حمیدرضا ترقی، معاون امور بینالملل حزب موتلفه اسلامی در گفتوگو با خبرنگار تسنیم از مشهد با اشاره به مواضع اخیر رئیس مجلس درباره غیرواقعی بودن دوگانه جنگ و مذاکره اظهار کرد: نگاه به مذاکره و میدان نباید بهعنوان دو مسیر جدا از یکدیگر باشد؛ بلکه در شرایط فعلی، استفاده همزمان از ظرفیتهای نظامی و دیپلماتیک میتواند زمینه تأمین منافع جمهوری اسلامی را فراهم کند.
وی افزود: آنچه امروز در روابط ایران و آمریکا جریان دارد، یک منازعه واقعی است و نمیتوان آن را صرفاً به موضوع مذاکره یا عدم مذاکره تقلیل داد. از این منظر، دوگانه جنگ یا مذاکره یک دوگانه کاذب است، چراکه مذاکره میتواند در کنار سایر مؤلفههای قدرت و با اتکا به دستاوردهای میدان دنبال شود.
ترقی ادامه داد: جمهوری اسلامی نباید مسیر مذاکره را مسدود کند، اما نحوه ورود به مذاکره و پشتوانه آن اهمیت اساسی دارد. به گفته وی، مذاکرهای که بدون پشتوانه قدرت انجام شود، نمیتواند تضمینکننده حقوق و مطالبات ایران باشد، اما اگر دیپلماسی بر پایه اقتدار ملی، توان نظامی، قدرت اقتصادی و حضور مردم شکل گیرد، میتواند ابزار مؤثری برای تأمین اهداف کشور باشد.
مذاکره از نگاه قدرت، نه عقبنشینی
معاون امور بینالملل حزب موتلفه اسلامی با اشاره به شروط مورد نظر جمهوری اسلامی برای هرگونه مذاکره تصریح کرد: پایان دادن به جنگ در عرصه مقاومت، ایجاد تضمینهای امنیتی برای آینده، دریافت خسارات جنگی و رفع کامل تحریمها از جمله مطالباتی است که باید در فرآیند مذاکرات مورد توجه قرار گیرد.
وی گفت: پذیرش چنین شروطی از سوی طرف مقابل میتواند بخشی از مشکلات موجود را برطرف کند و به همین دلیل مذاکره مورد نظر جمهوری اسلامی نباید به معنای عقبنشینی یا صرفاً تعامل دیپلماتیک تلقی شود، بلکه باید در امتداد اهداف میدان و در چارچوب بازدارندگی و تأمین منافع ملی دنبال شود.
ترقی افزود: برای آنکه طرف مقابل شروط ایران را جدی بگیرد، لازم است مذاکرهکنندگان از پشتوانهای واقعی برخوردار باشند؛ این پشتوانه نیز از ترکیب قدرت نظامی، توان اقتصادی، انسجام داخلی و اقتدار ملی شکل میگیرد. ادعای تغییر معادلات منطقهای این فعال سیاسی اصولگرا در ادامه با اشاره به تحولات ژئوپلیتیکی غرب آسیا، مدعی شد که معادلات امنیتی منطقه نسبت به گذشته تغییر کرده و نقش آمریکا در ساختار امنیتی غرب آسیا با چالش مواجه شده است.
وی اظهارکرد: نظم پیشین منطقه بر محور حضور مستقیم آمریکا شکل گرفته بود و پایگاههای نظامی این کشور در کشورهای حوزه خلیج فارس، ناوگان پنجم مستقر در بحرین و فرماندهی مرکزی آمریکا موسوم به سنتکام، بخش مهمی از این ساختار را تشکیل میدادند.
ترقی ادامه داد:در این الگو، آمریکا تلاش میکرد مدیریت مسائل امنیتی منطقه را در اختیار داشته باشد و از طریق حضور نظامی، تحولات کشورهای منطقه را تحت تأثیر قرار دهد؛ هدف چنین ساختاری حفظ برتری آمریکا و جلوگیری از شکلگیری توازن جدید قدرت در منطقه است.
عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی افزود: جمهوری اسلامی در سالهای اخیر با تغییر معادلات میدانی، زمینه شکلگیری یک نظم منطقهای جدید را فراهم کرده است؛ نظمی که از نگاه او باید بر نقش کشورهای منطقه و مسئولیت خود آنها در تأمین امنیت استوار باشد.
وی با بیان اینکه نظم گذشته کارکرد خود را از دست داده است، مدعی شد: پایگاههای آمریکا در منطقه دیگر از ظرفیت گذشته برخوردار نیستند و حضور نظامی واشنگتن نیز نتوانسته است همان نقش پیشین را در تأمین امنیت منطقه ایفا کند.
ترقی همچنین گفت: انتقال یا جابهجایی نیروهای آمریکایی در منطقه را میتوان نشانهای از تغییر شرایط و کاهش نقش مستقیم آمریکا در معادلات امنیتی غرب آسیا دانست.
