به گزارش خبرگزاری تسنیم از کیش، زهرا سلیمی، فعال رسانه و خبرنگار/بحران زمانی اهمیت واقعی زیرساخت‌های یک منطقه را آشکار می‌کند که زندگی روزمره مردم و فعالیت‌های اقتصادی بیش از گذشته به پایداری خدمات وابسته می‌شود. در جزیره کیش، این مسئله ابعاد روشن‌تری دارد؛ چراکه تأمین آب و برق، ورود کالا و جابه‌جایی مسافر به مجموعه‌ای از تأسیسات و مسیرهای ارتباطی وابسته است و اختلال در هر یک از آن‌ها می‌تواند بخش‌های دیگر را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
در چنین شرایطی، مسئله فقط برقرار ماندن خدمات نیست؛ پرسش مهم‌تر این است که این پایداری با چه ظرفیتی حفظ شده، چه امکانات پشتیبانی در اختیار جزیره قرار دارد و در صورت طولانی شدن بحران، امکان تداوم خدمات تا چه اندازه فراهم است.
گزارش‌های منتشرشده درباره عملکرد کیش در ماه‌های گذشته، از تلاش برای حفظ خدمات حیاتی و تقویت آمادگی در برابر شرایط پیش‌بینی‌نشده حکایت دارد. با این حال، ارزیابی دقیق آمادگی جزیره مستلزم تفکیک سه موضوع است: اقداماتی که انجام شده‌اند، برنامه‌هایی که همچنان در دست اجرا هستند و نتایجی که می‌توان بر پایه داده‌های روشن و قابل ارزیابی درباره آن‌ها قضاوت کرد.
آب و برق؛ تفاوت میان پایداری امروز و آمادگی برای فردا
تأمین آب و برق از بنیادی‌ترین مؤلفه‌های تاب‌آوری کیش است. پایداری این دو خدمت فقط به آسایش ساکنان مربوط نمی‌شود؛ بیمارستان‌ها، مراکز خدماتی، هتل‌ها، واحدهای تجاری و دیگر فعالیت‌های اقتصادی نیز برای ادامه کار به آن‌ها وابسته‌اند. از همین رو، ارزیابی وضعیت این بخش نباید به اعلام برقرار بودن خدمات محدود شود.
23 تیرماه 1405، مدیرعامل شرکت آب و برق کیش از پایداری تأمین آب و برق و نبود اختلال در خدمات خبر داد. با این حال، گزارشی که 16 شهریورماه همان سال منتشر شد، از بروز نقص فنی در نیروگاه ماهتاب و برنامه‌ریزی برای تقویت ظرفیت پشتیبان حکایت داشت. بر اساس این گزارش، پنج مگاوات از ظرفیت دیزل‌های پشتیبان وارد مدار شده بود و اتصال کامل یک نیروگاه 30 مگاواتی نیز برای هفته نخست مهرماه پیش‌بینی می‌شد. همچنین رفع مشکل نیروگاه ماهتاب تا پایان مهرماه در برنامه اعلام‌شده قرار داشت.
این دو گزارش لزوماً با یکدیگر تعارضی ندارند؛ زیرا ممکن است خدمات با وجود بروز مشکل فنی و از طریق استفاده از ظرفیت‌های جایگزین همچنان برقرار بمانند. با این حال، کنار هم قرار گرفتن این اطلاعات، پرسشی اساسی را مطرح می‌کند: ظرفیت‌های پشتیبان چه سهمی در حفظ خدمات دارند و تا چه اندازه می‌توانند در صورت تداوم اختلال، نیاز جزیره را پوشش دهند؟
در این زمینه، اعلام نصب تجهیزات یا تعیین زمان پیش‌بینی‌شده برای بهره‌برداری به‌تنهایی برای ارزیابی نتیجه اقدامات کافی نیست. لازم است مشخص شود نیروگاه جدید به‌طور کامل وارد مدار شده است یا خیر، ظرفیت عملیاتی آن چقدر است و رفع نقص فنی نیروگاه ماهتاب در چه مرحله‌ای قرار دارد. انتشار اطلاعات شفاف درباره این موارد می‌تواند امکان قضاوت دقیق‌تر درباره وضعیت زیرساخت برق و میزان آمادگی آن برای شرایط اضطراری را فراهم کند.
مسیرهای ارتباطی؛ شریان اقتصادی جزیره
وابستگی کیش به مسیرهای هوایی و دریایی، حمل‌ونقل را از یک خدمت معمول به یکی از ارکان اصلی تاب‌آوری اقتصادی جزیره تبدیل کرده است. در مناطق برخوردار از شبکه جاده‌ای، اختلال در یک مسیر ممکن است با استفاده از مسیرهای جایگزین جبران شود؛ اما در جزیره‌ای مانند کیش، محدود شدن دسترسی هوایی یا دریایی می‌تواند جابه‌جایی مسافر، انتقال کالا و فعالیت بسیاری از کسب‌وکارها را به‌طور هم‌زمان تحت تأثیر قرار دهد.
گزارش تسنیم در 19 فروردین 1405 از ادامه فعالیت بنادر کیش، چارک و آفتاب در دوره جنگ و استفاده از ظرفیت شناورهای مسافری و خودروبر برای پاسخ‌گویی به افزایش تقاضا حکایت داشت. همچنین آمار منتشرشده از سوی اداره‌کل بنادر کیش نشان می‌داد که از 9 اسفند 1404 تا 28 شهریور 1405، هزاران سفر مسافری و خودروبر در مسیرهای دریایی انجام شده است. این اطلاعات بیانگر نقش مهم حمل‌ونقل دریایی در استمرار ارتباط جزیره با سرزمین اصلی طی دوره مورد بررسی است.
در عین حال، در گزارش 31 شهریورماه تسنیم، نوسازی ناوگان دریایی و تقویت زیرساخت‌های ایمنی نیز به‌عنوان نیازهای این حوزه مطرح شده بود. بنابراین، ارزیابی آمادگی حمل‌ونقل کیش نباید صرفاً بر تعداد سفرهای انجام‌شده متمرکز بماند. تعداد شناورهای آماده‌به‌کار، ظرفیت جابه‌جایی در شرایط اضطراری، امکان تأمین سوخت و قطعات، وضعیت ایمنی و وجود برنامه جایگزین در صورت از دسترس خارج شدن بخشی از ناوگان، شاخص‌هایی هستند که تصویر کامل‌تری از توان عملیاتی این بخش ارائه می‌کنند.
تداوم تردد در یک بازه زمانی، نشانه‌ای مهم از عملکرد شبکه حمل‌و نقل است؛ اما برای سنجش میزان تاب‌آوری آن باید روشن شود که این شبکه در برابر اختلال‌های گسترده‌تر چه ظرفیتی دارد و در صورت کاهش دسترسی به یکی از مسیرها، چگونه می‌تواند ارتباط جزیره با سرزمین اصلی را حفظ کند.
انتهای پیام/7558