گروه اقتصادی خبرگزاری تسنیم؛ رضا احسانی __ چین در سال 2025 برای هشتمین سال متوالی، عنوان بزرگترین بازار باد فراساحلی جهان را حفظ کرد. با نصب 6.6 گیگاوات ظرفیت جدید و رسیدن به 48.4 گیگاوات ظرفیت تجمعی، این کشور اکنون بیش از 52٪ از کل ظرفیت نصب‌شده جهانی را در اختیار دارد (GWEC 2026, p. 37). اما آنچه چین را از سایر بازارها متمایز می‌کند، استراتژی نظام‌مند این کشور برای تبدیل باد فراساحلی از یک منبع انرژی به یک اکوسیستم صنعتی و ژئوپلیتیکی است. در این بخش، به تحلیل مسیر چین از آب‌های کم‌عمق ساحلی به سمت آب‌های عمیق و دور از ساحل می‌پردازیم و نشان می‌دهیم که چگونه این کشور در حال بازتعریف قواعد بازی در صنعت باد فراساحلی جهان است.
بیشتر بخوانید
برنامه پنج‌ساله پانزدهم: هدف 100 گیگاوات و گذار به آب‌های عمیق
برنامه پنج‌ساله پانزدهم چین (2026-2030) که در مارس 2026 تصویب شد، یک هدف کمی روشن را تعیین کرده است: ظرفیت تجمعی باد فراساحلی باید به 100 گیگاوات برسد. شورای جهانی انرژی بادی (GWEC) در گزارش خود تصریح می‌کند: "برنامه پنج‌ساله پانزدهم، که اندکی پس از شروع درگیری آمریکا-اسرائیل-ایران منتشر شد، اهمیت استراتژیک باد فراساحلی را بیشتر ارتقا می‌دهد و جاه‌طلبی چین را در توسعه باد فراساحلی تقویت می‌کند. این برنامه هدف حداقل 100 گیگاوات ظرفیت تجمعی باد فراساحلی تا سال 2030 را تعیین می‌کند که به معنای بیش از 50 گیگاوات افزوده جدید در طول پنج سال است." (GWEC 2026, p. 19)
این هدف، نیازمند نصب بیش از 50 گیگاوات ظرفیت جدید در طول پنج سال است که معادل سه تا چهار برابر میانگین تاریخی نصب سالانه چین محسوب می‌شود. (همان) این نهاد اشاره می‌کند: "این امر نیازمند تسریع قابل توجه استقرار باد فراساحلی فراتر از نرخ ساخت تاریخی (حدود سه تا چهار برابر میانگین تاریخی) خواهد بود." (همان)
اما نکته کلیدی این برنامه، تغییر پارادایم از آب‌های کم‌عمق به آب‌های عمیق است. این شورا می‌گوید: "این برنامه برای اولین بار پایگاه‌های بزرگ باد فراساحلی در دریای بوهای، دریای زرد، دریای چین شرقی و دریای چین جنوبی را به طور رسمی در برنامه‌ریزی انرژی در سطح ملی ادغام می‌کند که نشان‌دهنده قطعیت سیاستی بلندمدت قوی‌تر برای این بخش است." (همان)
تغییر استراتژیک به سمت آب‌های عمیق
شورای جهانی انرژی بادی اشاره می‌کند: "چین در حال حاضر از باد فراساحلی کم‌عمق به سمت توسعه باد فراساحلی در آب‌های عمیق گذار می‌کند. در پنج سال آینده، تمرکز سیاستی انتظار می‌رود به سمت توسعه آب‌های عمیق و دور از ساحل، همراه با فناوری‌هایی مانند باد فراساحلی شناور و انتقال HVDC انعطاف‌پذیر گسترش یابد". (همان)
