به گزارش خبرگزاری تسنیم از سنندج، وقتی بیشتر شهروندان در آرامش شب را به صبح می‌رسانند، عده‌ای در ایستگاه‌های آتش‌نشانی چشم به بی‌سیم و تلفن دارند؛ نیروهایی که نمی‌دانند مأموریت بعدی آنها آتش، تصادف، نجات فرد محبوس یا حادثه‌ای خواهد بود که جان انسان‌ها را در چند قدمی مرگ قرار داده است. برای آتش‌نشان، حادثه خبر نمی‌کند و فاصله میان یک تماس اضطراری تا حضور در میدان، گاهی فاصله میان مرگ و زندگی است.
پشت هر مأموریت، یک صحنه متفاوت قرار دارد؛ خانواده‌ای که نگران عزیز خود است، بیماری که در شرایط اضطراری نیازمند کمک است، راننده‌ای گرفتار در حادثه یا ساختمانی که هر لحظه امکان گسترش آتش در آن وجود دارد. در چنین شرایطی، آتش‌نشان فرصت آزمون و خطا ندارد.
اجرای 1055 عملیات در سنندج
مرتضی کرمی، رئیس سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری سنندج، در مراسم بزرگداشت روز خبرنگار با اشاره به عملکرد این سازمان در فاصله مهرماه 1404 تا مهرماه 1405 اظهار کرد: آتش‌نشانان زمانی وارد میدان می‌شوند که یک خانواده در یکی از سخت‌ترین لحظات زندگی خود چشم‌انتظار کمک است و گاهی چند دقیقه عملیات می‌تواند سرنوشت یک خانواده را تغییر دهد.
وی آموزش، فرماندهی دقیق و آماده‌به‌کاری تجهیزات را سه ضلع اصلی عملیات موفق دانست و گفت: آمادگی را نمی‌توان در زمان وقوع حادثه ایجاد کرد؛ خودرو باید پیش از حادثه آماده باشد، نیرو باید آموزش دیده باشد و سامانه پاسخگویی نیز باید از همان لحظه نخست وظیفه خود را انجام دهد.
این نگاه یک واقعیت مهم را یادآوری می‌کند؛ عملکرد آتش‌نشانی فقط در زمان رسیدن به محل حادثه سنجیده نمی‌شود، بلکه بخش مهمی از موفقیت آن پیش از به صدا درآمدن آژیر شکل می‌گیرد.
حادثه تانکر حامل سوخت در محور سنندج ـ همدان یکی از نمونه‌های پرخطر مورد اشاره رئیس سازمان آتش‌نشانی بود؛ حادثه‌ای که در آن، نیروهای عملیاتی تنها با یک حریق ساده مواجه نبودند و خطر گسترش آتش، مواد سوختی و تهدید جان شهروندان، تصمیم‌گیری در صحنه را پیچیده‌تر می‌کرد.
کرمی گفت: در چنین حوادثی مأموریت آتش‌نشانی تنها خاموش کردن شعله‌ها نیست، بلکه نیروها باید دامنه خطر را ارزیابی، از مردم و نیروهای حاضر در صحنه حفاظت و در کوتاه‌ترین زمان تصمیم‌های تخصصی اتخاذ کنند.
این حادثه بار دیگر نشان می‌دهد که آتش‌نشانی شهری دیگر صرفاً با شلنگ آب و خودروهای اطفای حریق تعریف نمی‌شود؛ حوادث امروز به نیروهای تخصصی، تجهیزات متناسب، فرماندهی حرفه‌ای و هماهنگی میان دستگاه‌های امدادی نیاز دارد.
آبیدر برای سنندج تنها یک عرصه طبیعی نیست؛ بخشی از هویت شهری و خاطره جمعی مردم این شهر است. به همین دلیل، هر آتش‌سوزی در این ارتفاعات، فراتر از خسارت به پوشش گیاهی، نگرانی درباره یکی از مهمترین سرمایه‌های طبیعی شهر را به همراه دارد.
کرمی با اشاره به افزایش تراکم علف‌های هرز پس از بارش‌های مناسب، از استقرار تیم‌های خودرویی و موتورسوار آتش‌نشانی در آبیدر و پارک روژیار به مدت چهار ماه و روزانه 10 ساعت خبر داد؛ اقدامی که هدف آن رسیدن نیروهای پیشرو به کانون حریق در همان دقایق نخست بود.
