به گزارش خبرگزاری تسنیم از شهرکرد، در بسیاری از مناطق چهارمحال و بختیاری، کشاورزی همچنان یکی از مهمترین منابع درآمد خانوارهای روستایی است؛ اما وابستگی بخش قابل توجهی از فعالیت‌های کشاورزی به منابع آب، نوسانات اقلیمی و محدودیت‌های اقتصادی، انتخاب محصول مناسب را به مسئله‌ای جدی برای کشاورزان تبدیل کرده است.
در چنین شرایطی، توسعه کشت محصولاتی که بتوانند با شرایط اقلیمی منطقه سازگار باشند و در عین حال درآمد اقتصادی مناسبی ایجاد کنند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. زعفران یکی از محصولاتی است که در سال‌های اخیر به‌عنوان یکی از گزینه‌های قابل بررسی در این زمینه مورد توجه قرار گرفته است.
اهمیت زعفران تنها به ارزش بالای آن در بازار محدود نمی‌شود. این محصول از جمله گیاهان دارویی و اقتصادی است که امکان تولید آن در برخی اراضی کم‌بازده و مناطق دارای محدودیت منابع آبی وجود دارد. همین ویژگی باعث شده است که در سیاست‌های جدید بخش کشاورزی، زعفران در کنار سایر محصولات کم‌آب‌بر مورد توجه قرار گیرد.
وزیر جهاد کشاورزی نیز با اشاره به توسعه کشت این محصول در استان‌های مختلف کشور، آن را محصولی کم‌آب‌بر و ارزآور دانست و بر ضرورت توجه هم‌زمان به توسعه تولید و فرآوری آن تأکید کرد.
زعفران به‌تدریج جایگاه بیشتری در سبد تولیدات کشاورزی پیدا کرده است
این موضوع برای چهارمحال و بختیاری، استانی که بخش کشاورزی آن با محدودیت‌های منابع آب و ضرورت سازگاری با شرایط اقلیمی مواجه است، اهمیت ویژه‌ای دارد.
تغییر الگوی کشت و حرکت به سمت محصولاتی که بتوانند با مصرف آب کمتر، ارزش اقتصادی بیشتری ایجاد کنند، می‌تواند یکی از مسیرهای قابل بررسی برای افزایش بهره‌وری در کشاورزی استان باشد. البته کم‌آب‌بر بودن یک محصول به‌تنهایی برای توسعه آن کافی نیست و میزان سازگاری با خاک، ارتفاع، دما، بارندگی، شیوه آبیاری و شرایط بازار نیز باید در این تصمیم‌گیری مورد توجه قرار گیرد.
در چهارمحال و بختیاری، کشت زعفران سابقه چندین‌ساله دارد و برخلاف تصور اولیه، این محصول توانسته است با بخشی از شرایط اقلیمی استان سازگار شود.
ارتفاع از سطح دریا، شرایط آب‌وهوایی و ویژگی‌های جغرافیایی مناطق مختلف استان از جمله عواملی هستند که زمینه بررسی و توسعه این کشت را فراهم کرده‌اند.
روند گسترش این محصول در استان نیز نشان می‌دهد که زعفران به‌تدریج جایگاه بیشتری در سبد تولیدات کشاورزی پیدا کرده است. سالانه به‌طور متوسط 30 تا 40 هکتار به سطح زیرکشت زعفران در چهارمحال و بختیاری افزوده می‌شود و میزان تولید این محصول در سال گذشته به حدود یک تن و 350 کیلوگرم رسیده است.
این آمار از وجود ظرفیت توسعه کشت زعفران در استان حکایت دارد؛ هرچند افزایش سطح زیرکشت به‌تنهایی نمی‌تواند معیار موفقیت این فعالیت اقتصادی باشد.
یکی از ابعاد مهم توسعه زعفران، تأثیر آن بر اقتصاد خانوارهای روستایی
ظرفیت زعفران در چهارمحال و بختیاری را باید در ارتباط با سایر فعالیت‌های بخش گیاهان دارویی نیز بررسی کرد. سطح زیرکشت گیاهان دارویی در چهارمحال و بختیاری حدود یک‌هزار و 800 هکتار است و زعفران، موسیر و گل محمدی از محصولات عمده این بخش به شمار می‌روند. همچنین وجود تنوع قابل توجه گونه‌های گیاهی در استان، زمینه توسعه فعالیت‌های اقتصادی مبتنی بر گیاهان دارویی را فراهم کرده است.
