محمود کریمی معاون آموزش و عضو هیئت علمی مؤسسه مردمی و کشوری مهد قرآن، در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، از اجرای مرحله دوم طرح ملی تشویق حافظان و مربیان از آبان‌ماه خبر داد و با اشاره به گستردگی فعالیت‌های مؤسسه مهد قرآن گفت: مؤسسه مردمی و کشوری مهد قرآن عمدتاً در دو حوزه اصلی حفظ و مفاهیم قرآن کریم فعالیت می‌کند و مخاطبان این مؤسسه طیف وسیعی از سنین، از دوره پیش‌دبستانی تا بزرگسالان را در بر می‌گیرد.
وی در خصوص فعالیت‌های رده سنی پیش‌دبستانی گفت: در این رده سنی، طرحی تحت عنوان مهد شکوفه‌ها در برخی از شهرها و کانون‌های فعال اجرا می‌شود. رویکرد این طرح صرفاً محدود به آموزش حفظ نیست، بلکه با تلفیق فعالیت‌های جنبی و جذاب، زمینه انس کودکان با قرآن را فراهم می‌آورد.
کریمی افزود: با ورود نوآموزان به سنین بالاتر و کسب سواد خواندن و نوشتن، آموزش‌های حفظ و مفاهیم به صورت تخصصی‌تر پیگیری می‌شود. در بخش مفاهیم، مجموعه‌ای شامل 9 جلد کتاب در قالب یک روال آموزشی مدون و در سه دوره (هر دوره شامل سه جلد) تدریس می‌شود و پس از پایان هر دوره، گواهی‌نامه رسمی آموزش مفاهیم صادر می‌شود.
صدور گواهی‌نامه‌های رسمی حفظ از یک جزء تا حفظ کل
معاون آموزش مؤسسه مهد قرآن در تشریح مراحل آموزش حفظ بیان داشت: در بخش حفظ، نخستین مقطع، حفظ یک جزء (معمولاً جزء 30) است. پس از موفقیت در آزمون این مرحله، نخستین گواهی‌نامه حفظ که به امضای مدیریت مؤسسه، استاد پرهیزکار، رسیده است اعطا می‌شود. این روند تا حفظ دو جزء، سه جزء، 15 جزء، 20 جزء، 25 جزء و در نهایت حفظ کل قرآن کریم ادامه دارد.
وی افزود: اعطای این مدارک رسمی، انگیزه و اشتیاق فراوانی را در نوآموزان ایجاد می‌کند. کانون‌های محلی نیز در راستای تکریم حافظان، اقدام به تهیه هدایا و برگزاری مراسم تقدیر می‌کنند. در برخی از شهرستان‌ها، این مراسم با شکوه در حاشیه نماز جمعه برگزار می‌شود که علاوه بر تشویق کودکان، موجب آگاهی‌بخشی و فرهنگ‌سازی در میان عموم مردم می‌شود.
کریمی همچنین گفت: همچنین برای حافظان کل قرآن کریم، بنرهای تبریک در محل سکونت یا خیابان‌های اصلی نصب می‌شود که این امر ضمن ایجاد فضای معنوی در شهر، نشان‌دهنده ارج نهادن به مقام شامخ حافظان است.
برگزاری آزمون‌ها به دو صورت متمرکز و غیرمتمرکز
وی در خصوص نحوه برگزاری آزمون‌ها گفت: برگزاری آزمون‌ها و صدور گواهی‌نامه‌ها به دو صورت متمرکز و غیرمتمرکز انجام می‌شود. برخی از آزمون‌ها توسط خود کانون‌ها برگزار می‌شود و در حد خود کارنامه صادر می‌کنند، اما آزمون‌های مقاطع بالاتر (نظیر 25 جزء و حفظ کل) به صورت متمرکز توسط دفتر مرکزی برگزار شده و گواهی‌نامه‌های معتبر از سوی مؤسسه صادر می‌شود. در کنار آموزش‌های اصلی، دوره‌های جنبی نظیر تجوید و روخوانی برای مبتدیان نیز در کانون‌ها ارائه می‌شود.
کریمی با اشاره به تعاملات برون‌سازمانی مؤسسه گفت: مؤسسه همواره نوآموزان خود را برای شرکت در مسابقات و آزمون‌های سراسری از جمله مسابقات سازمان اوقاف، آزمون‌های سراسری سازمان دارالقرآن و وزارت ارشاد تشویق و آماده می‌کند.
وی در این باره توضیح داد: تعامل مطلوب مهد قرآن با مراکز رسمی قرآنی کشور، موجب شده است تا این مؤسسه مردمی به عنوان نهادی فعال، کم‌حاشیه و قابل اعتماد شناخته شود؛ به طوری که در بسیاری از جلسات سیاست‌گذاری، مورد مشورت قرار گرفته و حتی اجرای برخی طرح‌های کلان کشوری به این مؤسسه سپرده می‌شود.
