به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرج، دانشگاه، پیش از آن که حصاری از کلاس‌ها، آیین‌نامه‌ها و نیمکت‌ها باشد، زیست‌بوم اندیشه است؛ کارگاهی بزرگ که در آن، خشت‌خشت آینده یک ملت با دست‌های استاد شکل می‌گیرد. در این میان، پویایی نظام آموزش عالی نه به بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌ها که به اندیشه و توانمندی استادانی وابسته است که در خط مقدم تربیت فکری و علمی نسل جوان قرار دارند.
در همین راستا دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج در یک حرکت راهبردی و روبه‌جلو، با برگزاری «کارگاه دو روزه توانمندسازی اساتید در حوزه‌های آموزشی و معرفتی»، فضایی را فراهم آورد تا متولیان علم و معرفت، خود در جایگاه بازنگری و ارتقا بنشینند. این رویداد دو روزه، فراتر از یک همایش معمول اداری، تلاشی ژرف برای پیوند میان «مهارت‌های نوین تدریس» و «عمق‌بخشی به بینش معرفتی» بود.
دانشگاه، کانون جوشش اندیشه و تربیت نسل‌های آینده‌ساز است و استاد، به‌عنوان معمار این بنای فکری، نقشی بی‌بدیل در پویایی فضای علمی دارد، به همین منظور، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج در یک چرخش راهبردی، بستر را برای هم‌افزایی اساتید فراهم کرد و اساتید برجسته گرد هم آمدند تا در روزگار گذار نظام‌های آموزشی به سمت استانداردهای نوین، پاسخ‌گوی این پرسش کلیدی باشند که چگونه می‌توان هم‌زمان، قلوب را با معرفت روشن ساخت و ذهن‌ها را با دانش روز تجهیز کرد؟
کارگاه دو روزه توانمندسازی اعضای هیئت‌علمی، نه‌فقط یک کلاس درس بلکه رویدادی برای بازخوانی نقش استاد در تراز دانشگاهی نوین بود؛ جایی که آموزش و معرفت، دست در دست هم، مسیر تعالی دانشگاه را ترسیم کردند. صندلی‌های سالن همایش، این‌بار رنگ و بویی متفاوت داشتند، نه برای تدریس به دانشجو که برای هم‌اندیشی خود اساتید. در کارگاه دو روزه توانمندسازی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، فضای بحث از جزوه‌ها و نمره‌ها فراتر رفت و به عمق رسالت استادی نفوذ کرد.
این کارگاه آموزشی که با هدف بازنگری در روش‌های نوین تدریس و پیوند میان آموزش‌های تخصصی و رویکردهای ارزشی برگزار شد، فرصتی مغتنم برای تبادل تجربیات و شناسایی ظرفیت‌های تازه در بدنه هیئت‌علمی واحد کرج فراهم آورد تا ضمن تقویت بنیه آموزشی، پیوند میان تخصص و تعهد بیش از پیش استحکام یابد و فرصتی بود تا اساتید، دغدغه‌های آموزشی و معرفتی را در کنار هم روی میز نقد بگذارند.
طرح «استاد جوان» برای حمایت از هیئت‌علمی جوان کلید خورد
حجت‌الاسلام والمسلمین علی عطائی‌نسب، مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز در این کارگاه ضمن تشریح برنامه‌های جدید این دفتر برای اعضای هیئت‌علمی، بر ضرورت توجه به سرمایه انسانی و فراهم‌کردن زمینه رشد علمی، حرفه‌ای و معرفتی استادان تأکید کرد و با اشاره به جایگاه دانشگاه در تربیت نیروی انسانی موردنیاز جامعه گفت: دانشگاه به‌عنوان نهادی انسان‌ساز، بیش از بسیاری از سازمان‌ها نیازمند توجه جدی به سرمایه انسانی است.
