته باقی مانده و بخشی نیز به‌تازگی تولید شده‌اند.
وی افزود: 25 پوستر با عنوان «علامه در کلام امام شهید» طراحی و آماده شده است که در آن‌ها دیدگاه‌ها و بیانات رهبر شهید انقلاب درباره علامه طباطبایی در موضوعات مختلف گردآوری شده است. این پوسترها از امروز در اختیار رسانه‌ها و مراکز علاقه‌مند قرار می‌گیرد تا در طول این دو هفته مورد استفاده و بازنشر قرار گیرد.
مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی ادامه داد: مستند «المیزان» که در سال‌های گذشته تهیه شده بود، امسال با ویرایش جدید آماده شده و در اختیار رسانه‌ها، دانشگاه‌ها، مراکز فرهنگی و مجموعه‌هایی که برنامه‌های بزرگداشت برگزار می‌کنند قرار خواهد گرفت.
وی همچنین از آماده‌سازی بسته‌ای رسانه‌ای درباره ویژگی‌های علامه طباطبایی بر اساس دیدار سال 1402 دست‌اندرکاران کنگره علامه طباطبایی با رهبر شهید انقلاب خبر داد و گفت: در آن دیدار، ویژگی‌های برجسته علمی و شخصیتی علامه مورد توجه قرار گرفت که تلاش کرده‌ایم این مطالب را نیز در قالب یک بسته رسانه‌ای تدوین و برای استفاده عمومی منتشر کنیم.
برنامه‌ریزی برای برگزاری ویژه‌برنامه در حرم حضرت معصومه(س)
خراسانی با اشاره به ضرورت توجه به مناسبت‌های مذهبی در طراحی برنامه‌های بزرگداشت علامه طباطبایی اظهار داشت: با توجه به تقارن بخشی از برنامه‌های امسال با ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها، تلاش کردیم برنامه‌های بزرگداشت به‌گونه‌ای تنظیم شود که با فضای سوگواری و عزاداری این ایام تداخل نداشته باشد و حرمت این مناسبت حفظ شود.
وی با اشاره به ارادت ویژه علامه طباطبایی به حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها گفت: یکی از جلوه‌های سیره عملی علامه این بود که در مجالس روضه و عزاداری اهل‌بیت علیهم‌السلام حضور پیدا می‌کرد و برای خود جایگاه و تشریفات خاصی قائل نبود؛ به‌گونه‌ای که در مجالس، معمولاً در کنار در ورودی و نزدیک کفش‌ها می‌نشست.
مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی افزود: علامه طباطبایی در ایام شهادت حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها نیز به مدت 10 روز در منزل خود روزه می‌گرفتند. بر همین اساس، بخشی از برنامه‌های عمومی در روزهای 22 و 23 آبان‌ماه کم‌رنگ‌تر شده و در عوض، برنامه‌ای با همکاری آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه سلام‌الله‌علیها برای هفته دوم این رویداد در دست طراحی است که زمان دقیق آن پس از نهایی شدن هماهنگی‌های فرهنگی اعلام خواهد شد.
وی همچنین از مکاتبه با آستان مقدس حضرت عبدالعظیم حسنی علیه‌السلام خبر داد و گفت: در این زمینه پیگیری‌هایی انجام شده است تا زمینه برگزاری یک برنامه قرآنی در این آستان مقدس نیز فراهم شود.
علامه طباطبایی یک فرد نیست، یک جریان و مکتب فکری است
خراسانی در ادامه با تأکید بر ضرورت معرفی جامع شخصیت علامه طباطبایی اظهار داشت: علامه طباطبایی را نباید صرفاً یک شخصیت علمی و صاحب اثر دانست؛ علامه یک جریان و یک مکتب فکری است که آثار و اندیشه‌های او ظرفیت پاسخ‌گویی به بسیاری از مسائل فکری و فرهنگی جهان امروز را دارد.
وی با اشاره به ضرورت معرفی بین‌المللی این شخصیت افزود: در اختتامیه کنگره علامه طباطبایی در سال 1402 که در دانشگاه الزهرا برگزار شد، پروفسور علی‌اکبروف، رئیس مرکز شرق‌شناسی روسیه، حضور داشت. وی پس از مشاهده استقبال گسترده از برنامه و حضور علاقه‌مندان، به سفیر جمهوری اسلامی ایران و رایزنان فرهنگی گفته بود که تصور نمی‌کرده علامه طباطبایی در ایران تا این اندازه مورد توجه و علاقه باشد.
مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی خاطرنشان کرد: این مسئله برای ما جای تأمل دارد که چرا شخصیت بزرگی مانند علامه طباطبایی با وجود جایگاه علمی و معنوی برجسته، هنوز آن‌گونه که شایسته است در داخل کشور معرفی نشده است؛ به‌گونه‌ای که گاهی برخی شخصیت‌های خارجی پس از آشنایی با فضای علمی و اجتماعی کشور، از میزان علاقه و توجه جامعه ایرانی به این شخصیت ابراز تعجب می‌کنند
وی با اشاره به همکاری کشورهای مختلف در معرفی علامه طباطبایی به یونسکو گفت: پیشنهاد اولیه این اقدام از سوی جمهوری اسلامی ایران مطرح شد و کشورهایی همچون ترکیه، پاکستان، عراق و جمهوری آذربایجان نیز در این مسیر همراهی کردند. این مسئله نشان می‌دهد که شخصیت علامه ظرفیت حضور در عرصه بین‌المللی را دارد و نباید اجازه دهیم این ظرفیت به‌درستی از سوی مراکز علمی و فرهنگی کشور مورد استفاده قرار نگیرد.
ضرورت مطالبه‌گری رسانه‌ها از دستگاه‌های فرهنگی درباره بزرگداشت علامه
خراسانی با درخواست از اصحاب رسانه برای پیگیری جدی‌تر برنامه‌های بزرگداشت علامه طباطبایی اظهار داشت: از خبرنگاران و رسانه‌ها درخواست دارم امسال مطالبه‌گری جدی‌تری درباره بزرگداشت علامه طباطبایی داشته باشند و از دستگاه‌ها، نهادها و مراکز فرهنگی سؤال کنند که برای معرفی این شخصیت در سطح ملی و بین‌المللی چه اقداماتی انجام داده‌اند.
وی ادامه داد: چند روز قبل در گفت‌وگو با دکتر فردوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، موضوع برنامه‌های بزرگداشت علامه مطرح شد و ایشان موافقت کردند که راهبری این برنامه‌ها با مجمع عالی حکمت اسلامی باشد. در همین گفت‌وگو عنوان شد که دفتر یونسکو در پاریس با توجه به نزدیک شدن پایان سال 2026، از ایران گزارش اقدامات انجام‌شده برای معرفی علامه طباطبایی را درخواست کرده است.
مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی تأکید کرد: این موضوع باید به یک مطالبه عمومی و رسانه‌ای تبدیل شود؛ چراکه وقتی از فاصله گرفتن نسل جوان و نوجوان از الگوهای اصیل فرهنگی و دینی سخن می‌گوییم، باید از خود بپرسیم چه میزان برای معرفی شخصیت‌های برجسته علمی، اخلاقی و معنوی کشورمان تلاش کرده‌ایم.
تبیین نقش علامه طباطبایی در حمایت از فلسطین و مبارزات سیاسی
خراسانی با اشاره به یکی از محورهای محتوایی ویژه‌برنامه امسال گفت: امسال در کنار معرفی ابعاد علمی و فلسفی علامه طباطبایی، موضوع «علامه و فلسطین» را نیز به‌صورت ویژه مورد توجه قرار داده‌ایم؛ چراکه متأسفانه برخی جریان‌ها در سال‌های گذشته تلاش کرده‌اند تصویری نادرست از شخصیت اجتماعی و سیاسی علامه ارائه دهند.
وی افزود: هر سال در آستانه سالروز ارتحال علامه طباطبایی، برخی افراد و جریان‌های خارج‌نشین با همراهی بعضی جریان‌های داخلی، مطالبی را با این مضمون مطرح می‌کنند که علامه با انقلاب اسلامی، نهضت امام خمینی(ره) و فعالیت‌های سیاسی همراه نبوده است؛ درحالی‌که بررسی اسناد تاریخی، مواضع و اقدامات ایشان نشان می‌دهد چنین تصویری با واقعیت‌های زندگی علامه سازگار نیست.
مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی با اشاره به اسناد مربوط به حمایت علامه طباطبایی از مردم فلسطین اظهار داشت: بر اساس اسناد تاریخی، علامه طباطبایی در سال 1349 با همکاری شهید آیت‌الله مرتضی مطهری و مرحوم موسوی زنجانی، در اقدامی برای جمع‌آوری کمک‌های مردمی به مبارزان فلسطینی مشارکت داشتند و حتی شماره‌حسابی برای دریافت کمک‌های مردمی افتتاح شد.