بر اساس آمار ارائه‌شده، تعداد آتش‌سوزی‌های مراتع از 38 مورد در سال گذشته به سه مورد در آبیدر در سال جاری کاهش یافته است؛ کاهشی که رئیس سازمان آن را حاصل همکاری آتش‌نشانی، منابع طبیعی، محیط زیست و سایر دستگاه‌های مرتبط دانست.
این تجربه یک پیام روشن دارد: گاهی بهترین عملیات آتش‌نشانی، عملیاتی است که اصلاً اجازه نمی‌دهد یک حریق کوچک به بحران بزرگ تبدیل شود.
در بخش نیروی انسانی نیز طی یک سال گذشته 85 نیروی جدید به ایستگاه‌های عملیاتی آتش‌نشانی سنندج اضافه شده‌اند.
کرمی با تأکید بر اهمیت آموزش و تجربه‌اندوزی نیروهای جدید گفت که افزایش نیروی انسانی زمانی به توان عملیاتی تبدیل می‌شود که آموزش‌های لازم و تجربه میدانی نیز در کنار آن قرار گیرد.
همزمان سه خودرو شامل پیکاپ پیشرو، خودروی تخصصی غواصی و خودروی فوتون هشت‌تن به ناوگان عملیاتی اضافه شده و خودروی سوپردار نیز پس از تعمیر و تجهیز دوباره به چرخه عملیات بازگشته است. جرثقیل عملیاتی سازمان نیز بازسازی شده است.
آتش‌نشانی فقط سازمانی برای خاموش کردن آتش نیست. بخش مهمی از مأموریت آن باید پیش از وقوع حادثه انجام شود؛ جایی که شناسایی ساختمان‌های پرخطر، کنترل مسیرهای خروج، بررسی تجهیزات ایمنی و اصلاح نقاط حادثه‌خیز می‌تواند از وقوع یا گسترش یک فاجعه جلوگیری کند.
کرمی از ثبت 748 مورد بازدید و کارشناسی و 651 مورد صدور تأییدیه و پایان کار در یک سال گذشته خبر داد و تأکید کرد که ایمنی ساختمان‌ها، به‌ویژه در ساختمان‌های بلند، مراکز تجاری و مناطق پرتراکم، باید جدی گرفته شود.
در شهری که ساخت‌وساز و تراکم جمعیتی در حال افزایش است، دسترسی خودروهای امدادی به ساختمان‌ها و وجود مسیرهای خروج اضطراری دیگر موضوعی فرعی نیست؛ یک ضرورت مستقیم برای حفظ جان شهروندان است.
آموزش 239 هزار و 283 نفر در حوزه ایمنی در آتش‌نشانی سنندج؛ آماری که به گفته رئیس سازمان، نسبت به دوره قبل بیش از 61 درصد افزایش داشته است.
قدردانی از آتش‌نشان فقط با مراسم و لوح تقدیر معنا ندارد
علی اصغری، معاون خدمات شهری شهرداری سنندج، در مراسم گرامیداشت روز آتش‌نشان اظهار کرد: آتش‌نشانان نه‌تنها در حوادث شهری، بلکه در روزهای سخت جنگ و بمباران نیز در کنار مردم ایستادند و امروز تقویت تجهیزات، زیرساخت‌ها و توان عملیاتی آنان بخشی از مسئولیت مدیریت شهری است.
وی گفت: آتش‌نشان زمانی وارد مسیری می‌شود که دیگران به دنبال فاصله گرفتن از خطر هستند و در چنین شرایطی، آموزش، تجربه، تجهیزات و فرماندهی صحیح اهمیت تعیین‌کننده پیدا می‌کند.
اصغری با تأکید بر اینکه تجلیل از آتش‌نشانان نباید به مراسم و لوح تقدیر محدود شود، تأمین و نوسازی خودروهای عملیاتی، تجهیزات تخصصی، وسایل حفاظت فردی، ایمنی ایستگاه‌ها و استمرار آموزش‌های تخصصی را از الزامات تقویت سازمان آتش‌نشانی دانست.
وی همچنین توسعه شهر را نیازمند توسعه همزمان زیرساخت‌های ایمنی عنوان کرد و گفت: نمی‌توان برای شهر امروز و فردا با تجهیزات و زیرساخت‌های گذشته برنامه‌ریزی کرد.
این بخش از سخنان معاون خدمات شهری شاید مهمترین قسمت مراسم باشد؛ چراکه ارزش واقعی تقدیر از آتش‌نشان زمانی مشخص می‌شود که پس از پایان مراسم، تصمیم‌های عملی برای ارتقای شرایط کاری و عملیاتی آنان روی میز مدیریت شهری قرار گیرد.