وی با تأکید بر اینکه برنامه‌ریزی برای رشد و توانمندسازی استادان باید در اولویت قرار گیرد، به برنامه‌ریزی برای توسعه «ضیافت اندیشه اساتید» اشاره و اظهار کرد: این دوره به‌صورت 16 ساعته برگزار می‌شود و پیش‌بینی شده است بخشی از این دوره‌ها نیز خارج از استان و در قالب برنامه‌های فرهنگی و زیارتی برگزار شود تا استادان علاوه بر بهره‌مندی از محتوای دوره، فرصت بیشتری برای تعامل و تبادل تجربه داشته باشند.
مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز همچنین از توسعه جلسات هم‌اندیشی اساتید به‌صورت دانشکده‌محور خبر داد و یادآور شد: این جلسات به‌صورت هفتگی و با تمرکز بر دانشکده‌های مختلف برگزار می‌شود و دانشکده‌هایی که زودتر برای برگزاری نشست اعلام آمادگی کنند، در اولویت قرار خواهند گرفت لذا موضوعات این نشست‌ها باید مسئله‌محور و کاربردی باشد و استادان از پیش در جریان موضوع قرار گیرند.
عطائی‌نسب بیان کرد: به‌منظور بهره‌گیری از دیدگاه استادانی که فرصت ارائه شفاهی ندارند، فرم‌هایی برای ثبت مکتوب نظرات و پیشنهادها پیش‌بینی‌شده تا از ظرفیت فکری اعضای هیئت‌علمی در بررسی و حل مسائل دانشگاه استفاده شود. برای حضور در این برنامه‌ها گواهی مربوطه نیز صادر خواهد شد، البته هدف اصلی، صرفاً برگزاری دوره و صدور گواهی نیست، بلکه این برنامه‌ها باید به ارتقای واقعی توانمندی استادان و بهره‌گیری از دانش و تجربه آنان در مسیر حل مسائل دانشگاه منجر شود.
وی از اجرای طرح «استاد جوان» نیز خبر داد و اعلام کرد: این طرح با هدف حمایت ویژه از اعضای هیئت‌علمی جوان، به‌ویژه استادانی که طی چهار تا پنج سال اخیر به دانشگاه پیوسته‌اند، طراحی شده است. حدود 82 تا 83 نفر از اعضای هیئت‌علمی مشمول این طرح شناسایی شده‌اند و با دعوت از آنان، برنامه‌ای اختصاصی برای ارتقای علمی، حرفه‌ای و فردی این گروه اجرا خواهد شد تا زمینه رشد آنان در مسیر ارتقای مرتبه علمی از استادیاری تا دانشیاری و استادتمامی فراهم شود.
مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز با تأکید بر ضرورت توانمندسازی مستمر استادان بیان کرد: استاد دانشگاه باید همگام با تحولات علمی و آموزشی، منابع، روش‌های تدریس و ابزارهای نوین را فرا بگیرد؛ نمی‌توان سال‌ها با یک منبع و شیوه ثابت به آموزش ادامه داد. از این رو، توانمندسازی استادان باید به‌گونه‌ای دنبال شود که آنان علاوه بر تخصص علمی، در حوزه‌های جدید آموزشی و فناوری نیز به‌روز باشند.
استاد دانشگاه باید الگوی اخلاق حرفه‌ای برای دانشجویان باشد
حجت‌الاسلام‌والمسلمین امیر ابراهیم‌زاده، مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه پیام نور نیز در این کارگاه، عوامل کلیدی موفقیت در تدریس با جهت‌گیری الهی و فرهنگ اسلامی را برشمرد و با اشاره به نقش دانشگاه در شکل‌دهی نگرش، هویت، اخلاق حرفه‌ای و مسئولیت اجتماعی نسل آینده گفت: دانشگاه صرفاً محل انتقال دانش تخصصی نیست، بلکه در کنار تولید و انتقال دانش، وظیفه تربیت انسان‌هایی را بر عهده دارد که در آینده نقش‌های علمی، حرفه‌ای و اجتماعی جامعه را ایفا می‌کنند.