یکی از ابعاد مهم توسعه زعفران، تأثیر آن بر اقتصاد خانوارهای روستایی و ایجاد فرصت‌های شغلی است. تولید این محصول به فعالیت‌هایی مانند آماده‌سازی زمین، کاشت پیاز، مراقبت از مزارع، برداشت گل، جداسازی کلاله، خشک‌کردن و بسته‌بندی نیاز دارد.
به همین دلیل، زنجیره تولید زعفران تنها به مرحله برداشت محصول محدود نمی‌شود و می‌تواند در بخش‌های مختلف، زمینه فعالیت اقتصادی ایجاد کند.
در کنار ظرفیت تولید، ارزش اقتصادی زعفران به قابلیت عرضه آن در بازارهای داخلی و خارجی نیز وابسته است. این محصول به دلیل کاربرد در صنایع غذایی، شیرینی‌سازی و تولید فرآورده‌های مختلف، صرفاً یک محصول کشاورزی مصرفی نیست و امکان ورود آن به زنجیره‌های فرآوری و تجارت وجود دارد. با این حال، سهم واقعی کشاورز از ارزش نهایی محصول، به نحوه خریدوفروش، کیفیت محصول، دسترسی به بازار و میزان حضور تولیدکنندگان در مراحل بعدی زنجیره تأمین بستگی دارد.
تجربه بازار زعفران در کشور نیز نشان می‌دهد که تولید محصول باکیفیت، لزوماً به معنای برخورداری تولیدکننده از تمام منافع اقتصادی آن نیست. فروش فله‌ای، ضعف بسته‌بندی، نبود نظام بازاریابی مؤثر و فاصله تولیدکننده با بازارهای مصرف می‌تواند بخشی از ارزش افزوده را از چرخه اقتصادی منطقه تولید خارج کند.
کیفیت و بهره‌وری در توسعه کشت زعفران نباید نادیده گرفته شود
موضوع کیفیت و بهره‌وری نیز از مسائلی است که در توسعه کشت زعفران نباید نادیده گرفته شود. میزان تولید در واحد سطح، کیفیت پیازهای مورد استفاده، زمان و شیوه کاشت، مدیریت آبیاری، تغذیه گیاه و نحوه برداشت و خشک‌کردن، همگی بر نتیجه اقتصادی فعالیت کشاورز تأثیر می‌گذارند.
آمارهای وزارت جهاد کشاورزی نشان می‌دهد که در سال 1404، با وجود افزایش سطح زیرکشت زعفران کشور به 133 هزار و 284 هکتار، میزان تولید به 260 تن رسید؛ در حالی که این رقم در سال قبل 405 تن بود. وزارت جهاد کشاورزی تنش‌های اقلیمی، از جمله خشکسالی و سرمازدگی در مناطق اصلی تولید را از عوامل این کاهش اعلام کرده است. این تجربه نشان می‌دهد که توسعه سطح زیرکشت بدون توجه به شرایط تولید و مدیریت مخاطرات اقلیمی، تضمین‌کننده افزایش محصول نیست.
برای چهارمحال و بختیاری نیز مسئله تنها این نیست که چه میزان زمین قابلیت کشت زعفران دارد، بلکه باید مشخص شود توسعه این محصول در کدام مناطق، با چه روش‌هایی و متناسب با چه شرایطی می‌تواند به تولید اقتصادی منجر شود.
تفاوت شرایط آب‌وهوایی، ارتفاع، خاک و منابع آبی شهرستان‌های استان ایجاب می‌کند که توسعه کشت بر مبنای مطالعات فنی و ارزیابی‌های منطقه‌ای انجام شود. همچنین باید میان ظرفیت بالقوه کشت و سطحی که در عمل از نظر اقتصادی توجیه‌پذیر است، تفاوت قائل شد.
