به گزارش خبرگزاری تسنیم از سنندج، پاییز برای مردم کردستان همیشه فصل تغییر چهره طبیعت، آغاز بارشها و امید به ذخیرهسازی منابع آبی بوده است؛ فصلی که هر ساله نگاه کشاورزان، مسئولان و مردم به آسمان دوخته میشود تا از میزان بارشها و وضعیت منابع آب در ماههای پیشرو آگاه شوند. امسال اما پیشبینیهای هواشناسی از پاییزی متفاوت حکایت دارد؛ فصلی که احتمال دارد هم با افزایش بارشها همراه باشد و هم به دلیل افزایش دما، ویژگیهای متفاوتی نسبت به سالهای گذشته داشته باشد.
تغییرات اقلیمی در سالهای اخیر، بیش از گذشته نقش خود را در زندگی جوامع نشان داده است؛ از خشکسالیهای طولانی گرفته تا بارشهای ناگهانی و شدید که مدیریت منابع آب و زیرساختها را با چالش مواجه میکند. در چنین شرایطی، شناخت پدیدههای جوی و استفاده از دادههای علمی، اهمیت ویژهای در برنامهریزی و تصمیمگیری دارد.
یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار بر الگوهای آبوهوایی جهان، پدیده النینو است؛ پدیدهای طبیعی که با تغییر دمای آبهای سطحی اقیانوس آرام استوایی، میتواند نظم معمول جریانهای جوی را تغییر دهد و آثار آن در مناطق مختلف جهان، از جمله خاورمیانه و ایران، مشاهده شود.
بر اساس آخرین تحلیلهای هواشناسی، استان کردستان در پاییز 1405 میتواند شاهد شرایطی متفاوت باشد؛ شرایطی که از یک سو نوید افزایش بارشها و بهبود وضعیت منابع آبی را میدهد و از سوی دیگر، ضرورت آمادگی برای مدیریت بارشهای شدید و روانآبها را دوچندان میکند.
النینو؛ پدیدهای کوچک با اثرات بزرگ اقلیمی
در همین زمینه خسرو سیفپناهی، معاون توسعه پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات جوی ادارهکل هواشناسی استان کردستان، در گفتوگو با خبرنگار تسنیم با اشاره به تأثیر پدیده النینو بر الگوهای جوی اظهار کرد: النینو یکی از رخدادهای طبیعی اقلیمی است که در اثر گرم شدن غیرعادی آبهای سطحی اقیانوس آرام در منطقه استوایی شکل میگیرد.
وی افزود: اگرچه تغییر دمای آب اقیانوس ممکن است در ظاهر محدود به چند درجه باشد، اما همین تغییر میتواند مسیر جریانهای اقیانوسی و الگوهای باد را تحت تأثیر قرار داده و پیامدهای قابل توجهی در شرایط جوی مناطق مختلف جهان ایجاد کند.
معاون هواشناسی استان کردستان عنوان کرد: النینو در برخی مناطق موجب افزایش بارش، طوفان و سیلاب میشود و در برخی نقاط دیگر میتواند کاهش بارندگی، خشکسالی یا افزایش احتمال رخدادهای طبیعی مانند آتشسوزی را به همراه داشته باشد.
وی با اشاره به دادههای شاخص اقلیمی Nino3.4 گفت: بر اساس دادههای موجود، این شاخص در ژوئیه 2026 به حدود 2.05+ درجه سانتیگراد رسیده که نشاندهنده شکلگیری یک رخداد قوی النینو است.
آغاز زودتر بارشها در غرب کشور و کردستان
سیفپناهی با اشاره به اثرات احتمالی این پدیده بر شرایط جوی ایران اظهار کرد: النینو میتواند زمینه ورود سامانههای بارشی فعالتر به کشور را فراهم کند و در برخی مناطق، بهویژه غرب و شمالغرب ایران، افزایش فعالیت سامانههای بارشی را به دنبال داشته باشد.
معاون پیشبینی ادارهکل هواشناسی کردستان اعلام کرد: بر اساس تحلیل الگوهای اقلیمی، انتظار میرود بارشهای پاییزی در مناطق غربی و شمالغربی کشور از هفته سوم تا چهارم مهرماه آغاز شود و سامانههای بارشی فعالتری در این مناطق شکل گیرد.