این تغییر استراتژیک، پاسخی به یک واقعیت جغرافیایی است. بر اساس داده‌های رسمی، "پتانسیل فنی قابل توسعه باد فراساحلی چین به حدود 2.1 تراوات در ارتفاع هاب 150 متری می‌رسد که بخش عمده آن در آب‌های عمیق‌تر فراتر از مناطق کم‌عمق قرار دارد". (GWEC 2026, p. 57)
توربین‌های شناور: مرز نهایی فناوری چین
گذار به آب‌های عمیق، بدون تسلط بر فناوری توربین‌های شناور (Floating Wind) ممکن نیست. چین در این حوزه نیز به سرعت در حال پیشرفت است. "اولین مزرعه باد شناور تجاری، فاز اول (100 مگاوات) پروژه 1 گیگاواتی Wanning، در حال پیشرفت است و تحویل آن در سال 2027 هدف‌گذاری شده است." (همان)
پروژه Wanning در استان هاینان، اولین مزرعه بادی شناور تجاری چین خواهد بود و نقطه عطفی در مسیر تجاری‌سازی این فناوری محسوب می‌شود. "با این حال، علی‌رغم کاهش هزینه‌های قابل توجه نسبت به پروژه‌های نمایشی اولیه، باد شناور هزینه سرمایه بالاتری نسبت به باد فراساحلی فونداسیون ثابت دارد. در نتیجه، استقرار تجاری در مقیاس بزرگ مشروط به کاهش بیشتر هزینه‌ها، حمایت سیاستی و اعتبارسنجی اقتصاد پروژه بلندمدت است." (همان)
چین در سال 2026 حدود 0.8 گیگاوات ظرفیت شناور جدید نصب خواهد کرد و تا سال 2030 این رقم به 4.3 گیگاوات خواهد رسید (GWEC 2026, p. 98). اگرچه این اعداد در مقایسه با ظرفیت پایه و ثابت چین (15 گیگاوات در سال) ناچیز به نظر می‌رسد، اما مسیر رشد نشان‌دهنده تعهد چین به تسلط بر این فناوری نوظهور است.
پیشرفت فناوری چین: توربین 16 مگاواتی Goldwind
سند GWEC 2026 در مطالعه موردی خود اشاره می‌کند: "در 2 مه 2026، پلتفرم باد فراساحلی شناور Three Gorges Navigator بطور کامل در سواحل Yangjiang، استان گوانگ‌دونگ نصب شد. مجهز به توربین باد شناور CWH252-16-F شرکت Goldwind، دو رکورد جهانی را ثبت کرد: بزرگترین ظرفیت واحد (16 مگاوات) و بزرگترین قطر روتور (252 متر)، با تولید سالانه تخمینی 44.65 گیگاوات‌ساعت". (GWEC 2026, p. 27)
این گزارش می‌افزاید: "توربین CWH252-16-F یک ارتقا از پلتفرم CWH252-16MW است که از نظر تجاری اثبات‌شده است و اجزای اصلی را برای کاهش هزینه‌های چرخه عمر بازاستفاده می‌کند. بیش از 10,000 حالت بارگذاری برای دستیابی به "بهینه‌سازی ژنتیکی" محصول شبیه‌سازی شد". (GWEC 2026, p. 27)
زنجیره تأمین فوق‌متمرکز: تولید 20 گیگاوات توربین در سال
درعین‌حال، قدرت واقعی چین در باد فراساحلی، نه در نصب توربین‌ها، بلکه در تسلط بر زنجیره تأمین است. سند فوق بیان می‌کند: "اکوسیستم باد فراساحلی چین به گسترش خود در مقیاس و تمرکز جغرافیایی ادامه می‌دهد. مناطق ساحلی در حال تسریع توسعه خوشه‌های صنعتی یکپارچه هستند که کل زنجیره ارزش را پوشش می‌دهند، از جمله تولید توربین، اجزای کلیدی، نصب و خدمات بهره‌برداری و نگهداری. حدود 30 پارک صنعتی باد فراساحلی در امتداد ساحل ایجاد شده است". (GWEC 2026, p. 57)