از سوی دیگر، توسعه پایدار زعفران به زیرساخت‌هایی فراتر از مزرعه نیاز دارد. تأمین پیاز سالم و باکیفیت، دسترسی کشاورزان به آموزش و دانش فنی، تأمین سرمایه اولیه، وجود امکانات مناسب برای خشک‌کردن و نگهداری محصول، ایجاد واحدهای فرآوری و بسته‌بندی و فراهم‌کردن مسیرهای مطمئن فروش، از جمله مسائلی هستند که می‌توانند سرنوشت اقتصادی این کشت را تعیین کنند. اگر توسعه تولید با ایجاد حلقه‌های تکمیلی زنجیره ارزش همراه نباشد، ممکن است افزایش محصول به همان نسبت به افزایش درآمد کشاورزان منجر نشود.
شرایط اقلیمی چهارمحال و بختیاری زمینه مناسبی برای تولید زعفران باکیفیت
یزدان احمدزاده، معاون مدیریت باغبانی و مجری طرح گیاهان دارویی سازمان جهاد کشاورزی استان، در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم، با اشاره به ظرفیت‌های اقلیمی و اقتصادی چهارمحال و بختیاری در تولید زعفران، اظهار کرد: زعفران از محصولات ارزشمند بخش کشاورزی و از مهمترین گیاهان دارویی قابل توسعه در مناطق مستعد استان است که با رعایت اصول فنی کاشت و مدیریت صحیح مزرعه، می‌تواند نقش مؤثری در افزایش درآمد بهره‌برداران و توسعه کشاورزی اقتصادی ایفا کند.
وی افزود: بر اساس آمارهای اعلام‌شده در سال 1405، از مجموع حدود یک‌هزار و 800 هکتار سطح زیرکشت گیاهان دارویی استان، نزدیک به 400 هکتار به زعفران اختصاص دارد. همچنین، در سال گذشته حدود یک تن و 350 کیلوگرم زعفران در استان تولید شده و به‌طور متوسط سالانه 30 تا 40 هکتار به سطح زیرکشت این محصول افزوده می‌شود.
شرایط اقلیمی و خاک مناسب برای کشت زعفران
احمدزاده با اشاره به ویژگی‌های اقلیمی مورد نیاز زعفران بیان کرد: زعفران گیاهی چندساله و پیازدار است که چرخه رشد آن با شرایط فصلی هماهنگی دارد. این گیاه در پاییز گل می‌دهد، در فصل زمستان و بهار رشد رویشی خود را ادامه می‌دهد و در تابستان وارد دوره خواب می‌شود.
مجری طرح گیاهان دارویی سازمان جهاد کشاورزی استان ادامه داد: زعفران به تابستان‌های نسبتاً گرم و خشک، زمستان‌های سرد و شرایط مناسب رطوبتی در دوره رشد نیاز دارد. به همین دلیل، انتخاب زمین متناسب با شرایط اقلیمی منطقه، یکی از عوامل تعیین‌کننده در موفقیت کشت این محصول به شمار می‌رود.
معاون مدیریت باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان چهارمحال و بختیاری با تأکید بر اهمیت انتخاب زمین مناسب تصریح کرد: خاک مناسب برای کشت زعفران باید از زهکشی مطلوب برخوردار باشد؛ زیرا ماندگاری آب در اطراف پیازها می‌تواند زمینه پوسیدگی و بروز بیماری‌های قارچی را فراهم کند. خاک‌های لومی و لومی‌شنی با ساختمان مناسب و مواد آلی کافی، در صورت برخورداری از شرایط شیمیایی مطلوب، برای کشت این محصول مناسب هستند.
وی خاطرنشان کرد: پیش از احداث مزرعه، انجام آزمایش خاک و آب، بررسی وضعیت شوری، ارزیابی زهکشی زمین و انتخاب پیازهای سالم و عاری از آلودگی‌های بیماری‌زا ضروری است. همچنین، کشت زعفران باید با توجه به شرایط اختصاصی هر منطقه و پس از دریافت توصیه‌های کارشناسی انجام شود.
