به گزارش خبرگزاری تسنیم از تبریز، جبارعلی ذاکری، معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران، در نشست خبری پروژه ملی ریلی چابهار ـ زاهدان با اصحاب رسانه در شرکت دانش‌بنیان ایرید، با اشاره به برخورداری آذربایجان‌شرقی از بیش از یک‌هزار و 200 کیلومتر شبکه ریلی اظهار کرد: از مجموع حدود 16 هزار و 500 کیلومتر شبکه ریلی کشور، سهم این استان قابل توجه است و با تکمیل پروژه‌های در دست اجرا و توسعه خطوط جدید، ظرفیت ریلی و ترانزیتی استان افزایش خواهد یافت.
مذاکرات با سرمایه‌گذار ترکیه‌ای برای تکمیل کریدور ریلی تبریز
مدیرعامل راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران با اشاره به پروژه ریلی خاوران ـ تبریز ـ مرند ـ چشمه‌ثریا، گفت: این طرح با هدف تکمیل شبکهٔ ریلی آذربایجان شرقی و تقویت ارتباطات ریلی ایران با ترکیه و کریدور شرق به غرب دنبال می‌شود.
ذاکری با بیان اینکه عنوان پروژه تکمیلی به «خاوران ـ تبریز ـ مرند ـ چشمه‌ثریا» تغییر یافته است، افزود: بخش تبریز به مرند علاوه بر نیاز به دوخطه شدن، به بازسازی نیز نیاز دارد؛ چراکه برخی قوس‌های موجود با استانداردهای مورد نیاز برای افزایش سرعت قطارها سازگار نیست و محدودیت‌هایی در بهره‌برداری ایجاد می‌کند.
وی از نهایی شدن مراحل اخذ مجوز ماده 23 این پروژه خبر داد و اظهار کرد: مذاکرات برای انعقاد قرارداد با سرمایه‌گذار ترکیه‌ای که قرار است 50 درصد سرمایه‌گذاری پروژه را برعهده بگیرد، تقریباً نهایی شده و کمیسیون تخصصی شورای اقتصاد نیز هفته گذشته این موضوع را تأیید کرده است.
معاون وزیر راه و شهرسازی ابراز امیدواری کرد: با ابلاغ مصوبه، زمینه انعقاد قرارداد فراهم شود و افزود: امیدواریم این پروژه در سال آینده در جدول 20 پیوست بودجه قرار گیرد. در شرایط فعلی، امکان تأمین هزینه‌های مطالعاتی با توجه به مصوبات موجود فراهم است و تلاش می‌کنیم موضوع تأمین هزینه‌های اجرایی نیز طی سه تا چهار ماه آینده نهایی شود.
ذاکری با اشاره به آثار اجرای این پروژه در شبکه ریلی استان گفت: با تکمیل مسیر، سهم آذربایجان‌شرقی از شبکه ریلی کشور می‌تواند از حدود هشت درصد فعلی به نزدیک 10 درصد افزایش یابد.
کاهش چهار ساعته زمان سفر ریلی تبریز به تهران
مدیرعامل راه‌آهن در ادامه با اشاره به بهره‌برداری از ایستگاه خاوران و مسیر ریلی جدید تبریز اظهار کرد: استفاده از این مسیر موجب کاهش حدود سه‌ونیم تا چهار ساعت از زمان سفر ریلی تبریز به تهران شده است که از مزیت‌های مهم توسعه زیرساخت‌های ریلی استان به شمار می‌رود.
وی با بیان اینکه توسعه خطوط ریلی باید با افزایش خدمات و ظرفیت بهره‌برداری همراه باشد، افزود: صرف احداث زیرساخت نمی‌تواند پاسخگوی تمام نیازهای حمل‌ونقل باشد و افزایش تعداد قطارهای مسافری و توسعه ناوگان نیز باید در دستور کار قرار گیرد.
ذاکری ادامه داد: در حال حاضر، علاوه بر قطار تهران ـ مشهد، یک قطار پنج‌ستاره دیگر نیز از ایستگاه خاوران در مسیر تهران ـ مشهد فعالیت می‌کند و قطار مسافری دیگری نیز به‌صورت یک روز در میان در این مسیر برقرار است. هدف‌گذاری راه‌آهن، افزایش ظرفیت خدمات مسافری در آینده است.
