گروه اجتماعی خبرگزاری تسنیم – احمد جان نثاری؛ آغاز سال تحصیلی فرصتی برای بازتعریف رسالت نظام تعلیم و تربیت و تعیین اولویتهای فرهنگی و آموزشی کشور است. تحلیل پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی بهمناسبت بازگشایی مدارس و دانشگاهها نشان میدهد که نگاه به مقوله آموزش، فراتر از انتقال صرف دانش فنی، بر پایهای چند بُعدی، هویتی و تمدنساز بنا شده است.
رویکرد چند بُعدی به تربیت و ایده خودافزایی
در الگوهای نوین آموزش، دانش محض بدون رشد شخصیتی و اخلاقی نمیتواند تضمینکننده تعالی فرد و جامعه باشد. در متن پیام رهبر معظم انقلاب، دوران تحصیل نه صرفا مرحلهای برای آموختن محفوظات، بلکه میدانی برای کمال همهجانبه معرفی شده و تأکید شده است که محصلان باید با «تجهیز به علم، تقوا، اخلاق و دانایی»، فرآیند «خودافزایی» را پیش ببرند.
این گزاره ناظر بر لزوم تعالی سهگانه ابعاد وجودی نسل جوان یعنی تقویت بُعد معنوی و ارتباط با خالق، ارتقای سطح مسئولیتپذیری در قبال خانواده و جامعه و کسب مهارتهای کاربردی متناسب با نیازهای جهان امروز است.
پرورش تفکر انتقادی، نوآوری و صیانت از هویت ملی
آموزش کارآمد باید توان تحلیل، تفکر و تصمیمگیری سنجیده را در دانشآموزان و دانشجویان بارور سازد. پیام رهبر معظم انقلاب با تمرکز بر «تمرین درست فکر کردن و نوآوری»، رسالت نظام آموزشی را از سطح یادگیری غیرفعال به پویایی فکری ارتقا میدهد.
همراستا با این پرورش عقلانی، محافظت از ریشههای فرهنگی برجسته شده است. در متن پیام بر «پاسداری از هویت ملی، زبان مادری، پرچم و نمادهای نظام اسلامی» تصریح شده است؛ امری که نشان میدهد استقلال فکری و علمی زمانی نتیجه میدهد که ریشه در هویت ملی داشته باشد.
کارکرد مدرسه و دانشگاه بهعنوان «خانه دوم» و سنگر اقتدار
مدرسه و دانشگاه مرکز بازتولید سرمایه اجتماعی و شتابدهنده پیشرفت کشور به شمار میروند. تعبیر مدرسه و دانشگاه بهمثابه «خانه دوم»، دلالت بر لزوم ایجاد فضایی پرنشاط، امن و امیدبخش دارد تا محیط یادگیری به بستری برای شکوفایی استعدادها تبدیل شود.
کسب دانش در این گفتمان بهعنوان سپر دفاعی در برابر فشارهای نظامی-امنیتی، تحریمها، انحصارهای فناورانه و تهاجمهای فرهنگی نظام سلطه به ویژه آمریکای جنایتکار شناخته میشود؛ جایی که دستیابی به «قدرت علمیِ آمیخته با اخلاق» بهمثابه سدی در برابر فشارهای بیگانگان و استکبار توصیف شده و جایگاه محوری دانشگاه و مدرسه در تثبیت اقتدار و استقلال کشور بازتعریف می شود.
معیشت مؤلفه اساسی برای جامعه معلمان و اساتید
هیچ تحولی در فرآیند یادگیری بدون ارتقای انگیزه و آرامش معلمان محقق نخواهد شد. در این پیام، نگاه به جایگاه معلمان و استادان فراتر از یک وظیفه اداری دانسته شده و بر «تکریم جایگاه والای معلمان و اساتید» تأکید شده است.
در عین حال، پیام بر جنبههای ملموس و ساختاری این منزلت نیز متمرکز میشود و «برنامهریزی حکیمانه مسئولین برای بهبود وضعیت معیشتی فرهنگیان» را مطالبه میکند؛ رویکردی که نشان میدهد ثبات اقتصادی و حفظ کرامت مادی معلمان، پیششرط بنیادین تحقق اهداف عالی تربیتی است.
پیوند نسلی و امتداد حافظه تاریخی
مدرسه و دانشگاه بستر انتقال تجارب و ارزشها میان نسلهاست. اشاره به یاد و خاطره «شهدای دانشآموز، دانشجو و معلمان»، تأکیدی بر زنده نگهداشتن حافظه جمعی و الگوبرداری از ایثار و مسئولیتپذیری است.
این فراز از پیام نشان میدهد که موفقیت نسل جدید، در امتداد فداکاریهای نسلهای پیشین معنا مییابد و پیوند میان تعهد اجتماعی و رشد علمی، تضمینکننده امنیت و آینده روشن کشور خواهد بود.
پیام حضرت آیت الله سید مجتبی خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی نمایانگر یک چارچوب منسجم تربیتی است که در آن «کسب علم»، «تزکیه نفس»، «تفکر نقادانه»، «حفظ هویت ملی» و «کرامت مقام معلم» در یک رابطه متقابل تعریف شدهاند؛ چارچوبی که اجرای موفق آن، نیازمند بازنگری در سیاستگذاریهای کلان آموزشی و توجه توأمان به نیازهای فکری، هویتی و معیشتی دانش آموزان، دانشجویان، معلمان و اساتید است.
انتهای پیام/