مدیریت مصرف آب؛ یکی از مزیت‌های کشت زعفران
احمدزاده با اشاره به اهمیت مدیریت منابع آبی در شرایط اقلیمی کشور گفت: زعفران در مقایسه با بسیاری از محصولات زراعی، نیاز آبی نسبتاً کمتری دارد و بخش مهمی از چرخه رشد آن با فصل‌های خنک‌تر سال هم‌زمان است؛ ازاین‌رو، می‌تواند در مناطق مستعد، یکی از گزینه‌های قابل بررسی برای اصلاح الگوی کشت باشد.
مجری طرح گیاهان دارویی سازمان جهاد کشاورزی استان افزود: کم‌آب‌بر بودن زعفران به معنای بی‌نیازی این گیاه از آبیاری نیست. تأمین رطوبت مورد نیاز پیازها در زمان مناسب، به‌ویژه در شروع فعالیت رویشی و دوره رشد، برای دستیابی به گلدهی مطلوب و حفظ عملکرد مزرعه اهمیت دارد.
کارشناس بخش باغبانی ادامه داد: زمان و تعداد دفعات آبیاری باید براساس میزان بارندگی، بافت خاک، شرایط دمایی، رطوبت موجود در منطقه و وضعیت رشد گیاه تعیین شود. آبیاری نامناسب، به‌ویژه در زمین‌های دارای زهکشی ضعیف، می‌تواند به پیازها آسیب برساند؛ بنابراین، مدیریت علمی آب از الزامات تولید پایدار زعفران است.
وی تأکید کرد: توسعه این محصول در چهارمحال و بختیاری باید بر پایه ارزیابی ظرفیت منابع آب و خاک و شناسایی مناطق مستعد صورت گیرد تا ضمن افزایش بهره‌وری، از تحمیل فشار اضافی به منابع آبی استان جلوگیری شود.
زمان کاشت و برداشت زعفران
معاون مدیریت باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان با اشاره به مراحل کاشت و برداشت زعفران اظهار کرد: زمان کاشت پیاز زعفران باید متناسب با شرایط آب‌وهوایی منطقه و پیش از آغاز فعالیت رویشی پاییزه انتخاب شود. در بسیاری از مناطق زعفران‌خیز کشور، کاشت در فصل تابستان انجام می‌شود؛ بااین‌حال، تعیین زمان دقیق کاشت در مناطق مختلف استان باید با توجه به ارتفاع، دما و وضعیت رطوبتی خاک صورت گیرد.
وی افزود: استفاده از پیازهای درشت، سالم و دارای قدرت رشد مناسب، رعایت عمق و تراکم کاشت، آماده‌سازی اصولی زمین، کنترل علف‌های هرز و مدیریت تغذیه گیاه، از عوامل مؤثر در افزایش گلدهی و عملکرد مزرعه هستند.
احمدزاده با اشاره به حساسیت مرحله برداشت خاطرنشان کرد: گل‌های زعفران معمولاً در فصل پاییز ظاهر می‌شوند و برداشت باید در زمان مناسب و با رعایت اصول فنی انجام شود. تأخیر در برداشت، قرار گرفتن گل‌ها در معرض شرایط نامساعد جوی و رعایت نکردن اصول بهداشتی هنگام جداسازی کلاله‌ها می‌تواند کیفیت محصول نهایی را کاهش دهد.
وی تصریح کرد: جداسازی کلاله‌ها، خشک‌کردن اصولی و نگهداری محصول در شرایط مناسب، نقش مهمی در حفظ عطر، رنگ و کیفیت زعفران دارند. به همین دلیل، آموزش بهره‌برداران و فراهم‌کردن امکانات مناسب برای فرآوری اولیه محصول باید در کنار توسعه سطح زیرکشت مورد توجه قرار گیرد.
ترکیبات ارزشمند و خواص زعفران
احمدزاده با اشاره به ویژگی‌های گیاه‌شناسی و ترکیبات زعفران بیان کرد: بخش تجاری و ارزشمند زعفران، کلاله‌های قرمزرنگ گل آن است که پس از برداشت و خشک‌کردن اصولی، به‌عنوان ادویه‌ای گران‌بها در صنایع غذایی، دارویی و بهداشتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
وی افزود: ارزش کیفی زعفران به ترکیبات شیمیایی و ویژگی‌های حسی آن وابسته است. سه ترکیب مهم در این محصول عبارت‌اند از: کروسین که از ترکیبات اصلی مسئول ایجاد رنگ قرمز و قدرت رنگ‌دهی زعفران است. پیکروکروسین که از ترکیبات مؤثر در ایجاد طعم تلخ و ویژگی‌های طعمی زعفران به شمار می‌رود و سافرانال که ترکیبی فرّار است که در شکل‌گیری عطر ویژه زعفران نقش دارد.