وی با تأکید بر نقش سرمایه‌گذاران خصوصی در توسعه ناوگان مسافری گفت: راه‌آهن مالک واگن‌های مسافری نیست و سرمایه‌گذاری در این بخش برعهده شرکت‌های حمل‌ونقل ریلی و بخش خصوصی است. رایزنی‌هایی برای افزایش ظرفیت انجام شده و امیدواریم طی دو سال آینده، با ورود واگن‌های جدید، خدمات بیشتری به مسافران ارائه شود.
مدیرعامل راه‌آهن، درباره انتقال قطارها به مسیر جدید تبریز گفت: استفاده از ایستگاه‌های مسیر قدیمی برای مسافران شهرها و مناطق مختلف استان اهمیت دارد؛ ازاین‌رو، بررسی‌های بیشتری برای بهینه‌سازی نحوه استفاده از ایستگاه‌های تبریز و خاوران در حال انجام است.
ظرفیت قطارهای باری آذربایجان شرقی به 43 قطار در روز رسید
ذاکری با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای توسعه حمل‌ونقل باری در استان اظهار کرد: تعداد قطارهای باری آذربایجان‌شرقی که پیش‌تر حدود 16 تا 17 قطار در روز بود، اکنون به حدود 43 قطار در روز رسیده است.
وی این افزایش را نشانه رشد ظرفیت بهره‌برداری از شبکه ریلی استان دانست و افزود: با تلاش کارکنان راه‌آهن آذربایجان و پیگیری‌های انجام‌شده، ظرفیت شبکه در حال احیا و توسعه است و امیدواریم جایگاه راه‌آهن استان در کشور طی این روند چهار تا پنج رتبه ارتقا یابد.
معاون وزیر راه و شهرسازی با اشاره به ظرفیت‌های بخش خصوصی برای توسعه حمل بار گفت: توافق‌هایی برای احداث چند خط فرعی ریلی در استان انجام شده است تا صنایع و واحدهای تولیدی بتوانند با مشارکت راه‌آهن و سرمایه‌گذاران خصوصی، انتقال مواد اولیه و محصولات خود را از طریق ریل توسعه دهند.
وی افزود: احداث خط فرعی ریلی برای پالایشگاه تبریز نیز در دستور کار قرار دارد و اجرای این طرح‌ها می‌تواند ضمن افزایش سهم حمل‌ونقل ریلی، هزینه‌های لجستیکی صنایع استان را کاهش دهد.
افزایش ظرفیت خطوط باری و توسعه خدمات مسافری در مرز رازی
مدیرعامل راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران با اشاره به برنامه‌های توسعه زیرساخت‌های مرزی آذربایجان‌شرقی اظهار کرد: طرح افزایش ظرفیت خطوط و سکوها در ایستگاه مرزی رازی آغاز شده است تا امکان پذیرش قطارهای باری بیشتر از ترکیه و اعزام قطار از تبریز به این کشور فراهم شود.
ذاکری افزود: در این پروژه حدود دو کیلومتر به ظرفیت خطوط ایستگاهی اضافه می‌شود و پیش‌بینی می‌کنیم در صورت تکمیل مراحل اجرایی، طرح طی 20 روز تا یک ماه آینده به بهره‌برداری برسد.
وی با اشاره به ضرورت توسعه خدمات مسافری در مرز رازی گفت: طول سکوی موجود پاسخگوی نیازها نبود و در برخی موارد، مسافران برای سوار و پیاده شدن از واگن‌های مختلف با محدودیت مواجه می‌شدند؛ به همین دلیل، افزایش طول سکو در دستور کار قرار گرفت.
ذاکری ادامه داد: توسعه فضای ساختمانی و سالن‌های مسافری نیز ضروری است و مطالعات احداث ساختمان جدید در حال انجام است. همچنین پیشنهادی به راه‌آهن ترکیه ارائه کرده‌ایم تا امکان ایجاد سالن مشترک در نقطه صفر مرزی بررسی شود.
