به گزارش خبرگزاری تسنیم از بوشهر در روزگار دشوار اقتصاد، زمانی که صحبت از «پای کار مردم» به میان میآید، نگاه ما به آموزش فنی و حرفهای، تنها نگاهی به آموزش مهارت نیست؛ بلکه نگاهی است به «تضمین امنیت اقتصادی خانوارها» و زیرساخت توسعه پایدار مراکز آموزش فنی و حرفهای در این دوران، خود را نه فقط یک نهاد آموزشی، بلکه عضوی از جبهه «سازندگی» و در عین حال، «دفاع از معیشت مردم» میداند.
روایت ایستادگی: فنی و حرفهای در خط مقدم اشتغال
شعار دولت مبنی بر «پای کار مردم»، برای مجموعه آموزش فنی و حرفهای، یک شعار انتخاباتی نیست؛ یک مأموریت حیاتی است. در سالهای اخیر که با چالشهای اقتصادی بیسابقهای روبرو بودیم، وظیفه آموزش فنی و حرفهای این بود که نشان داده شود مهارت، بزرگترین دارایی هر فرد در برابر تلاطمهای اقتصادی است. این مرکز آموزش مهارتی ایستادهاند تا تخصص جایگزین بیتجربگی شود و فعالیت میکنند تا از خالی ماندن کارگاهها و از بیکار ماندن جوانان پرانرژی، جلوگیری شود. ایستادگی مجموعه آموزش فنی و حرفهای در گروِ این بوده است که حتی در سختترین شرایط، مراکز آموزش فنی و حرفهای را به قطبهای تولید و مهارتافزایی تبدیل شود.
چه کردیم؟ (دستاوردها در مسیر سازندگی)
تلاشهای مجموعه آموزش فنی و حرفهای استان بوشهر در این مسیر، به زبان عدد و رقم و به زبانِ «تغییرِ زندگیِ افراد» قابل سنجش است:
توسعه ظرفیتها: با بازگشایی دورههای جدید و منطبق با نیازهای روز بازار کار بهویژه در حوزههای صنعتی، کشاورزی و خدمات، مسیر ورود به بازار کار را برای هزاران نفر هموار شده است.
همکاری با بخش خصوصی: این مجموعه با ایجاد پلهای ارتباطی مستحکم با کارفرمایان، آموزش را از حالت تئوری خارج کرده و به سمت «آموزشِ هدفمند برای اشتغال» سوق داده است.
توانمندسازی زنان و جوانان در 19 گروه هدف: با تمرکز بر دورههای کارگاهی، توانایی اقتصادی بخشهای آسیبپذیر جامعه ارتقا یافته تا بتوانند نه تنها به عنوان یک کار، بلکه به عنوان یک منبع درآمد پایدار، در اقتصاد نقش داشته باشند.
چه باقی مانده است؟ (چالشهای پیشِ رو)
با وجود این پیشرفتها، میدانیم که راه دراز است. شکاف میان «مهارتهای سنتی» و «نیازهای تکنولوژیک نسل جدید»، نیاز به بازنگری مستمر در برنامههای آموزشی دارد. همچنین، ضرورت تقویت حمایت از «خوداشتغالی» و تبدیل کارآموزان به «کارآفرینان»، چالشی است که باید با تمام توان با آن روبرو شویم.
برنامه ما: از آموزش تا کارآفرینی
برنامه آموزش فنی و حرفهای استان بوشهر برای آینده، فراتر از صرفِ آموزش یک مهارت ساده است. تمرکز آنها بر موارد زیر خواهد بود:
دیجیتالیسازی آموزش: ورود تکنولوژیهای نوین به مراکز آموزشی برای همگامی با اقتصاد جهانی، تقویتِ پیوندِ «آموزش-صنعت»: ما به دنبال آن هستیم که هر واحد آموزشی، مستقیماً به یک زنجیره تولید متصل باشد.
تمرکز بر کارآفرینی: هدف آموزش فنی و حرفهای این است که خروجیِ سیستم آن، تنها یک «کارجو» نباشد، بلکه یک «خالقِ شغل» و یک «سازنده» باشد.
این عرصه در مسیرِ خدمت، با ایمان به توانمندیهای جوانان کشورمان، به تلاش خود ادامه میدهد تا شعار «پای کار مردم» را به واقعیتِ ملموسی در زندگی هر خانوار تبدیل شود.
چه باقی مانده است؟ (چالشهای پیش رو و مأموریتهای بازمانده)
آموزش فنی و حرفهای استان بوشهر با افتخار به دستاوردهای خود مینگرد، اما نمیتواند خود را در آرامش و رضایت از وضعیت موجود غرق کند. برای رسیدن به مقصد نهایی، باید با صراحت دربارهی موانعی که در مسیر «پای کار مردم» قرار دارند، سخن گفته شود. ولی آموزش فنی و حرفهای با سه چالش بنیادین روبرو است که مدیریت آنها، اولویت اصلی آن در سالهای پیشرو خواهد بود:
1/ شکاف میان «آموزش کلاسیک» و «تکنولوژیهای نوظهور» (Digital Divide): بزرگترین چالش آموزش فنی و حرفهای، سرعتِ سرسامآور پیشرفت تکنولوژی در مقابلِ ساختارهای آموزشی سنتی است. درحالی که جهان به سمت هوش مصنوعی، اتوماسیون و صنایع حرکت میکند، باید با سرعت بیشتری تجهیزات آموزشی بهروزرسانی شود و چرخهی تدوین دورهها را از حالت «سالانه» به حالت «ماهانه و منعطف» تغییر داده شود. هدف مجموعه آموزش فنی و حرفهای این است که کارآموز ، نه با ابزارهای دیروز، بلکه با ابزارهای فردا وارد بازار کار شود.