وی ادامه داد: میزان و کیفیت این ترکیبات تحت تأثیر عواملی مانند شرایط اقلیمی، ویژگی‌های ژنتیکی پیاز، زمان برداشت، نحوه جداسازی کلاله‌ها، روش خشک‌کردن و شرایط نگهداری قرار دارد. بنابراین، رعایت استانداردهای تولید و فرآوری برای عرضه زعفران باکیفیت ضروری است.
معاون مدیریت باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان با اشاره به مطالعات علمی انجام‌شده درباره خواص زعفران اظهار کرد: ترکیبات زیست‌فعال این گیاه در پژوهش‌های مختلف از نظر فعالیت آنتی‌اکسیدانی و آثار احتمالی بر برخی عملکردهای بدن بررسی شده‌اند. برخی مطالعات نیز نتایج امیدوارکننده‌ای درباره تأثیر فرآورده‌های استاندارد زعفران بر خلق‌وخو و علائم افسردگی خفیف تا متوسط گزارش کرده‌اند؛ بااین‌حال، میزان اثربخشی و ایمنی آن به نوع فرآورده، مقدار مصرف و شرایط فرد بستگی دارد و برای نتیجه‌گیری قطعی، شواهد بیشتری مورد نیاز است.
وی تأکید کرد: زعفران خوراکی را نباید جایگزین داروهای تجویزشده دانست. همچنین، مصرف مقادیر زیاد یا استفاده خودسرانه از مکمل‌های غلیظ زعفران می‌تواند خطرناک باشد و مصرف مکمل‌ها، به‌ویژه در دوران بارداری یا هم‌زمان با داروهای خاص، باید با نظر پزشک انجام شود.
کیفیت زعفران چهارمحال و بختیاری؛ ظرفیت مهم برای توسعه بازار
احمدزاده با اشاره به ویژگی‌های زعفران تولیدی استان اظهار کرد: شرایط آب‌وهوایی، ارتفاع از سطح دریا و تفاوت‌های اقلیمی مناطق چهارمحال و بختیاری، از عواملی هستند که می‌توانند بر کیفیت زعفران تولیدی تأثیر بگذارند. گزارش‌های منتشرشده درباره این محصول نیز از کیفیت مناسب زعفران استان و ظرفیت آن برای حضور در بازارهای داخلی حکایت دارند.
ضرورت تثبیت جایگاه زعفران استان در بازار
وی افزود: برای تثبیت جایگاه زعفران استان در بازار، لازم است کیفیت محصول بر اساس شاخص‌های معتبر آزمایشگاهی ارزیابی شود و فرآیندهای برداشت، خشک‌کردن، بسته‌بندی و نگهداری با رعایت استانداردهای مربوط انجام گیرد.
وی ادامه داد: توسعه صنایع فرآوری، بسته‌بندی استاندارد، تقویت شبکه‌های بازاریابی، حمایت از تشکل‌های تولیدکنندگان و معرفی زعفران چهارمحال و بختیاری با هویت تجاری مشخص، می‌تواند به افزایش ارزش افزوده و تقویت جایگاه اقتصادی این محصول کمک کند.
معاون مدیریت باغبانی و مجری طرح گیاهان دارویی سازمان جهاد کشاورزی استان چهارمحال و بختیاری در پایان خاطرنشان کرد: توسعه کشت زعفران زمانی می‌تواند به افزایش پایدار درآمد کشاورزان منجر شود که انتخاب زمین، تأمین پیاز استاندارد، مدیریت آب و تغذیه، کنترل آفات و بیماری‌ها، برداشت به‌موقع و بازاریابی محصول به‌صورت یک زنجیره منسجم مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: کشاورزان پیش از ورود به این فعالیت باید هزینه‌های آماده‌سازی زمین، خرید پیاز، آبیاری، نیروی کار برداشت، فرآوری و دسترسی به بازار فروش را بررسی کنند. همچنین، اجرای مزارع الگویی و استفاده از تجربه بهره‌برداران موفق می‌تواند به انتقال دانش فنی و کاهش ریسک تولید کمک کند.