وی با بیان اینکه موفقیت در تدریس نیازمند مجموعه‌ای از عوامل از جمله حمایت و برنامه‌ریزی دانشگاه، توانمندی حرفه‌ای استاد، محتوای به‌روز و رشته‌محور، روش‌های فعال آموزشی و ارزیابی متناسب با اهداف یادگیری است، تدریس با جهت‌گیری الهی را فراتر از افزودن محتوای دینی به مطالب درسی دانست و تأکید کرد: این رویکرد باید در شیوه طرح مسائل علمی، نحوه آموزش و ارتباط استاد و دانشجو نمود پیدا کند و دانش را با کرامت انسانی، مسئولیت اخلاقی و غایت معنوی پیوند دهد.
مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه پیام نور با اشاره به پیوند علم و تربیت در نگاه قرآنی تصریح کرد: تعلیم از تربیت اخلاقی جدا نیست و دانشگاه اسلامی باید میان دانش، ارزش و مسئولیت اجتماعی پیوند برقرار کند. در این مسیر، شایستگی و الگوبودن استاد، محتوای روزآمد، روش‌های فعال و گفت‌وگومحور، فرهنگ سازمانی، توجه به اقتضائات نسل جدید، تفکر انتقادی و توانمندسازی مستمر استادان از مؤلفه‌های مهم آموزش اثربخش به شمار می‌روند.
ابراهیم‌زاده افزود: استاد علاوه بر دانش تخصصی و توانمندی آموزشی، باید در رفتار حرفه‌ای نیز الگوی دانشجویان باشد و با رعایت عدالت، احترام و ایجاد فضای گفت‌وگو، زمینه پرسش، تحلیل، نقد، مشارکت و حل مسئله را در کلاس فراهم کند. تناسب محتوای آموزشی با رشته‌های مختلف نیز مورد تأکید است و محتوای اسلامی باید روزآمد و مرتبط با مسائل واقعی هر رشته باشد و مباحث تخصصی حوزه‌هایی مانند پزشکی، مهندسی، مدیریت و هوش مصنوعی در پرتو مبانی اخلاقی و انسان‌شناختی موردتوجه قرار گیرد.
مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه پیام نور در پایان سخنان خود خاطرنشان کرد: تدریس با جهت‌گیری الهی نباید به الصاق دین به علم، تبدیل شود، بلکه باید مسائل علمی را در نسبت با انسان، اخلاق و مسئولیت مورد بازاندیشی قرار دهد؛ به‌گونه‌ای که هدف آموزش دانشگاهی علاوه بر افزایش دانش، تقویت تفکر، انتخاب مسئولانه و توجه به خیر انسان و جامعه باشد.
این کارگاه دو روزه، تنها یک رویداد آموزشی در تقویم دانشگاهی نبود، بلکه آغازی برای بازتعریف نقش استاد در تراز دانشگاهی نوین محسوب می‌شود. خروجی این هم‌اندیشی، فراتر از گواهی‌های پایان دوره، ایجاد شبکه‌ای منسجم از استادانی است که متعهد شده‌اند علم را با اخلاق و دانش را با بینش معرفتی پیوند بزنند.
دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج با برگزاری این دوره‌ها و گام نهادن در مسیر توانمندسازی مسئله‌محور، نشان داد که برای عبور از مرزهای دانش و دستیابی به قله‌های پیشرفت، سرمایه‌گذاری بر روی سرمایه انسانی و تربیت معلمانی که خود پیشگامان تحول و اخلاق‌مداری هستند، اولویت اصلی است. اکنون با این رویکرد جدید، کلاس‌های درس در آینده‌ای نزدیک، بستری زنده‌تر برای رویش نسلی خواهند بود که علاوه بر تخصص، با گوهر تعهد و مسئولیت‌پذیری به جامعه عرضه خواهند شد.
انتهای پیام/