به گزارش خبرگزاری تسنیم، دشمن بعثی شب جمعه 9 آبان 1359 با عبور از میدان تیر، واقع در سمت راست جاده آبادان- ماهشهر و پیش روی به طرف بیابان و نخلستان منطقه ذوالفقاری، روی رودخانه بهمن شیر، پل زد و اولین ستون از نیروهای خود را با استفاده از غفلت مدافعان آبادان، از منطقه ذوالفقاری و قبرستان شهر، وارد آبادان کرد.
دشمن قصد داشت ابتدا با نیروهای پیاده، سرپلی را در آبادان تصرف کند و سپس نیروهای زرهی و مکانیزه خود را وارد شهر سازد.
نیروهای حاضر در مساجد و عموم نیروهای غیر نظامی موجود در شهر، همراه تعدادی از نیروهای زبده سپاه و ارتش، به مقابله تن به تن با ورزیده ترین نیروهای گارد ریاست جمهوری عراق پرداختند و دشمن را به عقب راندند.
به مناسبت سالروز این مقاومت و ایستادگی حماسی مردم ایران مقابل تجاوز ارتش بعثی صدام به خاک وطن، به جزئیات این حماسه بزرگ که بعضا روایت برخی از رزمندگان حاضر در آن میدان بوده اشاره می‌شود:
منصور ورامینی رخدادهای صبح روز 9 آبان را چنین بیان می کند:
صبح زود یکی از برادرانی که در سنگرهای کنار رودخانه مستقر بود به نام باوی، با شتاب به مسجد آمد و خبر ورود عراقی ها را به ذوالفقاری اطلاع داد و گفت در منطقه بین سی متری و جاده خسرو آباد در کوره های آجرپزی در حال آرایش و پیشروی هستند.
او بلافاصله برادران مستقر در مسجد الرسول(ص) را به منطقه برده و اولین درگیری و تیراندازی به طرف عراقی ها آغاز شد.لازم به ذکر است کل نیروهای مسجد، 5 قبضه G3 داشتیم و مابقی هم تفنگ M1.
دو تن از برادران پس از شلیک دو گلوله، لوله سلاحشان شکافته شد و سلاح از کار افتاد. پس از شروع درگیری، برادران دادگاه انقلاب، دادستان آقای تیزمغز و حاج آقا حجت الاسلام اراکی، حاکم شرع که در مسجد امام حسن(ع) ذوالفقاری مستقر بودند از راه رسیدند و به کمک ما آمدند و سپس طولی نکشید که سیل کمک ها از طرف مساجد رسیدو مردم عادی با چوب و چماق دسته دسته از راه می رسیدند و بی محابا وارد معرکه می شدند.
در همین حین تعدادی از نیروهای شهربانی همدان از راه جاد خسرو آباد وارد درگیری شدند که چون لباسشان سبز تیره بود و تقریبا با لباس تکاوران عراقی متحد الشکل بود از دو طرف مورد حمله بودند.به همین خاطر آنها را به سمت مسجد هدایت کردم و پس از سازماندهی به اتفاق یک راهنما از بچه های منطقه به طرف محل درگیری اعزام شدند.
نیروهایی که به کمک ما آمدند از مساجد، شهید قبادی نیا با تعدادی از برادران و برادر «مکی یازع» با تعدادی از برادران بود.خلاصه منطقه پر بود از نیرو و مسجد الرسول(ص) شد پایگاه اعزام و تدارکات نیروها.به همین خاطر سنگری در بلوار سی متری احداث کردیم و از خروج رزمندگانی که خسته بودند جلوگیری می شد چون آنها را برای استراحت و رفع گرسنگی به مسجد هدایت می کردند.بیشتر ارزاق مورد نیاز نیز در این دفاع توسط برادران کمیته ارزاق تحویل مسجد داده می شد و طی حکمی که حاج آقا اراکی به بنده داده بود؛ مغازه های خوار و بار فروشی منطقه را باز می کردیم و طی صورت جلسه ای،موارد مورد نیاز برداشته می شد و صورت جلسه را تحویل کمیته ارزاق می دادیم.»
این‌میان، حجت الاسلام غلامحسین جمی که همچون دیگر مسئولان و فرماندهان شهر در تب و تاب و نگران حمله و نفوذ سربازان عراقی به داخل شهر بود، ساعت 9 صبح 9آبان1359 خود را به هنگ ژاندارمری(اتاق جنگ) رساند.
همه افسران از جمله سرهنگ «افسری» و مسئولان سپاه، در اتاق فرماندهی، دور سرهنگ شکرریز فرمانده عملیات جمع بودند. فرمانده عملیات ؛ سرهنگ نصیر شکر ریز و دیگر فرماندهان ارتش و سپاه، طراحی نقشه برای جلوگیری از نفوذ دشمن به شهر را آغاز کردند.