احمدزاده تأکید کرد: با توجه به ظرفیت‌های اقلیمی و کشاورزی چهارمحال و بختیاری، توسعه اصولی زعفران در مناطق مستعد، همراه با تقویت زیرساخت‌های فرآوری و بازاریابی، می‌تواند زمینه‌ساز افزایش بهره‌وری، ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی مناطق روستایی استان باشد.
توسعه کشت زعفران در چهارمحال و بختیاری؛ گامی در مسیر کشاورزی کم‌آب‌بر
حسین بهرامی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان، نیز با اشاره به ظرفیت‌های اقلیمی و کشاورزی چهارمحال و بختیاری در زمینه تولید گیاهان دارویی اظهار کرد: با توجه به محدودیت منابع آبی، تغییرات اقلیمی و ضرورت مدیریت پایدار منابع طبیعی، حرکت به سمت کشت محصولات کم‌آب‌بر و دارای ارزش اقتصادی بالا، یکی از رویکردهای مهم در برنامه‌ریزی بخش کشاورزی استان است.
وی افزود: زعفران به‌عنوان یکی از محصولات ارزشمند و اقتصادی بخش کشاورزی، از ظرفیت مناسبی برای توسعه در مناطق مستعد استان برخوردار است و گسترش اصولی کشت این محصول می‌تواند ضمن کمک به اصلاح الگوی کشت، زمینه افزایش درآمد کشاورزان، ایجاد فرصت‌های شغلی و تقویت اقتصاد روستایی را فراهم کند.
افزایش سطح زیرکشت زعفران در استان
بهرامی با اشاره به آمارهای منتشرشده درباره وضعیت کشت زعفران در چهارمحال و بختیاری بیان کرد: بر اساس گزارش‌های منتشرشده در سال 1405، سطح زیرکشت زعفران استان به حدود 400 هکتار رسیده است و روند توسعه این محصول همچنان ادامه دارد.
وی ادامه داد: بر اساس اظهارات معاون مدیریت باغبانی و مجری گیاهان دارویی سازمان جهاد کشاورزی استان که در تیرماه 1405 منتشر شد، سال گذشته حدود یک تن و 350 کیلوگرم زعفران در استان تولید شده و به‌طور متوسط سالانه 30 تا 40 هکتار به سطح زیرکشت این محصول افزوده می‌شود.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان تصریح کرد: استقبال کشاورزان از توسعه کشت زعفران، ضرورت برنامه‌ریزی برای افزایش بهره‌وری، بهبود روش‌های تولید و فراهم‌کردن زمینه بازاریابی مناسب برای این محصول را دوچندان می‌کند.
اقلیم مناسب؛ زمینه‌ساز تولید زعفران باکیفیت
بهرامی با اشاره به اهمیت شرایط اقلیمی در تولید محصولات کشاورزی گفت: شرایط آب‌وهوایی، ارتفاع از سطح دریا و تفاوت‌های اقلیمی مناطق مختلف چهارمحال و بختیاری، ظرفیت مناسبی برای توسعه برخی گیاهان دارویی از جمله زعفران ایجاد کرده است.
وی افزود: بهره‌گیری از این ظرفیت مستلزم شناسایی مناطق مستعد، انتخاب پیاز سالم و استاندارد، رعایت اصول فنی کاشت، مدیریت صحیح آبیاری و تغذیه گیاه و اجرای توصیه‌های کارشناسی در مراحل داشت و برداشت است.
وی خاطرنشان کرد: توسعه کشت زعفران باید بر اساس مطالعات کارشناسی و متناسب با شرایط خاک، اقلیم و منابع آبی هر منطقه انجام شود تا ضمن حفظ کیفیت محصول، پایداری تولید و توجیه اقتصادی فعالیت کشاورزان نیز تضمین شود.
