به گزارش خبرگزاری تسنیم از سوادکوه، زمین این مهد رویش پر از جاذبههای طبیعی است که در طول زمان متحمل تغییراتی شدهاند، جاذبههایی که گاهی اسراری از قرون گذشته را در خود نهان داشتهاند و انسان را وادار به کنکاش در خود میکنند تا بخشی از آنچه که نهفته، آشکار گردد و بر جاذبهشان بیافزاید.
غارها یکی از شگفتیهای طبیعی جهان به شمار میآیند که امروزه یا به محلی برای گردشگری تبدیل شدهاند و یا محلی برای مطالعه و کاوش گذشته زمین، زمینی که هنوز غارهای نهانی در خود دارد.غارها شاید در ظاهر حفرهای طبیعی یا دست ساخته بشر گذشته باشند اما تونلی از زمان را در خود جاری ساختهاند و پر از جاذبههای تاریخی و تمدنیاند، تمدنی از انسانهای نخستین که روزی پناهگاه زیستیشان به شمار میرفت و تحول تکاملیشان در آن رخ داده بود.
مازندران سرزمین جنگل و دریا، رودخانه و دشت، آبشار و دریاچه، غارهایی را در جنگلهای انبوه خود و کوهستانهای سر به فلک کشیدهاش نهان و آشکار دارد، غارهایی که تمدن انسانی و تحول طبیعی و زیستگاهی را در تاریخ این خطه سبز حفظ کردهاند و هر کدام شگفتانههایی برای انسان عصر کنونی به نمایش دارند، از تغییرات زمینشناسی گرفته تا اسراری از زیست انسانی در دل کوه و سنگ و غار نوشتههایی که گواهی بر زندگی نخستینها با تمدنهای خاص خود، دارند.
سوادکوه این منطقه کوهستانی و جنگلی در کنار جاذبههای منحصربه فردی که دارد غارهایی را در خود حفظ کرده است، از " غار اسپهبد خورشید" این بزرگترین تاق طبیعی جهان با کاربرد دفاعی از عصر ساسانی که در ورودی مازندران از سوادکوه بر چشمانداز جاده مواصلاتی خودنمایی میکند گرفته تا غار افسانهای" کیجا کرچال" که دلدادگی چوپان به پری را روایت میکند و هنوز مردم این دیار داستان اساطیری آن را روایت میکنند تا "غار زنگیان" این غار طبیعی با قدمت تاریخی، بخشی از تعدد غارهای شناخته شده سوادکوه به شمار میآیند اگرچه غارهایی نیز در پس انبوه درختان و یا در انزوای کوهستان نهان گشتهاند.
غارهایی که میراث پنهان طبیعی زمین به شمار میروند و اهمیت حفظ این میراث باعث شده "روز جهانی غار" در تقویم زیست محیطی بدرخشد که نمیتوان به سادگی از این نامگذاری گذشت و ذهن آدمی را درگیر اهمیت غارها بر روی زمین میکند.
غارها بخشی از تاریخ زمین هستند
محمد شکوهی رئیس اداره حفاظت از محیط زیست سوادکوه و سوادکوه شمالی در گفت و گو با خبرنگار تسنیم در سوادکوه با این نگاه که غارها فقط حفرههای دل کوه نیستند، روز جهانی غار را فرصتی برای گرامیداشت میراث پنهان طبیعت دانست و گفت: غارها فقط حفرههایی در دل کوه نیستند بلکه بخشی از تاریخ زمین، پناهگاه گونههای ارزشمند و میراثی طبیعیاند که میلیونها سال در سکوت شکل گرفتهاند.
به اعتقاد شکوهی روز جهانی غار شرایطی را برای تاکید بر ضرورت بخشیدن برای حفظ این میراث زمین فراهم میآورد، شرایطی که باعث میشود تا گامهایی برای مراقبت شکل بگیرد.