امنیت منطقهای بدون مدیریت قدرتهای فرامنطقهای
معاون امور بینالملل حزب موتلفه اسلامی در تشریح آنچه نظم جدید منطقهای میخواند، گفت: در الگوی مورد نظر، کشورهای منطقه باید مسئولیت اصلی مدیریت امنیت و مسائل راهبردی خود را برعهده بگیرند و قدرتهای فرامنطقهای نباید تعیینکننده اصلی مناسبات امنیتی باشند.
وی به روابط ایران و عمان نیز اشاره کرد و افزود: تفاهمات میان دو کشور درباره مسائل مرتبط با امنیت و عبور و مرور در تنگه هرمز میتواند نمونهای از ظرفیت همکاری کشورهای منطقه برای مدیریت مسائل راهبردی باشد.
ترقی بیان کرد: بر اساس این نگاه، امنیت منطقه باید درونزا باشد و کشورهای ساحلی خلیج فارس بتوانند بدون وابستگی به قدرتهای خارجی، درباره مسائل امنیتی و اقتصادی منطقه تصمیمگیری کنند.
عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی تأکیدکرد:در چنین ساختاری، همکاری میان کشورهای منطقه و تأمین امنیت جمعی اهمیت بیشتری پیدا میکند و بازیگران فرامنطقهای که پیش از این نقش تعیینکنندهای در مناسبات امنیتی داشتند، به تدریج جایگاه سابق خود را از دست خواهند داد.
تغییر توازن قوا و زمانبندی مذاکره
ترقی در ادامه با اشاره به اهمیت زمانبندی در مذاکرات گفت: مذاکره صرفاً به معنای نشستن پشت میز و گفتوگو نیست، بلکه زمان ورود به مذاکره و شرایطی که طرفین در آن قرار دارند نیز در نتیجه مذاکرات تأثیرگذار است.
وی افزود: از نگاه من، یکی از مؤلفههای مهم در دیپلماسی مبتنی بر قدرت، انتخاب زمان مناسب برای ورود به گفتوگوست و این زمان باید بر اساس ارزیابی دقیق شرایط طرف مقابل و میزان توانایی یا ضعف آن تعیین شود.
عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی مدعی شد: آمریکا در شرایط کنونی با چالشهای سیاسی و اقتصادی مختلفی روبهرو است و این وضعیت میتواند بر نحوه مواجهه واشنگتن با مسائل منطقهای تأثیر بگذارد.
ترقی همچنین وضعیت انرژی و اقتصاد کشورهای منطقه را از دیگر عوامل مؤثر بر معادلات جاری دانست و گفت: برخی کشورهای همپیمان آمریکا در منطقه نیز با مشکلات اقتصادی، بودجهای و انرژی مواجه هستند و این مسائل میتواند بر توان آنها برای ایفای نقش در تحولات منطقه اثرگذار باشد.
بهرهگیری از ظرفیتهای ایجادشده در میدان
وی با بیان اینکه دستاوردهای میدانی باید در عرصه دیپلماسی نیز مورد استفاده قرار گیرد، اظهار کرد: اگر کشوری در میدان از ظرفیت و قدرت کافی برخوردار باشد، این قدرت میتواند پشتوانه مذاکرات سیاسی قرار گیرد و امکان پیگیری مطالبات ملی را افزایش دهد.در چنین شرایطی، هدف از مذاکره صرفاً رسیدن به یک توافق برای پایان گفتوگوها نیست، بلکه باید نتیجه مذاکرات به تأمین امنیت پایدار و تثبیت حقوق و منافع جمهوری اسلامی منجر شود.
معاون امور بینالملل حزب موتلفه اسلامی گفت: شرایط منطقهای باید به گونهای مدیریت شود که امکان تکرار تهدیدها و درگیریهای مشابه در آینده کاهش پیدا کند و امنیت کشور صرفاً به توافقهای مقطعی وابسته نباشد؛ اگر قرار است مذاکرهای صورت گیرد، باید بتواند تضمینهای لازم برای آینده را ایجاد کند؛ در غیر این صورت، صرف گفتوگو نمیتواند مسئله امنیتی و سیاسی موجود را حل کند.
ترقی با تأکید بر اینکه میدان و دیپلماسی را نباید در برابر یکدیگر قرار داد، گفت: جمهوری اسلامی باید از تمامی ظرفیتهای خود برای تأمین منافع ملی استفاده کند و مذاکره نیز یکی از این ظرفیتهاست، مشروط بر اینکه از پشتوانه قدرت ملی برخوردار باشد.
وی خاطرنشان کرد: هدف نهایی از این رویکرد، دستیابی به امنیت پایدار و کاهش تهدیدهای بلندمدت علیه کشور است و از این منظر، مذاکره باید در چارچوب منافع ملی، اقتدار کشور و دستاوردهای میدانی تعریف شود.
انتهای پیام/282