کردستان؛ پاییزی پربارشتر اما گرمتر از معمول
وی درباره چشمانداز جوی استان کردستان در پاییز 1405 توضیح داد: پیشبینیهای فصلی نشان میدهد شرایط بارشی استان نسبت به سالهای اخیر میتواند متفاوت باشد و احتمال دارد بارشهای پاییزی امسال زودتر از سال گذشته آغاز شود.
سیفپناهی با بیان اینکه اواخر مهرماه تا اواسط آذرماه به عنوان دوره اوج فعالیت سامانههای بارشی در استان پیشبینی میشود، افزود: انتظار میرود میزان بارشهای پاییزی کردستان در این بازه زمانی فراتر از شرایط نرمال باشد.
معاون پیشبینی ادارهکل هواشناسی کردستان در عین حال افزایش دما را یکی دیگر از ویژگیهای پاییز پیشرو عنوان کرد و گفت: پیشبینی میشود میانگین دمای استان در پاییز 1405 حدود نیم تا یکونیم درجه سانتیگراد بالاتر از نرمال باشد.
وی خاطرنشان کرد: افزایش دما میتواند نوع بارشها را نیز تحت تأثیر قرار دهد؛ بهگونهای که سهم بارشهای برفی کاهش یافته و بخش بیشتری از بارشها به صورت باران رخ دهد؛ موضوعی که میتواند بر ذخیره برفی ارتفاعات و تغذیه تدریجی منابع آب زیرزمینی اثرگذار باشد.
ضرورت آمادهباش برای مدیریت روانآبها و بارشهای شدید
سیفپناهی با تأکید بر اهمیت اقدامات پیشگیرانه اظهار داشت: با توجه به احتمال وقوع بارشهای فراتر از نرمال و بارشهای رگباری و شدید، دستگاههای اجرایی باید پیش از آغاز فصل بارندگی، برنامههای آمادگی خود را اجرا کنند.
وی لایروبی و پاکسازی مسیلها و رودخانهها، آمادگی سدها برای مدیریت روانآبها، پایش مستمر هشدارهای هواشناسی و هماهنگی میان دستگاههای مسئول را از مهمترین اقدامات ضروری دانست.
معاون توسعه پیشبینی هواشناسی کردستان همچنین به کشاورزان توصیه کرد برنامه کشت پاییزه خود را با توجه به زمان وقوع نخستین بارش مؤثر و بر اساس توصیههای رسمی هواشناسی تنظیم کنند تا از ظرفیت بارشها به بهترین شکل استفاده شود.
بارش بیشتر؛ فرصتی که نیازمند مدیریت هوشمند است
معاون توسعه پیشبینی ادارهکل هواشناسی کردستان در جمعبندی سخنان خود گفت: النینوی امسال میتواند پاییزی متفاوت برای کردستان رقم بزند؛ بارشهای فراتر از نرمال از یک سو فرصتی برای تقویت منابع آبی و جبران بخشی از کمبودهای گذشته است، اما از سوی دیگر در صورت وقوع بارشهای شدید، میتواند چالشهایی در زمینه سیلاب و روانآب ایجاد کند.
وی تأکید کرد: تجربه سالهای گذشته نشان داده است که پیشبینیهای فصلی به تنهایی کافی نیست و مدیریت یکپارچه منابع آب، آمادگی دستگاههای اجرایی و توجه به هشدارهای هواشناسی، نقش مهمی در عبور موفق از شرایط پیشرو دارد.
هشدار درباره پیشبینیهای غیرکارشناسی فضای مجازی
سیفپناهی در پایان نسبت به انتشار برخی پیشبینیهای غیرمعتبر در فضای مجازی هشدار داد و اذعان داشت: انتشار اعداد و اطلاعات غیرکارشناسی و اغراقآمیز از سوی برخی صفحات و کانالها، میتواند موجب نگرانی و سردرگمی مردم شود.
وی از شهروندان خواست برای دریافت آخرین وضعیت جوی، پیشبینیها و هشدارهای هواشناسی، تنها به منابع رسمی سازمان هواشناسی کشور و ادارهکل هواشناسی استان کردستان مراجعه کنند.
پاییز 1405 برای کردستان، بر اساس پیشبینیها، میتواند فصل بازگشت امید به آسمان و منابع آبی باشد؛ اما تحقق این فرصت، نیازمند آمادگی، مدیریت علمی و همراهی همه دستگاهها برای تبدیل بارشهای پیشرو به فرصتی برای توسعه و پایداری منابع طبیعی است.
انتهای پیام/