اجرای مرحله دوم طرح ملی تشویق حافظان از آبان‌ماه
معاون آموزش مؤسسه مهد قرآن در ادامه به تشریح یکی از مهمترین طرح‌های ملی پرداخت و اظهار داشت: یکی از این طرح‌های کلان، طرح ملی تشویق حافظان و مربیان است که با راهبری ستاد ملی حفظ قرآن کریم و با پیگیری مسئولینی همچون آقای بحرالعلوم تعریف شده است.
وی ادامه داد: اجرای موفقیت‌آمیز مرحله اول این طرح در سال گذشته به مهد قرآن واگذار شد و مرحله دوم آن نیز از آبان‌ماه آغاز و تا بهمن‌ماه ادامه خواهد داشت. نکته حائز اهمیت آن است که این طرح در سطح ملی و برای عموم مؤسسات قرآنی کشور (نه صرفاً شعب مهد قرآن) اجرا می‌شود.
کریمی در خصوص سازوکار این طرح توضیح داد: این طرح بر اساس رصد تعداد نوآموزان تحت پوشش هر مربی و میزان مشارکت آنان در آزمون‌های سراسری (نظیر آزمون‌های سازمان ارشاد که ثبت‌نام آن تا 25 مهرماه ادامه دارد) عمل می‌کند. بر این اساس، به ازای هر جزء موفقیت در آزمون، مبلغ پانصد هزار تومان به عنوان پاداش به قرآن‌آموزان اختصاص می‌یابد. این طرح به گونه‌ای طراحی شده که هم قرآن‌آموزان و هم مربیان و مؤسسات مورد حمایت و تشویق مالی قرار گیرند.
معاون آموزش مؤسسه مهد قرآن با تأکید بر اهمیت نظام‌مند شدن تشویق‌ها بیان داشت: نظام‌مند شدن این تشویق‌ها در یکی دو سال اخیر، انگیزه مؤسسات را برای برنامه‌ریزی منظم‌تر و علاقه قرآن‌آموزان را برای مرور و تثبیت حفظ خود دوچندان کرده است. این رویکرد، به ویژه آن دسته از نوآموزانی را که پس از حفظ، از شرکت در آزمون‌های تخصصی امتناع می‌ورزیدند، ترغیب به حضور در آزمون‌های سطوح میانی می‌کند.
وی افزود: افزون بر این، تأکید بر آموزش ترجمه و مفاهیم در کنار حفظ، رویکردی ارزشمند است که موجب می‌شود حفظ قرآن یک‌بعدی نباشد. روند آموزشی مؤسسات به سمتی در حرکت است که حفظ، همراه با درک معنا و مفهوم باشد.
استقلال مالی و خودکفایی شعب در سراسر کشور
کریمی در بخش دیگری از سخنان خود به ساختار مالی و مدیریتی مؤسسه اشاره کرد و گفت: از نظر ساختار مالی و مدیریتی، کانون‌ها و شعب مهد قرآن در مراکز استانها و شهرستان‌ها، ماهیتی مستقل و خودکفا دارند. دفتر مرکزی هیچ‌گونه سهم یا درصدی از درآمدهای شعب را مطالبه نمی‌کند و ساختار مؤسسه برخلاف مدل‌های تجاری شعبه‌داری، کاملاً مردم‌نهاد است. از آنجا که مؤسسات دولتی و مستمسک مالی ویژه‌ای در کار نیست، شعب خودکفا عمل می‌کنند و حمایت‌های دفتر مرکزی عمدتاً در قالب طرح‌های کلان تشویقی و آزمون‌های سراسری به آن‌ها منتقل می‌شود.
وی در ادامه گفت: این استقلال مالی و مدیریتی، شعب را بر آن داشته است تا با برقراری ارتباط مؤثر با مسئولین محلی، خیرین و اولیا، نیازهای قرآنی شهرستان خود را برطرف سازند. ثمره این خودکفایی و تعاملات محلی، رشد کمی و کیفی چشمگیر در دو تا سه دهه گذشته بوده است؛ به طوری که در بسیاری از شهرستان‌ها، به ویژه شهرهایی که مؤسسات دیگری در آن‌ها حضور پررنگی ندارند، کانون‌های مهد قرآن به عنوان پیشگامان و خوشنام‌ترین نهادهای فعالیت‌های قرآنی شناخته می‌شوند.
کریمی در پایان با اشاره به رویکرد اقتصادی مؤسسات گفت: رویکرد اقتصادی این مؤسسات مبتنی بر خدمت‌رسانی به مردم است؛ به همین دلیل، یا هیچ‌گونه شهریه‌ای دریافت نمی‌شود و یا مبلغ آن در مقایسه با سایر مراکز آموزشی (قرآنی و غیر قرآنی) بسیار ناچیز و متناسب با توان مالی اقشار مختلف جامعه است.
انتهای پیام/