خلاصه طرح چنین بود: نیروهایی مرکب از سپاه و بسیج، ارتش و داوطلبان مسلح از پاسگاه ژاندارمری(دروازه خسروآباد)، به طور منظم در طول جاده خسروآباد مستقر شوند.سپس سمت چپ جاده را که محل استقرار نیروهای عراقی است،زیر آتش بگیرند.آن گاه نیروی هوایی وارد عمل شود و آن هم موضع استقرار دشمن را بکوبد.در پایان، آقای جمی و دیگران هم دست به دعا برداشتند و برای پیروزی رزمندگان دعا کردند.
چند نفر از مردان و زنانی که در خانه های حاشیه بهمنشیر به اسارت نیروهای جلودار عراقی درآمده بودند، توانستند به هر نحو ممکن از دست دشمن بگریزند، خود را به اولین مقر نیروهای شورای مساجد یعنی مسجد حضرت رسول(ص) در ابتدای منطقه ذوالفقاری برسانند و آنان را از احداث پل شناور روی بهمنشیر و ورود نیروهای عراقی به منطقه ذوالفقاری مطلع کنند.
حسین شهریاری از فرماندهان و رزمندگان مقاومت در آبادان و دفاع مقدس، درباره نحوه اطلاع از ورود دشمن و عزیمتشان به طرف منطقه نبرد ذوالفقاری چنین می گوید:
من حدود ساعت7 صبح برای انجام یک کار چاپی به منزل آقای منصور ورامینی رفتم که در محل کوی ذوالفقاری قرار داشت. تا وارد حیاط شدم، منصور سراسیمه به من گفت: زودباش برو کفیشه، بچه های مسجد فاطمیه را هر تعداد که می توانی بردار ببر طرف قبرستان. عراقی ها از شط بهمنشیر گذشته و دارند به این طرف می آیند.
من بلافاصله با ماشین لندروری که آمده بودم به مسجد فاطمیه رفتم. در مسجد فاطمیه و مسجد عرب ها(مسجد ابوالفضل) بیش از 80 نفر از بچه های محل مانده بودند و به طور مسلحانه فعالیت می کردند.
من حدود 30نفر را در سه دستگاه وانت و سواری سوار کرده و به سمت کوی ذوالفقاری شتافتم. مکی(یازعی) و عزیز یازعی و چند تن از برادران یازعی نیز با ما بودند. نرسیده به انتهای خانه های ذوالفقاری، صدای تیراندازی و درگیری و انفجارهای پی در پی مجبورمان کرد از ماشین پیاده شده و در کنار دیوار خانه ها تا انتهای محله برویم.
بعد از خانه ها، چند بار کامیون نخاله های ساختمانی خالی شده و کپه هایی نسبتا بلند را ایجاد کرده بود.ما پشت نخاله ها پناه گرفتیم و دیدیم که عراقی ها دو قسمت شدند: یک گروه به سمت ما آمدند تا وارد منطقه خانه های ذوالفقاری شوند و گروه دیگر به سمت جاده خسرو آباد رفتند تا آن را به تصرف خود درآورند.
ما شاهد بودیم که بخشی از نیروهای ژاندارمری پاسگاه خسرو آباد و نیروهای سرهنگ کهتری پیش از ما ،یعنی حدود ساعت 7:30 صبح یا زودتر، وارد کارزار شده بودند. در آنجا ما یک زخمی دادیم اما توانستیم از ورود عراقی ها به این قسمت از خانه‌های ذوالفقاری جلوگیری کنیم. ما در این درگیری شدید حتی توانستیم یکی از تکاوران گارد مخصوص ریاست جمهوری عراق را در همان منطقه اسیر کنیم.»
مقاومت در نبرد 1 به 10
عراقی‌ها با عبور از نخلستانهای ذوالفقاری به تازگی خود را به ابتدای جاده رسانده بودند و می خواستند جاده آبادان-اروند کنار را به تصرف درآورند.در همین حال نیروهای پیاده سرهنگ منوچهر کهتری، فرمانده اصلی و محوری عملیات ذوالفقاری که ماموریت یافته بود، نیروهای مهاجم عراقی را به عقب براند نیز با چند دستگاه کامیون کمپرسی به پاسگاه رسیدند و با دوگروهان در خط و یک گروهان در احتیاط، ضمن وارد شدن به معرکه، بلافاصله نیروهای کماندویی عراقی را اندکی از جاده دور کردند.سپس این نیروها که اغلب سربازان منقضی خدمت1356 بودند، پشت شانه جاده سنگر گرفتند و ضمن تیراندازی متقابل به نیروهای جلودار دشمن، مترصد دستور فرماندهی شدند تا بلکه بتوانند عراقی ها را به عقب نشینی به داخل نخلستان وادار کنند.
حدود 40نفر از نیروهای تحت امر مرتضی قربانی نیز هم زمان با نیروهای سرهنگ کهتری خود را به منطقه رساندند و پس از هماهنگی با نیروهای دیگر وارد صحنه نبرد شدند.با حضور نیروهای سپاه آبادان، نیروهای تحت امر مرتضی قربانی و تعدادی از فداییان اسلام، یورش به دشمن شدت گرفت.نبرد سختی در گرفت و نیروهای خودی توانستند حدود ساعت8:30 دشمن را به عقب نشینی به داخل نخلستان وادارند.