نجفی: آتش‌نشانی فقط سازمان امداد نیست؛ سرمایه اجتماعی شهر است
سه‌رکوت نجفی، مدیرکل امور اجتماعی استانداری کردستان نیز آتش‌نشانی را یکی از مجموعه‌های اثرگذار بر سرمایه اجتماعی مدیریت شهری دانست و گفت ارتباط این سازمان با زندگی، امنیت و آرامش مردم مستقیم و روزمره است.
وی با اشاره به افزایش انتظارات عمومی از مجموعه‌هایی که ارتباط بیشتری با مردم دارند، اظهار کرد: هر اندازه خدمت‌رسانی یک مجموعه افزایش پیدا کند، انتظار جامعه از آن نیز بیشتر می‌شود.
نجفی تأکید کرد که توسعه زیرساخت‌ها به‌تنهایی برای موفقیت کافی نیست و باید در کنار آن، فرهنگ ایمنی نیز در جامعه نهادینه شود.
وی با طرح ایده «هر شهروند، یک آتش‌نشان» بر ضرورت آموزش عمومی تأکید کرد و گفت: شهروندان باید اصول اولیه پیشگیری و مواجهه صحیح با آتش و بحران را آموزش ببینند.
بر اساس این گزارش؛ همه این آمارها به یک نقطه مشترک می‌رسند؛ حفظ جان انسان. اما در کنار این تصویر، یک واقعیت تلخ نیز وجود دارد که نمی‌توان در روز آتش‌نشان آن را نادیده گرفت.
در آبان 1404، اقدام به خودسوزی یکی از نیروهای آتش‌نشانی سنندج در محل سازمان توسط رئیس وقت آتش‌نشانی تأیید شد. درباره علت حادثه روایت‌های متفاوتی منتشر شد؛ رئیس وقت سازمان گفته بود علت و انگیزه اصلی برای او مشخص نیست، در حالی که گزارش‌های رسانه‌ای دیگر، از جمله گزارش تسنیم، این اقدام را در ارتباط با تأخیر در پرداخت حقوق و معوقات مزدی عنوان کردند.
این اتفاق را نمی‌توان کنار گذاشت و سپس در روز آتش‌نشان تنها از شجاعت و فداکاری نیروها سخن گفت. اگر قرار است آتش‌نشان «حافظ جان مردم» باشد، باید درباره امنیت شغلی، پرداخت منظم حقوق، تجهیزات، آموزش، شرایط ایستگاه‌ها و حمایت از خانواده او نیز پاسخ روشن وجود داشته باشد.
تجلیل خوب است؛ اما تجلیل زمانی معنا پیدا می‌کند که به تصمیم تبدیل شود. لوح تقدیر نمی‌تواند جای حقوق معوقه را بگیرد، مراسم نمی‌تواند جای تجهیزات فرسوده را پر کند و سخنرانی نمی‌تواند کمبود زیرساخت را جبران کند.
در واقع، یکی از مهمترین معیارهای سنجش مدیریت شهری این نیست که در مراسم روز آتش‌نشان چه مراسمی برای آتش‌نشان برگزار می‌کند؛ بلکه در 364 روز دیگر سال، برای کاهش دغدغه این نیروها چه کرده است.
از سوی دیگر، آمار 1055 عملیات باید فقط به عنوان یک عدد سالانه بایگانی نشود. شهروندان حق دارند بدانند میانگین زمان رسیدن نیروها به حادثه چقدر است، کدام مناطق شهر با کمبود پوشش عملیاتی مواجه‌اند، وضعیت ایمنی ساختمان‌های پرخطر چگونه است و چه تعداد از اخطارهای ایمنی واقعاً به رفع خطر منجر شده‌اند.
حتی آمار آموزش 239 هزار نفر نیز باید یک مرحله جلوتر برود؛ چند درصد این آموزش‌ها به سنجش مهارت عملی منجر شده است؟ مدارس، ادارات، مراکز تجاری و مجتمع‌های مسکونی پس از آموزش چه تغییری در رفتار و آمادگی خود ایجاد کرده‌اند؟
آتش‌نشانان در سخت‌ترین لحظه‌ها به سمت آتش می‌روند؛ کمترین انتظار جامعه این است که وقتی از میدان حادثه بازمی‌گردند، مدیریت شهری نیز در میدان مسئولیت خود حاضر باشد.
انتهای پیام/