وی ادامه داد: این اقدام با حساسیت ساواک مواجه شد و دستگاه امنیتی رژیم پهلوی تلاش کرد مانع انتقال کمک‌های جمع‌آوری‌شده به مبارزان فلسطینی شود. در اسناد ساواک نیز گزارش‌هایی درباره این موضوع وجود دارد که بخشی از آن‌ها در محتوای امسال با عنوان «علامه و فلسطین» مورد استفاده قرار گرفته است.
خراسانی افزود: با توجه به محدودیت‌هایی که برای انتقال این کمک‌ها ایجاد شده بود، علامه طباطبایی از طریق یکی از شاگردان خود، شهید محلاتی، زمینه انتقال وجوه جمع‌آوری‌شده به مبارزان فلسطینی را فراهم کردند؛ به این صورت که شهید محلاتی با بهانه سفر حج، این مبالغ را به مکه منتقل کرد و در آنجا به مبارزان فلسطینی رساند.
وی با اشاره به این اقدام تاریخی گفت: از این منظر علامه طباطبایی تنها یک شخصیت منزوی در عرصه مباحث علمی و فلسفی نبود، بلکه در مسائل اجتماعی و بین‌المللی نیز موضع و نقش فعالی داشت و نسبت به سرنوشت ملت‌های مظلوم، به‌ویژه مردم فلسطین، بی‌تفاوت نبود.
حضور علامه در حمایت از نهضت امام خمینی(ره) و قیام 19 دی قم
مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی در ادامه با اشاره به همراهی علامه طباطبایی با نهضت امام خمینی(ره) و مبارزات مردم ایران اظهار داشت: یکی دیگر از موضوعاتی که باید در معرفی شخصیت علامه مورد توجه قرار گیرد، حضور و همراهی ایشان با جریان مبارزه علیه رژیم پهلوی است؛ موضوعی که برخی تلاش کرده‌اند آن را نادیده بگیرند یا تصویری متفاوت از آن ارائه دهند.
وی با اشاره به حوادث قیام 19 دی‌ماه 1356 مردم قم گفت: در صبح روز 19 دی‌ماه، پیش از حرکت و اجتماع مردمی که در بعدازظهر آن روز به قیام مردم قم و حوادث خونین آن منجر شد، جمعی از علما در نشستی گرد هم آمدند که بنا بر نقل‌های تاریخی، علامه طباطبایی نیز در آن حضور داشتند و سخنران آن جلسه بودند.
خراسانی افزود: با توجه به ضعف صدای علامه، مرحوم آیت‌الله یزدی مطالب ایشان را برای دیگر حاضران بازگو می‌کردند. همین موضوع نشان می‌دهد که علامه با وجود جایگاه برجسته علمی، در بزنگاه‌های مهم تاریخی نیز نسبت به مسائل جامعه و نهضت اسلامی بی‌تفاوت نبوده‌اند.
وی با اشاره به پیوندهای خانوادگی و علمی علامه با جریان انقلاب اسلامی خاطرنشان کرد: تعدادی از شاگردان علامه در مسیر مبارزه و انقلاب به شهادت رسیدند؛ از جمله داماد ایشان شهید قدوسی و نوه ایشان، فرزند شهید قدوسی، که در مسیر انقلاب به شهادت رسیدند. این شواهد و اسناد تاریخی باید به‌درستی برای نسل جدید تبیین شود تا برچسب‌های نادرست درباره شخصیت علامه طباطبایی کنار گذاشته شود.
درخواست از رسانه‌ها برای پوشش گسترده برنامه‌های بزرگداشت
خراسانی با قدردانی مجدد از همراهی خبرگزاری حوزه و دیگر رسانه‌ها در معرفی شخصیت‌های علمی و دینی کشور، ابراز امیدواری کرد: با عنایت اهل‌بیت علیهم‌السلام و همکاری اصحاب رسانه، دوازدهمین ویژه‌برنامه بزرگداشت علامه طباطبایی از نظر کمی و کیفی نسبت به سال‌های گذشته متفاوت‌تر و اثرگذارتر برگزار شود.
وی در پایان تأکید کرد: انتظار داریم رسانه‌ها در طول این دو هفته، علاوه بر اطلاع‌رسانی درباره نشست‌ها و برنامه‌ها، به معرفی ابعاد مختلف شخصیت علامه طباطبایی، آثار علمی، سیره اخلاقی، مواضع اجتماعی و نقش ایشان در تاریخ معاصر ایران و جهان اسلام بپردازند تا این رویداد به فرصتی برای تعمیق شناخت عمومی از این مفسر بزرگ قرآن و حکیم برجسته تبدیل شود.
انتهای پیام/