نبرد در نخلستان به شدت ادامه داشت؛ نبردی که از صبح زود آغاز شده بود. باورکردنی نبود، اما نیروهای بی زاد و توشه شهر درحالی که از لحاظ تعداد نیرو نسبت آنان با دشمن 1 به 10 بود،مثل شیران از بند رسته در ذوالفقاری می جنگیدند.
ساعت 4 بعد از ظهر ،نبرد در میانه نخلستان همچنان ادامه داشت و دشمن گاه چند قدم به جلو و گاه به عقب متمایل می شد.نیروهای خودی در حالی که از صبح هیچ گونه کمک و تدارکاتی دریافت نکرده بودند و آخرین رمقهای خود را برای مقابله با دشمن، فرا می خواندند،چونان سدی پولادین جلو کماندوهای عراقی ایستادگی می کردند.
تا یکی، دو ساعت دیگر هوا تاریک می شد و جنگیدن در تاریکی و فشردگی نخلستان غیر ممکن به نظر می رسید.در این میان، یکی از رزمندگان گفت اگر هوا کاملا تاریک شود، امکان تار و مار کردن عراقی ها از بین می رود و شهر به احتمال زیاد سقوط می کند. بدین ترتیب قبادی نیا به ناچار نیروها را با همان آرایشی که داشتند، دوباره حرکت داد و آنان بی محابا از چند طرف به قلب دشمن یورش بردند.در این یورش گاهی فاصله رزمندگان با دشمن 12-10 کمتر می شد، طوری که چندبار مجبور به جنگ تن به تن با تکاوران عراقی شدند.
در حالی که نبرد به شدت ادامه داشت، رساندن تدارکات و آب و غذا به داخل نخلستان، تقریبا غیر ممکن بود. نیروهای رزمنده ارتشی با جیره جنگی خشک و رزمندگان سپاه و نیروهای مردمی نیز با آنچه که برای چند ساعت به همراه خود داشتند ،گرسنگی و تشنگی شان را رفع می کردند، اما خارج از نخلستان، وضعیت زخمی ها و رزمندگان ادوات بهتر بود. از بیمارستان شرکت نفت تعداد زیادی ساندویچ تهیه و به محل آورده شد که اسرای عراقی نیز از آن تغذیه کردند.
در مسجد حضرت رسول(ص) در محله ذوالفقاری نیز تعدادی از زنان و دختران محل مشغول طبخ غذای گرم بودند.این غذا هنگام عصر در میان رزمندگان ادوات و سربازانی که داخل نخلستان و حاشیه آن در حال تردد بودند، پخش شد. مردم آبادان به ویژه مغازه دارها از هیچ کوششی برای تامین مواد غذایی و دیگر وسایل مورد نیاز رزمندگان ذوالفقاری مضایقه نمی کردند و حاصل کار، پشتیبانی نسبتا خوب و خودجوش و البته بدون سازماندهی مردم و جوانان آبادانی بود.مهمات لازم نیز با تلاش و همراهی نیروهای مردمی و جهاد سازندگی آبادان،بلافاصله از زاغه های مهمات خسرو آباد تهیه شد.
بعثی ها در دو راهی غرق شدن یا تسلیم شدن
ساعت 10 شب بود و حدود یک گروهان از نیروهای عراقی که ساعتی پیش، سمت قبرستان جبهه گرفته و سپس با حمله تعدادی از نیروهای خودی مجبور به عقب نشینی به سمت رودخانه شده بودند، نتوانستند خود را به آن سوی رودخانه برسانند؛ چرا که آخرین پل شناور آنها نیز منهدم شده بود.
نیروهای مقاومت تا این لحظه مطمئن شده بودند ،دشمن روحیه خود را از دست داده است.صدای عراقی هایی که این سوی رودخانه مدام فریاد می کشیدند و نیروی کمکی و قایق می خواستند تا فرار کنند ،همین را ثابت می کرد.
تعدادی از نیروهای عراقی که گیر افتاده بودند، چاره ای جز شنا کردن تا آن سوی رودخانه یا تسلیم شدن نداشتند؛ چرا که آب رودخانه در آن ساعت،در حالت جزر بود و اگر آب مد می شد،همه آن منطقه را فرا می گرفت و عراقی هایی که در نهرهای منتهی به رودخانه پناه گرفته بودند همگی غرق می شدند .از این رو، عده ای از عراقی ها به ناچار تسلیم شدند که نیروهای خودی آنان را به عقب انتقال دادند،اما باقی نیروهای دشمن به دلیل ترس از نیروهای خودی یا به هر دلیل دیگر ، حاضر نشدند خود را تسلیم کنند،در نتیجه در مصاف با نیروهای مدافع کشته شدند.
به این‌ترتیب، نیروهای مقاومت تا صبح روز 10 آبان ماه 1359 مشغول پاک سازی نخلستان یا تبادل آتش با نیروهای دشمن در آن سوی بهمنشیر بودند.
در این میان، همه نیروهای کماندویی دشمن که به این سمت بهمنشیر آمده بودند ،کشته یا اسیر شدند و مهمات و تجهیزات فراوانی از دشمن در اختیار مدافعان آبادان قرار گرفت.
انتهای پیام/