وی خاطرنشان کرد: در صورت توافق طرف ترکیه‌ای، ایجاد سالن مشترک می‌تواند تشریفات مسافری را تسهیل کند و از ضرورت پیاده و سوار شدن مجدد مسافران در دو ایستگاه بکاهد.
ریل‌گذاری خط‌آهن چابهار ـ زاهدان به پایان رسید
مدیرعامل راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران، پروژه چابهار ـ زاهدان را یکی از طرح‌های مهم کریدوری کشور دانست و گفت: این پروژه از نظر توسعه ترانزیت و اتصال ایران به بازارهای منطقه‌ای اهمیت راهبردی دارد و تکمیل آن می‌تواند جایگاه بندر چابهار را در مبادلات بین‌المللی ارتقا دهد.
وی با اشاره به موقعیت بندر چابهار به‌عنوان بندر اقیانوسی ایران اظهار کرد: نزدیکی مسیر هند به ایران و بازارهای روسیه و کشورهای آسیای میانه از دلایل اهمیت سرمایه‌گذاری در این محور است. هدف کریدور شمال ـ جنوب، انتقال کالا از بندر چابهار به سمت شمال کشور و اتصال آن به مرزهای مشترک با کشورهای آسیای میانه و روسیه است.
ذاکری افزود: بخشی از ظرفیت ترانزیتی این مسیر می‌تواند برای انتقال کالاهای روسیه به کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز مورد استفاده قرار گیرد؛ بنابراین تکمیل خط‌آهن چابهار ـ زاهدان تنها یک پروژه زیرساختی نیست، بلکه در توسعه تجارت منطقه‌ای و افزایش سهم ایران از جریان ترانزیت بین‌المللی نیز نقش دارد.
وی با بیان اینکه بخش‌هایی از این پروژه توسط وزارت راه و شهرسازی و شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور احداث شده است، ادامه داد: بخش‌هایی از مسیر تا ایرانشهر تحویل گرفته شده و حتی در ایام جنگ نیز از محور ایرانشهر به سمت خاش و زاهدان استفاده شده است. اکنون تلاش مجموعه وزارت راه و شهرسازی بر تکمیل بخش باقی‌مانده و آماده‌سازی مسیر برای بهره‌برداری متمرکز است.
مدیرعامل راه‌آهن با اشاره به وضعیت عملیات اجرایی این پروژه گفت: ریل‌گذاری و تراورس‌چینی کل مسیر انجام شده است و اقدامات باقی‌مانده شامل نصب ادوات، بالاست‌ریزی و تکمیل سایر اجزای خط است تا امکان حرکت قطارها با سرعت حداقل 60 کیلومتر بر ساعت فراهم شود.
ذاکری افزود: در مرحله نخست، آماده‌سازی خط برای حمل بار در اولویت قرار دارد و پیش‌بینی می‌شود خدمات مسافری نیز با فاصله زمانی حدود سه ماه و پس از فراهم شدن شرایط فنی لازم آغاز شود. سرعت سیر قطارهای مسافری در مرحله بعدی نیز با تکمیل الزامات فنی، می‌تواند به حدود 120 کیلومتر بر ساعت برسد.
ایرید 55 دستگاه سوزن ریلی برای پروژه چابهار ـ زاهدان تأمین کرد
وی با اشاره به نقش شرکت‌های داخلی در تکمیل این پروژه اظهار کرد: یکی از وظایف اصلی شرکت دانش‌بنیان گسترش صنایع ریلی ایران (ایرید) در این پروژه، تأمین 55 دستگاه سوزن ریلی برای آماده‌سازی و بهره‌برداری از ایستگاه‌های واقع در مسیر بوده است. 52 دستگاه از سوزن‌های مورد نیاز به مسیر منتقل شده و 3 دستگاه دیگر انتقال داده شد تا فرایند تأمین تجهیزات مورد نیاز ایستگاه‌ها تکمیل شود. تأمین این تجهیزات از سوی یک شرکت دانش‌بنیان داخلی، بخشی از نیازهای فنی پروژه را پوشش می‌دهد و ظرفیت تولیدکنندگان ایرانی در اجرای طرح‌های بزرگ زیرساختی ریلی را نشان می‌دهد.