شکوهی با بیان اینکه روز جهانی غار فرصتی برای یادآوری اهمیت این زیستبومهای منحصربهفرد و ضرورت حفاظت از آنها به شمار میرود، اظهار داشت: چرا که آنچه در اعماق زمین طی هزاران و میلیونها سال شکل گرفته، گاه در اثر یک بیاحتیاطی ساده میتواند برای همیشه از بین برود.
ظرفیت طبیعی و زمین شناختی سوادکوه
شهرستان سوادکوه ساختار زمینشناختی خاصی دارد و همین شرایط باعث شده در جای جای این منطقه غارهایی با ویژگیهای محنصر به فرد وجود داشته باشد، غارهایی که برخی از آنها به دلیل اهمیتی که دارند در فهرست آثار ملی هم ثبت شدهاند.
رئیس اداره حفاظت از محیط زیست سوادکوه و سوادکوه شمالی با در نظر گرفتن این ویژگیها، بیان کرد: شهرستان سوادکوه با طبیعت کوهستانی و ساختار زمینشناسی ویژه خود از ظرفیت قابل توجهی در زمینه غارها و پدیدههای طبیعی برخوردار است، غار «لیبِن» که در فهرست آثار طبیعی ملی کشور به ثبت رسیده یکی از جلوههای ارزشمند این میراث طبیعی است و در کنار آن، غارهای دیگری همچون غار کیجاکِرچال، غار اسپهبد خورشید و غارهای طبیعی پراکنده در ارتفاعات شهرستان، بخشی از ظرفیتهای طبیعی و زمینشناختی سوادکوه را تشکیل میدهند.
عواملی که سلامت غارها را تهدید میکنند
غارها تنها پدیدههای هیجان انگیز زمین نیستند بلکه اسراری را در خود نهفته دارند و اطلاعات شگفتانگیزی از گذشته زمین، چگونگی زیستن انسانهای نخستین و حتی حیات جانوری را در خود دارند از این رو حفاظت از آنها به عنوان برنامههای مدون مورد تاکید قرار دارد چراکه همواره عواملی پیکره آنها را تهدید میکند، پیکرهای که سرشار از دادههای زیستی و انسانی است.
شکوهی با بیان اینکه غارها علاوه بر ارزش زمینشناختی، میتوانند زیستگاه گونههای مختلف جانوری باشند، گفت: از این منظر، حفاظت از آنها بخشی از وظیفه ما در صیانت از تنوع زیستی است، ورود غیرمسئولانه، تخریب سازندهای آهکی، شکستن استالاکتیتها و استالاگمیتها، رهاسازی پسماند و ایجاد سروصدا و مزاحمت برای حیاتوحش از جمله تهدیدهایی است که میتواند این محیطهای حساس را با آسیبهای جبرانناپذیر مواجه کند.
پیام روز جهانی غار
روز جهانی غار پیامی در خود دارد، نامیدن روزی به نام "غار" نشان از اهمیت ویژه این میراث پنهان طبیعت دارد، میراثی که برای نسلهای بعد باید بماند.
شکوهی در این مورد، اظهار داشت: در روز جهانی غار، پیام ما روشن است، طبیعت را فقط برای دیدن نخواهیم برای ماندن و دیدهشدن نسلهای آینده، از آن حفاظت کنیم، غارها میلیونها سال برای شکلگیری زمان داشتهاند، ما نباید با چند دقیقه بیاحتیاطی، میراث میلیونها ساله طبیعت را نابود کنیم.
به گزارش تسنیم، غارها این میراث زمین هر کدام روایتگر دورهای از تاریخ کهن زمین هستند، تاریخی پر از فراز و نشیب که در دل غارها به جای مانده است تا امروز به محلی برای کاوش زیست انسانی و حیات جانوری تبدیل شوند.
از این رو همواره متولیان در تلاشاند تا این محافل سنگی تاریخ زمین را از گزند آسیبهای انسانی حفظ نگه دارند تا میراث کهن طبیعی و پنهان زمین برای نسلهای آینده نیز جذابیتهای خود را حفظ کند.
انتهای پیام/