ضرورت تکمیل زنجیره ارزش و ایجاد برند استانی
رئیس سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری با تأکید بر اهمیت حمایت از تولیدکنندگان اظهار کرد: افزایش سطح زیرکشت به‌تنهایی برای دستیابی به منافع اقتصادی پایدار کافی نیست؛ بلکه باید هم‌زمان برای توسعه زیرساخت‌های فرآوری، خشک‌کردن اصولی، بسته‌بندی بهداشتی، بازاریابی و عرضه مستقیم محصول برنامه‌ریزی کرد.
بهرامی افزود: زعفران محصولی با ارزش اقتصادی بالاست و بخش مهمی از ارزش افزوده آن در مراحل پس از برداشت، فرآوری، بسته‌بندی و عرضه به بازار ایجاد می‌شود. بنابراین، تقویت این بخش‌ها می‌تواند به افزایش سهم کشاورزان از درآمد نهایی محصول کمک کند.
وی ادامه داد: ایجاد هویت تجاری مشخص برای زعفران چهارمحال و بختیاری، معرفی ظرفیت‌های تولیدی استان و حمایت از شکل‌گیری شبکه‌های بازاریابی و فروش، از اقداماتی است که می‌تواند زمینه حضور مؤثرتر این محصول را در بازارهای داخلی فراهم کند.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده درباره زعفران استان، یکی از چالش‌های این بخش، خرید محصول تولیدی چهارمحال و بختیاری از سوی برخی خریداران سایر استانها و عرضه مجدد آن با نام تجاری مناطق دیگر است؛ موضوعی که اهمیت توسعه بسته‌بندی، برندسازی و حفظ هویت تولید منطقه‌ای را نشان می‌دهد.
حمایت از کشاورزان و توسعه اشتغال در مناطق روستایی
بهرامی با اشاره به نقش محصولات باارزش افزوده بالا در اقتصاد روستایی گفت: توسعه کشت زعفران در مناطق مستعد، در صورت برخورداری از برنامه‌ریزی فنی، بازار فروش پایدار و حمایت‌های لازم، می‌تواند به متنوع‌سازی منابع درآمدی بهره‌برداران و ایجاد فرصت‌های شغلی در بخش‌های تولید، برداشت، فرآوری و بسته‌بندی کمک کند.
وی افزود: آموزش کشاورزان، انتقال دانش فنی، توسعه مزارع الگویی، تسهیل دسترسی بهره‌برداران به نهاده‌های استاندارد و تقویت ارتباط میان تولیدکنندگان و فعالان بازار، از محورهای مهم برای افزایش بهره‌وری و توسعه پایدار این محصول به شمار می‌روند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان با تأکید بر ضرورت توجه به مرحله برداشت زعفران خاطرنشان کرد: برداشت گل و جداسازی کلاله‌ها از مراحل حساس تولید این محصول است و به دلیل نیاز به نیروی کار و دقت بالا، تأمین نیروی انسانی ماهر، رعایت اصول بهداشتی و انجام به‌موقع عملیات برداشت، نقش مهمی در حفظ کیفیت محصول نهایی دارد. کمبود نیروی کار در فصل برداشت نیز از جمله چالش‌های گزارش‌شده در این حوزه است.
زعفران؛ فرصتی برای آینده کشاورزی استان
بهرامی در پایان تأکید کرد: چهارمحال و بختیاری ظرفیت‌های قابل توجهی در زمینه تولید گیاهان دارویی دارد و استفاده هدفمند از این ظرفیت‌ها می‌تواند به بهبود بهره‌وری منابع، افزایش درآمد کشاورزان و تقویت اقتصاد مناطق روستایی کمک کند.
وی افزود: توسعه کشت زعفران باید در کنار سایر محصولات سازگار با اقلیم استان، با رویکرد علمی، اقتصادی و مبتنی بر مدیریت پایدار منابع آب دنبال شود. همچنین، تکمیل زنجیره تولید تا بازار و تقویت هویت تجاری محصولات استانی، از الزامات تبدیل ظرفیت‌های کشاورزی به فرصت‌های پایدار اقتصادی است.
انتهای پیام/7540