ظرفیت اسمی حمل بار چابهار ـ زاهدان؛ 9 میلیون تن در سال
مدیرعامل راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران ظرفیت اسمی حمل بار در محور چابهار ـ زاهدان را حدود 9 میلیون تن در سال اعلام کرد و گفت: پیش‌بینی می‌شود در پنج سال نخست بهره‌برداری، میزان حمل بار در این مسیر به حدود پنج میلیون تن در سال برسد.
وی افزود: دستیابی به ظرفیت اسمی خط، علاوه بر تکمیل ایستگاه‌ها و سامانه‌های علائم، به رفع محدودیت‌های زیرساختی در مسیرهای متصل به آن نیز وابسته است.
ذاکری با اشاره به ضرورت بازسازی بخش‌هایی از مسیر زاهدان ـ کرمان اظهار کرد: در برخی نقاط این مسیر، مشکلاتی از جمله وجود مناطق ماسه‌ای و محدودیت‌های زیرساختی وجود دارد که برای رفع آن‌ها هماهنگی‌های لازم انجام شده است. بازسازی بخش‌هایی از این مسیر نیز برای سال آینده در برنامه قرار دارد.
وی تأکید کرد: بهره‌برداری کامل از این محور می‌تواند کشورهای محصور در خشکی آسیای میانه را از طریق شبکه ریلی ایران به آب‌های آزاد متصل کند و فرصت‌های جدیدی برای صادرات، واردات و ترانزیت کالا به وجود آورد.
مدیرعامل راه‌آهن با بیان اینکه توسعه کریدورها باید با آماده‌سازی زیرساخت‌های جانبی همراه باشد، گفت: ظرفیت خطوط اصلی به‌تنهایی تضمین‌کننده افزایش حمل بار نیست و باید خطوط فرعی، ایستگاه‌ها و امکانات مورد نیاز برای اتصال بنادر و مراکز تولیدی به شبکه ریلی نیز توسعه یابد.
راه‌آهن برای رفع مشکلات حمل ریلی تجار آماده همکاری است
ذاکری در پاسخ به پرسشی درباره مشکلات تجار در استفاده از حمل‌ونقل ریلی اظهار کرد: یکی از مسائل موجود، آشنا نبودن بخشی از فعالان اقتصادی با ظرفیت‌ها و سازوکارهای حمل‌ونقل ریلی است؛ زیرا بسیاری از تجار به استفاده از حمل‌ونقل جاده‌ای و دریایی عادت کرده‌اند.
وی افزود: در برخی موارد، به‌جای ارتباط مستقیم صاحبان کالا با شرکت‌های حمل‌ونقل، چندین واسطه در فرآیند خرید و فروش ظرفیت حمل وارد می‌شوند که این موضوع می‌تواند هزینه نهایی را افزایش دهد.
مدیرعامل راه‌آهن با اعلام آمادگی این مجموعه برای کمک به فعالان اقتصادی گفت: اداره کل بازرگانی خارجی و معاونت بازرگانی راه‌آهن می‌توانند در شناسایی مسیرهای مناسب، برقراری ارتباط با شرکت‌های حمل‌ونقل و هماهنگی با طرف‌های خارجی به تجار مشاوره دهند.
وی با اشاره به تجربه برگزاری نشست با جمعی از کارآفرینان کشور افزود: پس از بررسی نیازهای فعالان اقتصادی، هماهنگی‌هایی برای شناسایی مجموعه‌های مرتبط در کشورهای مقصد و تسهیل ارتباطات تجاری انجام شده است.
ذاکری تأکید کرد: راه‌آهن علاوه بر وظایف بنگاهی خود، مسئولیت ملی در توسعه حمل‌ونقل و پشتیبانی از تجارت کشور دارد و آماده است در چارچوب ظرفیت‌های موجود، برای رفع مشکلات صادرکنندگان و واردکنندگان همکاری کند.