این گزارش در ادامه می‌گوید: "در جیانگسو، Yancheng چندین پارک صنعتی توسعه داده است و حدود 40٪ از ظرفیت تولید توربین باد فراساحلی چین و حدود 20٪ از تولید پره را به خود اختصاص داده است. در گوانگ‌دونگ، Yangjiang و Shantou پارک‌های صنعتی "چهار در یک" را توسعه داده‌اند که R&D، مهندسی فرآیند، تولید و تست و صدور گواهینامه را یکپارچه می‌کند". (همان)
ظرفیت تولید
شورای جهانی انرژی بادی تصریح می‌کند: "در نتیجه این ساخت صنعتی، ظرفیت تولید سالانه توربین باد فراساحلی چین از 20 گیگاوات فراتر رفته است — سطحی که بطور گسترده برای پاسخگویی به تقاضای داخلی در پنج تا ده سال آینده کافی است." (همان)
بر اساس تحلیل آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)، "چین بزرگترین قطب تولید جهانی برای توربین‌های بادی خشکی و فراساحلی باقی می‌ماند. این کشور حدود 70-80٪ از تولید پره جهانی، 45-50٪ از تولید برج و حدود 70٪ از ظرفیت مونتاژ ناسل را به خود اختصاص داده است." (IEA 2025, p. 90)
مزیت هزینه‌ای: LCOE چین 30٪ کمتر از اروپا
هم آژانس بین‌المللی انرژی و هم شورای جهانی انرژی بادی هر دو تأکید می‌کنند که چین به دلیل تسلط بر زنجیره تأمین، 70-80٪ تولید پره جهانی، 45-50٪ تولید برج و حدود 70٪ ظرفیت مونتاژ ناسل (IEA 2025, p. 90-91) و قیمت پایین‌تر توربین با حدود یک‌پنجم قیمت جهانی (GWEC 2026, p. 4)، از یک مزیت هزینه‌ای ساختاری قابل توجه نسبت به اروپا برخوردار است.
تأثیر بر قیمت‌های جهانی: فرصت یا تهدید
تسلط چین بر زنجیره تأمین، تأثیر عمیقی بر بازارهای جهانی دارد. از یک سو، کاهش قیمت توربین‌های چینی می‌تواند هزینه‌های توسعه باد فراساحلی را در بازارهای نوظهور کاهش دهد. از سوی دیگر، وابستگی بیش از حد به زنجیره تأمین چین، یک ریسک استراتژیک برای کشورهایی است که به دنبال تنوع بخشیدن به منابع خود هستند.
بر اساس تحلیل شورای جهانی انرژی بادی، در حالی که اروپا با کمبود ظرفیت تولید فونداسیون مواجه است، چین در موقعیتی قرار دارد که می‌تواند این شکاف را پر کند. این شورا اشاره می‌کند: "در حالی که تولیدکنندگان چینی به طور فزاینده‌ای بازارهای صادراتی را هدف قرار می‌دهند، نفوذ به بازارهای بین‌المللی چالش‌برانگیز بوده است. تا سال 2024، کمتر از 500 مگاوات توربین باد فراساحلی از تولیدکنندگان چینی در خارج از چین نصب شده بود." (GWEC 2026, p. 93) این موضوع، یک پنجره تاریخی برای صادرات تجهیزات و خدمات مهندسی چینی به بازارهای اروپایی و آسیایی ایجاد کرده است. اما این وابستگی، نگرانی‌هایی را نیز برانگیخته است. اتحادیه اروپا در چارچوب قانون صنعت صفر خالص (NZIA) تلاش می‌کند تا وابستگی خود به زنجیره تأمین چین را کاهش دهد و تولید داخلی را تقویت کند.
