به گزارش خبرگزاری تسنیم از زنجان، بیماریهای سل گاوی و بروسلوز (تب مالت) به عنوان دو چالش اساسی و استراتژیک در حوزه دامپزشکی کشور شناخته میشوند. این بیماریهای مشترک، علاوه بر تحمیل خسارات سنگین اقتصادی به صنعت دامپروری و کاهش تولیدات دامی، تهدیدی جدی برای سلامت عمومی جامعه محسوب میشوند. با توجه به اهمیت امنیت غذایی، نظارت مستمر دستگاههای ذیربط، بهویژه سازمان دامپزشکی، بر سلامت گلههای دام، به عنوان یک ضرورت اجتنابناپذیر در دستور کار قرار دارد.
سل گاوی که عمدتاً توسط باکتری «مایکوباکتریوم بوویس» ایجاد میشود، یک بیماری مزمن و فرساینده است که به دلیل ماهیت پنهان خود، بهسختی شناسایی میشود. در گلههای آلوده، افت تولید شیر و گوشت تنها بخش کوچکی از تبعات این بیماری است؛ چرا که دامهای مبتلا میتوانند باکتری را از طریق ترشحات تنفسی و شیر به سایر دامها و حتی انسان منتقل کنند. برنامههای ریشهکنی سل شامل تستهای دورهای (توبرکولیناسیون) و حذف دامهای راکتور مثبت، سنگبنای مدیریت این بیماری در کشور است.
بروسلوز یا همان تب مالت، در دامهای سبک و سنگین با سقط جنینهای عفونی، ناباروری و کاهش تولید شیر بروز میکند. این بیماری به دلیل قدرت سرایت بسیار بالا در گله، میتواند در مدت کوتاهی یک واحد تولیدی را با بحران مواجه سازد. زیانهای اقتصادی ناشی از کاهش زاد و ولد دام و هزینههای درمان و قرنطینه، این بیماری را به یکی از عوامل اصلی رکود در واحدهای تولیدی سنتی و صنعتی تبدیل کرده است که نیازمند عزم جدی برای واکسیناسیون فراگیر است.
تجارب موفق در بسیاری از استانها نشان میدهد که «پیشگیری، ارزانتر از درمان» است. برنامههای ملی واکسیناسیون بروسلوز در دامهای جوان، نقشی کلیدی در کاهش آلودگی محیطی ایفا میکند. خبرگزاری تسنیم همواره تأکید کرده است که کوتاهی در انجام به موقع واکسیناسیون توسط دامداران، نه تنها سرمایههای خود آنها را به خطر میاندازد، بلکه با نفوذ آلودگی به زنجیره غذایی انسانی، هزینههای سنگین درمانی را به سیستم بهداشت و درمان کشور تحمیل میکند.
یکی از آسیبپذیریهای بزرگ در حوزه سلامت دام، واحدهای دامپروری سنتی و غیرمجاز است که به دلیل عدم رعایت اصول قرنطینهای، به کانونهای اصلی انتشار بیماری تبدیل میشوند. جابهجایی غیرمجاز دام بدون گواهی بهداشتی، مهمترین عامل انتقال سل و بروسلوز از مناطق آلوده به مناطق پاک است. ضرورت دارد که ادارات کل دامپزشکی استانها با تشدید نظارتها بر تردد دام، از ورود دامهای فاقد شناسنامه به مراکز فروش و کشتارگاهها جلوگیری نمایند.
صنعت لبنیات کشور به عنوان یکی از ارکان تغذیه سالم، مستقیماً به سلامت دام وابسته است. نظارت بر زنجیره تولید از مزرعه تا سفره، ایجاب میکند که فرآیند پاستوریزاسیون شیر و نظارت بر سلامت گوشت قرمز با دقت و حساسیت بالا دنبال شود. هرگونه قصور در نظارت بر دامداریها، نهایتاً منجر به بروز طغیانهای بیماری در جمعیت انسانی شده و اعتماد عمومی به محصولات لبنی داخلی را دستخوش چالش میکند که این امر مخالف سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی است.
مقابله با این بیماریها بدون همکاری دامداران میسر نیست. آموزش چهرهبهچهره به دامداران در خصوص اهمیت تستهای دورهای، گزارشدهی به موقع سقط جنینهای غیرعادی و رعایت اصول امنیت زیستی در جایگاههای دام، باید در اولویت برنامههای ترویجی قرار گیرد. تنها با تعامل سازنده میان دولت، نهادهای علمی و بخش خصوصی است که میتوان امیدوار بود نرخ شیوع سل و بروسلوز در دامهای کشور به حداقل رسیده و امنیت سلامت جامعه به صورت پایدار تأمین گردد.
آغاز عملیات پایش سل و بروسلوز در گاوداریهای خدابنده
اسماعیل منصوری، رئیس اداره دامپزشکی شهرستان خدابنده، در گفتوگو با خبرنگار تسنیم اظهار داشت: فاز اول عملیات پایش و مراقبت از بیماریهای سل و بروسلوز در گاوداریهای شیری شهرستان خدابنده، با هدف کنترل و پیشگیری از بیماریهای مشترک، از 15 شهریورماه آغاز شده و به مدت یکماه ادامه خواهد داشت.
رئیس اداره دامپزشکی شهرستان خدابنده در تبیین اهمیت این طرح تصریح کرد: سل و بروسلوز از جمله مهمترین بیماریهای مشترک میان انسان و دام هستند که علاوه بر کاهش تولید و تحمیل ضرر و زیان اقتصادی به دامداران، میتوانند از طریق مصرف فرآوردههای گوشتی آلوده و لبنی غیرپاستوریزه، سلامت مصرفکنندگان را نیز به شدت به خطر بیندازند و موجب آلودگی جمعیت دامی و گلهها شوند.
وی با تأکید بر اینکه کنترل و پایش مستمر این بیماریها نقشی تعیینکننده در حفظ سلامت جامعه، ارتقای بهداشت دام و افزایش کیفیت تولیدات دامی دارد، افزود: به همین دلیل، اجرای دقیق برنامههای مراقبتی در واحدهای بزرگ دامداری از اهمیت ویژهای برخوردار است و اداره دامپزشکی با جدیت این روند را دنبال میکند.
رئیس اداره دامپزشکی شهرستان خدابنده در خصوص جزئیات فنی این عملیات اعلام کرد: در این طرح، 11 واحد گاوداری با تعداد 750 رأس دام واجد شرایط، تحت تستهای تشخیصی سل و بروسلوز قرار میگیرند. تمامی مراحل نمونهبرداری و آزمایش مطابق با دستورالعملهای ابلاغی سازمان دامپزشکی کشور و با رعایت کامل ضوابط فنی و بهداشتی صورت میگیرد و این روند بهطور معمول دو بار در سال اجرا میشود.
منصوری ضمن توصیه به شهروندان و مصرفکنندگان تأکید کرد: رعایت ضوابط بهداشتی امری ضروری است؛ لذا تقاضا داریم شهروندان مواد خام دامی مورد نیاز خود را حتماً از مراکز عرضه مجاز و تحت نظارت دامپزشکی تهیه کنند و از مصرف شیر و فرآوردههای لبنی غیرپاستوریزه به شدت پرهیز نمایند.
انتهای پیام/