2/ چالش «تطبیقپذیری مهارت» با نیازهای متغیر بازار: بازار کار امروز، برخلاف گذشته، بسیار بیثبات و تغییرپذیر است. آنچه امروز یک مهارتِ طلایی محسوب میشود، ممکن است در چند سال آینده جایگاه خود را از دست بدهد. چالش آموزش فنی و حرفهای در اینجا، تربیتِ «نیروی کار منعطف» است؛ یعنی آموزش مهارتهایی که علاوه بر تخصص فنی، «توانایی یادگیری مستمر» را نیز در فرد نهادینه کند تا او بتواند در مواجهه با بحرانهای اقتصادی، خود را بازآفرینی کند.
3/ تقویتِ زنجیره «از آموزش تا کارآفرینی» (The Missing Link): این مجموعه با وجود تلاش برای اشتغالزایی، همچنان با چالشِ تبدیلِ «کارآموز» به «صاحب کسبوکار» روبرو است. بسیاری از نیروهای مراکز آموزش فنی و حرفهای مهارت دارند، اما در مسیرِ رسمیِ کارآفرینی و جذب سرمایه و دریافت تسهیلات، با موانع ساختاری روبرو میشوند. مأموریت آموزش فنی و حرفهای این است که نه تنها آموزش داده شود، بلکه «اکوسیستمِ حمایت از خوداشتغالی» را در سطح استان چنان تقویت کند که راه برای ورود جوانان به دنیای مدیریتِ کسبوکار، هموار شود.
4/ مدیریتِ عدمتعادلِ جغرافیایی و جنسیتی در برخی حوزهها: آموزش فنی و حرفهای باید بر این چالش غلبه کند که مهارتها و فرصتهای شغلی بهطور یکسان در تمام مناطق استان توزیع شود و همچنین، پتانسیلهای عظیم زنان و جوانان را در حوزههایی که پیشتر محدود شناخته میشدند، به شکلی نظاممند در چرخه تولید قرار داده شود.
این چالشها، برای آموزش فنی و حرفهای «سنگروی راه» نیستند؛ بلکه «نقشه راه» محسوب میشوند. آموزش فنی و حرفهای این موانع را به عنوان فرصتی برای بازنگری، اصلاح و حرکتِ هدفمندتر میبیند.
همافزایی؛ کلیدِ اصلیِ موفقیت
آموزش فنی و حرفهای به خوبی میداند که مهارتآموزی به تنهایی نمیتواند معجزه کند. اگر این مجموعه مهارت را تولید کند، اما کارفرما و صنعت، ظرفیتِ جذبِ این مهارتها را فراهم نکنند، زنجیره «پای کار مردم» ناقص خواهد ماند. ازاینرو، برنامه آموزش فنی و حرفهای بر پایه «سه جانبهسازی»** استوار است: دولت باید با تسهیل قوانین و حمایتهای مالی، بستر را فراهم کند، صنعت و بازرگانی باید با مشارکت در تدوین دورهها، از آموزشِ دقیق و بهروز بهرهمند شود و آموزش فنی و حرفهای نیز باید با مسئولیتپذیری کامل، نیروی انسانی متخصص و کارآمد را که دقیقاً مطابق با نیازِ کارگاههای تولیدی است، عرضه کند.
این یک بازیِ برد - برد است؛ جایی که صنعت با داشتن نیروی متخصص، بهرهوری خود را بالا میبرد و فرد، با داشتن مهارت، امنیت معیشتی خود را تضمین میکند.
فراتر از یک شغل؛ ساختنِ عزتنفس
باید بدانیم که هدف آموزش فنی و حرفهای در این مسیر، تنها تولید یک نیروی کار برای چرخش چرخهای تولید نیست؛ هدف آموزش فنی و حرفهای ، «بازسازیِ عزتنفسِ جامعه» از طریق مهارت است. وقتی جوانی با تکیه بر دستهای توانمند خود، پروژهای را به سرانجام میرساند یا کسبوکار کوچک خود را راهاندازی میکند، در واقع در حالِ «دفاع از کرامتِ انسانی» خود و خانوادهاش است. این همان معنای واقعیِ «سازندگی» است؛ ساختن اقتصادی که با بنای عزتِ نفسِ مردم گره خورده است.
در پایان، خطاب به تمام جوانان، کارآفرینان و فعالان اقتصادی : مسئولان و کارکنان در آموزش فنی و حرفهای، پشتیبان تمام کسانی میباشند که به دنبال «کار» و «خلقِ ارزش» و چالشها بزرگ هستند، اما ظرفیتهای انسانی این استان و این کشور، بسیار بزرگتر از این چالشهاست.
آموزش فنی و حرفهای با تکیه بر تجربه سالیان و با نگاه به آیندهای روشن، عهد میبندد که در مسیر «پای کار مردم»، از هیچ تلاشی برای تبدیل «مهارت» به «ثروت» و «تخصص» به «توسعه»، فروگذار نکند و ما در خدمت سازندگی هستیم و تا رسیدن به هدف، از مسیر ایستادگی عقب نخواهیم نشست.
نویسنده: عبدالمجید دراهکی مدیرکل آموزش فنی و حرفهای استان بوشهر
انتهای پیام/