چالش‌های پیش رو: از دیپلماسی آب و هوا تا موانع داخلی
چین با وجود تمام این پیشرفت‌ها، با چالش‌های جدی نیز مواجه است:
1. موانع داخلی بازار: گذار از تعرفه‌های تضمینی (FIT) به سیستم قیمت‌گذاری مبتنی بر بازار در سال 2025، حاشیه سود پروژه‌ها را کاهش داده و برخی سرمایه‌گذاران را محتاط کرده است. گزارش سالانه شورای فوق خاطرنشان می‌کند: "یک مکانیزم قیمت‌گذاری مبتنی بر بازار برای تمام انرژی‌های تجدیدپذیر چین در 1 ژوئن 2025 به اجرا درآمد. برای اطمینان از اینکه پروژه‌های آب عمیق تحت این چارچوب جدید از نظر تجاری قابل دوام باقی می‌مانند، استان‌های ساحلی از جمله جیانگسو، گوانگ‌دونگ و شاندونگ مکانیزم‌های حمایتی ترکیبی را معرفی کرده‌اند که پیشنهاد رقابتی را با قیمت‌گذاری مرجع مرتبط با معیارهای زغال‌سنگ محلی ترکیب می‌کند." (GWEC 2026, p. 89-90)
2. تأخیر در مجوزهای دریایی: فرآیندهای پیچیده تأییدیه دریایی، به ویژه برای پروژه‌های آب عمیق، همچنان یک گلوگاه است. "تغییر چین از تعرفه‌های تضمینی به سیستم حراج مبتنی بر قرارداد تفاوت، یک عدم قطعیت کلیدی برای رشد ظرفیت تجدیدپذیر جهانی در سال 2025 و پس از آن است." (IEA 2025, p. 12)
3. رقابت ژئوپلیتیکی: گسترش نفوذ چین در بازارهای جهانی، ممکن است با مقاومت سیاسی در اروپا و آمریکا مواجه شود.
جمع‌بندی: از «بزرگترین» به «قوی‌ترین»
چین در مسیر تبدیل شدن از بزرگترین بازار باد فراساحلی جهان به قوی‌ترین بازیگر زنجیره تأمین و فناوری گام برمی‌دارد. برنامه پنج‌ساله پانزدهم با هدف 100 گیگاوات، گذار به آب‌های عمیق و سرمایه‌گذاری در توربین‌های شناور، نشان‌دهنده یک استراتژی بلندمدت و نظام‌مند است. سه ستون این استراتژی عبارتند از:
- مقیاس: ظرفیت تولید 20 گیگاوات توربین در سال، که به چین امکان می‌دهد هم بازار داخلی خود را تأمین کند و هم به یک صادرکننده جهانی تبدیل شود (GWEC 2026, p. 57).
- هزینه: مزیت 30 درصدی LCOE و قیمت توربین‌های یک‌پنجم قیمت جهانی، که به چین قدرت رقابتی بی‌نظیری در بازارهای نوظهور می‌دهد.
- فناوری: سرمایه‌گذاری در توربین‌های 16 و 20 مگاواتی، سیستم‌های HVDC و فناوری شناور، که چین را از یک «تقلیدکننده» به یک «نوآور» تبدیل کرده است (GWEC 2026, p. 27, 57).
اگر این مسیر ادامه یابد، چین نه تنها بزرگترین بازار باد فراساحلی جهان باقی خواهد ماند، بلکه معماری صنعتی و فناوری این بخش را برای دهه‌های آینده شکل خواهد داد. "چین نه تنها 90٪ ناوگان باد فراساحلی APAC را اداره می‌کند، بلکه بالغ‌ترین زنجیره تأمین منطقه را نیز در اختیار دارد." (GWEC 2026, p. 89)
---
منابع:
- Global Wind Energy Council. (2026). Global offshore wind report 2026. GWEC.
- International Energy Agency. (2025). Renewables 2025: Analysis and forecasts to 2030. IEA.
انتهای پیام/