به گزارش خبرگزاری تسنیم از بجنورد، در گوشهای از دشتهای حاصلخیز سملقان، جایی که زندگی بسیاری از مردم با زمین و کشاورزی گره خورده است، یک خانواده دست به کاری متفاوت زدهاند؛ 12 هکتار زمین را به مزرعهای متنوع برای تولید انواع محصولات کشاورزی تبدیل کردهاند؛ مزرعهای که این روزها فصل برداشت در آن به اوج رسیده و رفتوآمد کارگران، صدای برداشت محصول و جعبههای پر از سبزیجات تازه، تصویری زنده از جریان تولید در روستای مهمانک ساخته است.
خیار، فلفل دلمهای، کلم، پیاز و گوجهفرنگی، محصولاتی هستند که در این زمینها کشت شدهاند؛ محصولاتی که از دل خاک سملقان بیرون میآیند و پس از طی مسیر تولید و بستهبندی، راهی بازارهای خراسان شمالی و استانهای دیگر میشوند.
در میان این محصولات، امسال یک تجربه تازه نیز در این مزرعه رقم خورده است؛ کشت یک هکتار کلم به صورت آزمایشی که به گفته کشاورزان، برای نخستین بار در سطح شهرستان انجام شده و حالا محصول آن در حال برداشت است.
وقتی زمین، محل آزمون و تجربه میشود
کشاورزی برای این دو برادر تنها به کشت یک محصول محدود نشده است. آنها تلاش کردهاند با تنوعبخشی به تولید، بخشی از ظرفیت زمین را در قالب محصولات مختلف به کار بگیرند؛ رویکردی که علاوه بر کاهش وابستگی به یک محصول، امکان حضور مستمرتر در بازار را فراهم میکند.
یکی از کشاورزان این مزرعه درباره فعالیت خود میگوید که همراه برادرش در این زمینها انواع محصولات را کشت میکنند و امسال نیز برای نخستین بار یک هکتار از زمین را به کشت کلم اختصاص دادهاند تا ظرفیت این محصول را در منطقه آزمایش کنند.
در این میان، فلفل دلمهای سهم قابل توجهی از تولید را به خود اختصاص داده است. بر اساس اعلام بهرهبرداران این مزرعه، عملکرد فلفل دلمهای در این زمینها به حدود 80 تا 100 تن در هکتار میرسد؛ عددی که نشان میدهد انتخاب محصول، شیوه کشت و مدیریت مزرعه تا چه اندازه میتواند بر میزان تولید اثرگذار باشد.
البته آنچه در این مزرعه دیده میشود تنها محصول نهایی نیست؛ پشت هر برداشت، ساعتها کار و تلاش قرار دارد.
از هفت صبح تا شش عصر؛ سهم کارگران در سفره تولید
از نخستین ساعات صبح، کارگران راهی زمین میشوند و تا عصر درگیر برداشت و آمادهسازی محصولات هستند. از ساعت 7 صبح تا حدود 6 عصر، کار برداشت فلفل دلمهای، خیار، گوجهفرنگی و کلم ادامه دارد.
دستانی که محصول را از بوته جدا میکنند، محصولی که در جعبهها قرار میگیرد و بعد برای بستهبندی آماده میشود، بخشی از زنجیرهای است که گاه کمتر دیده میشود؛ زنجیرهای که از زمین آغاز میشود و تا بازار مصرف ادامه پیدا میکند.
در این مزرعه، فلفل دلمهای پس از برداشت و بستهبندی، راهی بازار میشود. بخشی از محصولات در بازارهای استان عرضه شده و بخشی دیگر مسیر استانهای همجوار و بازارهای بزرگتری مانند تهران و مشهد را در پیش میگیرد.
به این ترتیب، محصولی که صبح در زمینهای مهمانک برداشت میشود، میتواند پس از طی مراحل بستهبندی و حمل، در فاصلهای چندصد کیلومتری به دست مصرفکننده برسد.
