به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، همزمان با برگزاری برنامه‌های هفته دفاع مقدس، نمایشگاهی از خاطرات، تصاویر و دست‌ساخته‌های آزادگان دوران دفاع مقدس برپا شده است؛ نمایشگاهی که گوشه‌هایی از روزهای سخت اسارت، صبر و ایستادگی رزمندگان ایرانی را برای بازدیدکنندگان روایت می‌کند.
محمدرضا الهی، آزاده دوران دفاع مقدس که 26 ماه در اسارت بوده است، در این نمایشگاه بخشی از خاطرات و آثار به‌جامانده از آن دوران را معرفی می‌کند.در این نمایشگاه، تصاویری از اردوگاه‌های محل نگهداری اسرای ایرانی، کتاب‌های خاطرات آزادگان و اسناد مربوط به دوران اسارت به نمایش درآمده است. بخشی از کتاب‌ها نیز حاوی تصاویر و مشخصات اسرای جنگ تحمیلی است و در کنار آن، اسناد و شناسنامه‌های شهدای غریب اسارت دیده می‌شود.
بخش دیگری از نمایشگاه به شهدایی اختصاص دارد که در دوران اسارت به شهادت رسیدند؛ شهدایی که پیکر برخی از آنان هنوز به کشور بازنگشته است. دست‌ساخته‌های آزادگان نیز بخش دیگری از این نمایشگاه است؛ از لباس و وسایل ساده گرفته تا جانماز و آثاری که با امکانات محدود در اردوگاه‌ها ساخته می‌شد. حتی قرآن‌هایی که در برخی آسایشگاه‌ها در اختیار اسرا قرار می‌گرفت و همه از یک نسخه استفاده می‌کردند، در روایت این دوران جایگاه ویژه‌ای دارد.
نامه‌هایی که از اردوگاه به خانه می‌رسید
نامه‌های صلیب سرخ نیز از اسناد مهم دوران اسارت است. اسرا نامه‌های خود را با متن و چارچوب مشخصی برای خانواده‌ها ارسال می‌کردند و خانواده‌ها نیز در ادامه همان نامه، خبر سلامتی خود را به اسیر بازمی‌گرداندند. تصاویر دسته‌جمعی آزادگان در برخی اردوگاه‌ها نیز بخش دیگری از این مجموعه است؛ عکس‌هایی که تعدادی از آزادگان، به‌ویژه اسرای مرتبط با صلیب سرخ، پس از آزادی با خود به ایران آوردند.
در بخش دیگری از نمایشگاه، تصاویر آزادگان پس از بازگشت به کشور دیده می‌شود؛ تصاویری از لحظه آزادی و ورود آنان به ایران که برای بسیاری از بازدیدکنندگان یادآور پایان سال‌های سخت اسارت است.
بازسازی اتاق شکنجه
یکی از بخش‌های تأثیرگذار نمایشگاه، بازسازی اتاق شکنجه است؛ فضایی تاریک که در آن، شیوه‌های مختلف شکنجه اسرا به تصویر کشیده شده است. طناب، کابل، وسایل برقی و دیگر ابزارهایی که برای شکنجه استفاده می‌شد، در این بخش به نمایش درآمده است. بازسازی فضای آسایشگاه‌ها نیز تصویری از شرایط دشوار زندگی اسرا ارائه می‌دهد. در برخی آسایشگاه‌ها هر اسیر تنها دو یا سه پتو در اختیار داشت و وسایل شخصی در کیسه‌ها یا کوله‌هایی کوچک نگهداری می‌شد.
شرایط در برخی آسایشگاه‌های مربوط به مفقودالاسرا حتی دشوارتر بود؛ به‌گونه‌ای که چند نفر مجبور بودند از تعداد محدودی پتو استفاده کنند و فضای بسیار محدودی برای استراحت در اختیار داشتند. در سال‌های نخست اسارت، برخی اسرا حتی از داشتن پتو و امکانات اولیه محروم بودند و روی بتن و با کمترین امکانات استراحت می‌کردند.
در نمایشگاه همچنین مشخصات اردوگاه‌های محل نگهداری اسرای ایرانی، از اردوگاه شماره یک تا دیگر اردوگاه‌ها، ارائه شده است؛ اطلاعاتی که بخشی از جغرافیای اسارت و شرایط متفاوت اردوگاه‌ها را برای بازدیدکنندگان روشن می‌کند. وسایل ساده زندگی روزمره اسرا نیز در معرض دید قرار گرفته است؛ از چراغ و وسایل بهداشتی گرفته تا ظروف و ابزارهایی که برای تأمین حداقل نیازهای زندگی مورد استفاده قرار می‌گرفت.
یکی از روایت‌های تکان‌دهنده این بخش، مربوط به محدودیت شدید آب و امکانات بهداشتی است. در برخی اردوگاه‌ها، آب به مقدار بسیار محدود در اختیار اسرا قرار می‌گرفت و آنان ناچار بودند با ساده‌ترین وسایل نیازهای بهداشتی خود را برطرف کنند. حتی برای گرم کردن آب نیز از وسایل ابتدایی و المنت استفاده می‌شد. شرایط بهداشتی به‌قدری دشوار بود که در داخل آسایشگاه، سطل‌هایی برای رفع نیازهای ضروری اسرا قرار داشت و تخلیه آن‌ها تنها در زمان مشخصی امکان‌پذیر بود.
عبادت در سخت‌ترین شرایط
با وجود این شرایط، اسرا تلاش می‌کردند عبادت و نماز را ترک نکنند. کمبود آب، محدودیت‌های شدید و ممنوعیت برخی فعالیت‌ها، وضو گرفتن و انجام فرائض دینی را با دشواری همراه کرده بود. در اردوگاه‌ها قوانین سختگیرانه‌ای حاکم بود؛ نماز خواندن و وضو گرفتن در برخی شرایط با محدودیت روبه‌رو بود، دور هم جمع شدن بیش از سه نفر ممنوع بود و زمان خواب و بیداری نیز باید دقیقاً مطابق مقررات اردوگاه رعایت می‌شد.
این نمایشگاه، در کنار نمایش اشیاء و اسناد، روایتی انسانی از سال‌های اسارت است؛ روایتی از روزهایی که آزادگان با کمترین امکانات، در برابر سختی‌ها ایستادند و خاطرات آن سال‌ها را با خود به ایران آوردند.
.
انتهای پیام/