افزایش هزینه نگهداری ناوگان، عامل فشار بر شرکت‌های ریلی
معاون وزیر راه و شهرسازی در بخش دیگری از سخنان خود درباره افزایش نرخ بلیت قطار اظهار کرد: تغییر نرخ ارز، هزینه تأمین قطعات یدکی، نگهداری واگن‌ها و تعمیر لوکوموتیوها را به‌طور قابل توجهی افزایش داده و شرکت‌های حمل‌ونقل ریلی را با فشار اقتصادی مواجه کرده است.
وی افزود: تغییر نرخ‌ها در پی درخواست انجمن‌های فعال در بخش مسافری و پس از طی مراحل قانونی و اخذ مجوزهای لازم از ستاد تنظیم بازار انجام شده است؛ با این حال، فاصله هزینه سفر ریلی و جاده‌ای همچنان از موضوعات مورد توجه در سیاست‌گذاری حمل‌ونقل است.
ذاکری با اشاره به شرایط دشوار شرکت‌های مسافری در ماه‌های نخست سال گفت: در سه‌ماهه نخست امسال، به دلیل شرایط جنگی، بخش مسافری با کاهش تقاضا مواجه شد و حدود 35 تا 40 درصد بلیت‌های فروخته‌شده در ایام نوروز بازگردانده شد.
وی ادامه داد: با وجود کاهش تقاضا و زیان‌های مالی، شرکت‌های حمل‌ونقل ریلی تلاش کردند خدمات خود را حفظ کنند و نیروی انسانی این مجموعه‌ها کاهش نیافت. برخی قطارها نیز با ظرفیتی حدود 30 تا 35 درصد به حرکت ادامه دادند.
مدیرعامل راه‌آهن با اشاره به هزینه بالای قطعات و تجهیزات ریلی اظهار کرد: برای نمونه، هزینه یک چرخ واگن با نرخ‌های جدید به حدود 240 تا 250 میلیون تومان رسیده است؛ این در حالی است که چرخ‌ها به‌صورت دوره‌ای نیازمند تراش و در نهایت تعویض هستند و هزینه‌های تعمیر و نگهداری به این بخش محدود نمی‌شود.
وی افزود: افزایش هزینه آماده‌به‌کاری ناوگان، برخی شرکت‌ها را ناگزیر کرده است بخشی از ظرفیت خود را از چرخه بهره‌برداری خارج کنند؛ بنابراین حمایت از شرکت‌های حمل‌ونقل و فراهم کردن امکان نوسازی ناوگان برای حفظ کیفیت خدمات ضروری است.
تأکید راه‌آهن بر حمایت از تولید داخلی تجهیزات ریلی
ذاکری در ادامه با اشاره به فعالیت شرکت‌های داخلی در حوزه تجهیزات و قطعات ریلی گفت: توسعه تولید داخل و افزایش ظرفیت شرکت‌های سازنده می‌تواند بخشی از نیازهای راه‌آهن را تأمین و وابستگی به واردات را کاهش دهد.
وی با اشاره به همکاری شرکت گسترش صنایع ریلی ایران با مجموعه‌های حمل‌ونقل ریلی اظهار کرد: شرکت‌های فعال در این حوزه باید با افزایش کیفیت محصولات و توسعه ظرفیت تولید، نیازهای داخلی را پاسخ دهند و در صورت فراهم شدن شرایط، در بازارهای صادراتی نیز حضور پیدا کنند.
مدیرعامل راه‌آهن افزود: حمایت از شرکت‌های تولیدکننده و استفاده از ظرفیت‌های قانونی تأمین مالی برای کمک به توسعه صنایع ریلی در برنامه قرار دارد.
وی با تأکید بر نقش راه‌آهن در پشتیبانی از تجارت کشور خاطرنشان کرد: توسعه حمل‌ونقل ریلی و حمایت از تولیدکنندگان داخلی باید به‌صورت هم‌زمان دنبال شود؛ چراکه تقویت ظرفیت ساخت تجهیزات در داخل کشور، علاوه بر تأمین نیاز پروژه‌های زیرساختی، می‌تواند زمینه کاهش هزینه‌ها و افزایش توان رقابتی صنعت ریلی ایران را فراهم کند.
انتهای پیام/