مهمانک؛ روستایی که محصولش راهی شهرهای بزرگ میشود
اهمیت چنین مزارعی فقط در میزان محصولی که از زمین برداشت میشود خلاصه نمیشود. وقتی محصول از مزرعه خارج و روانه بازارهای بزرگ میشود، مجموعهای از فعالیتهای اقتصادی نیز در کنار آن شکل میگیرد؛ از کارگری و برداشت گرفته تا بستهبندی، حملونقل، فروش و توزیع.
در واقع، هر هکتار زمین فعال کشاورزی میتواند بخشی از یک زنجیره اقتصادی باشد که اشتغال مستقیم و غیرمستقیم ایجاد میکند. مزرعه 12 هکتاری مهمانک نیز نمونهای از همین زنجیره است؛ زمینی که برای دو برادر محل کسب درآمد است و همزمان برای تعدادی از کارگران فصلی فرصت اشتغال ایجاد کرده و محصولاتش به بازارهای خارج از منطقه میرسد.
این تجربه در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که کشاورزی همچنان یکی از پایههای اصلی اقتصاد خراسان شمالی محسوب میشود و توسعه تولید متنوع و دانشمحور میتواند نقش مهمی در افزایش بهرهوری زمین و ماندگاری ارزش اقتصادی محصول در منطقه داشته باشد.
از خاک سملقان تا سفره مردم
روایت این مزرعه در مهمانک، در ظاهر داستان 12 هکتار زمین و چند محصول کشاورزی است؛ اما در واقع تصویری از ظرفیت بزرگتری است که در دشتهای سملقان وجود دارد.
وقتی کشاورز به جای تکیه صرف بر یک محصول، به سراغ کشت متنوع میرود، وقتی یک هکتار زمین را برای آزمودن محصولی تازه اختصاص میدهد و وقتی محصول تولیدشده از یک روستای کوچک راهی بازارهای بزرگی مانند تهران و مشهد میشود، زمین از یک قطعه خاک فراتر میرود و به بخشی از اقتصاد منطقه تبدیل میشود.
در چنین شرایطی، حمایت از کشاورزی دیگر فقط به معنای افزایش سطح زیرکشت نیست؛ توسعه روشهای نوین آبیاری، افزایش بهرهوری، دسترسی به بازار، بستهبندی مناسب و ایجاد صنایع تبدیلی میتواند ارزش محصول را چند برابر کند و سهم بیشتری از درآمد حاصل از تولید را نصیب کشاورز و منطقه کند.
کشاورزی؛ ستون اشتغال و تولید خراسان شمالی
اهمیت این 12 هکتار زمانی بهتر دیده میشود که در کنار آمارهای بخش کشاورزی استان قرار گیرد. بر اساس آمار جدید اعلامشده از سوی سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی، این استان حدود 344 هزار هکتار عرصه کشاورزی و نزدیک به 80 هزار بهرهبردار دارد؛ همچنین در سال زراعی جدید پیشبینی شده بیش از 800 هزار تن انواع محصولات کشاورزی در استان برداشت شود.
در همین حال، آمارهای رسمی پیشین نشان میدهد 36.4 درصد شاغلان خراسان شمالی در بخش کشاورزی فعالیت دارند؛ سهمی که فاصله قابل توجهی با میانگین کشوری 18.99 درصد دارد. در آن آمار، تعداد شاغلان بخش کشاورزی استان بیش از 100 هزار نفر اعلام شده بود.
از سوی دیگر، خراسان شمالی حدود 344 هزار هکتار عرصه کشاورزی دارد و در سالهای گذشته تولید بیش از یک میلیون تن محصول زراعی برای استان ثبت شده است.
در این میان، تجربه مزرعه 12 هکتاری مهمانک یک پیام روشن دارد؛ آینده کشاورزی سملقان تنها در افزایش سطح کشت نیست، بلکه در تولید متنوع، بهرهوری بیشتر، ایجاد اشتغال، تکمیل زنجیره بستهبندی و رساندن محصول با ارزش افزوده بالاتر به بازار رقم میخورد.
انتهای پیام/