به گزارش خبرگزاری تسنیم، پرسپولیس با سه پیروزی و یک شکست مقابل تراکتور به استقبال دربی چهارشنبه شب میرود؛ کارنامهای که اگرچه شروع قابل قبولی برای تیم مهدی تارتار محسوب میشود، اما شکست برابر یکی از مدعیان اصلی، یک نکته مهم را نیز پیش روی سرمربی سرخپوشان قرار داده است؛ پرسپولیس برای ادامه مسیر مدعیان قهرمانی، باید در بازیهای بزرگ نیز توانایی ارائه فوتبال مؤثر و نتیجهگیری داشته باشد.
دربی برای تارتار از همین منظر مسابقهای فراتر از سه امتیاز است. سرمربی پرسپولیس باید نشان دهد فوتبالی که تیمش در هفتههای ابتدایی فصل ارائه کرده، در مسابقات بزرگ نیز قابلیت تداوم دارد. اگر پرسپولیس در بازیهای معمولی با جسارت بیشتری بازی کند اما در مسابقات ششامتیازی به سمت محافظهکاری بیش از اندازه حرکت کند، به مرور این ذهنیت شکل خواهد گرفت که این تیم در مسابقات بزرگ از ظرفیت واقعی خود فاصله میگیرد؛ برچسبی که در فوتبال حرفهای میتواند برای یک مربی بسیار سنگین باشد.
این موضوع البته به معنای ضرورت بازی پرریسک در دربی نیست. اتفاقاً چالش اصلی تارتار پیدا کردن نقطه تعادل میان کنترل مسابقه و ریسکپذیری است. پرسپولیس باید برنامه هجومی داشته باشد، اما در عین حال نباید ساختار خود را به گونهای تغییر دهد که با از دست دادن توپ، فضای مناسبی برای انتقال سریع حریف ایجاد شود. از این منظر، مهمترین پرسش فنی پیش از دربی این است که پرسپولیس با چه ساختاری میتواند بیشترین فشار را به استقلال وارد کند و در عین حال، در لحظات انتقال دفاعی کمترین آسیب را ببیند.
سیستم؛ نقطه شروع نه پایان تحلیل
بحث درباره سیستم بازی پرسپولیس نباید صرفاً به انتخاب میان 4-4-2، 4-3-3 یا 4-2-3-1 محدود شود. سیستم اولیه تنها شکل شروع مسابقه را مشخص میکند و آنچه اهمیت بیشتری دارد، رفتار تیم در زمان مالکیت و پس از از دست دادن توپ است. پرسپولیس میتواند مسابقه را با 4-4-2 آغاز کند، اما هنگام مالکیت به ساختاری متفاوت برسد. حضور دو مهاجم در خط جلو، استفاده از وینگرها در عرض و اضافه شدن هافبکها به مناطق میانی میتواند ساختاری شبیه 2-3-5 در زمان حمله ایجاد کند؛ ساختاری که به پرسپولیس اجازه میدهد تعداد بیشتری بازیکن را در مناطق مؤثر هجومی قرار دهد.
در مقابل، هنگام از دست دادن توپ، همین آرایش باید خیلی سریع به ساختاری متراکمتر تبدیل شود. به همین دلیل، آنچه برای تارتار اهمیت دارد، نه صرفاً عددی است که کنار نام سیستم نوشته میشود، بلکه نحوه تبدیل یک آرایش به آرایش دیگر در جریان مسابقه است.
4-4-2 و مسئله ایجاد برتری در کنارهها
استفاده از 4-4-2 میتواند یک مزیت مهم برای پرسپولیس داشته باشد؛ حضور دو مهاجم در خط اول باعث میشود مدافعان مرکزی استقلال دائماً با تهدید مستقیم مواجه باشند و در عین حال، وینگرهای پرسپولیس بتوانند عرض زمین را حفظ کنند. این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا پرسپولیس برای باز کردن ساختار دفاعی استقلال نباید از همان ابتدا مرکز زمین را شلوغ کند. برعکس، استفاده صحیح از عرض زمین میتواند مدافعان استقلال را از مرکز خارج کرده و فضای لازم را در نیمفضاها ایجاد کند. در چنین شرایطی، وینگرها صرفاً بازیکنان کناری نیستند؛ آنها بخشی از سازوکار پرسپولیس برای ایجاد فضا در مرکز زمین خواهند بود.
اصل ساده این است: عرض زمین برای باز کردن مرکز استفاده شود. اگر بازیکنان کناری بیش از اندازه به مرکز نزدیک شوند، استقلال میتواند با تعداد نفرات کمتر فضای میانی را کنترل کند اما اگر پرسپولیس عرض مناسبی ایجاد کند، فاصله میان مدافعان استقلال افزایش یافته و امکان نفوذ از نیمفضاها بیشتر خواهد شد.
نیمفضا؛ منطقهای که پرسپولیس باید هدف بگیرد
یکی از مهمترین مناطق برای حملات پرسپولیس در دربی، فضای میان مدافع مرکزی و مدافع کناری استقلال خواهد بود. این منطقه، که در ادبیات تاکتیکی فوتبال از آن به عنوان نیمفضا یاد میشود، میتواند محل مناسبی برای ایجاد برتری عددی و نفوذ به محوطه جریمه باشد.پرسپولیس میتواند با قرار دادن یک بازیکن در عرض، یک مهاجم درگیر با مدافعان مرکزی و ورود بازیکن سوم از نیمفضا، خط دفاع استقلال را در موقعیت تصمیمگیری قرار دهد.
در این شرایط، هر تصمیم مدافع میتواند فضای دیگری ایجاد کند؛ نزدیک شدن به وینگر، فضای پشت سر او را باز میکند؛ خروج مدافع مرکزی، فضای مقابل دروازه را در اختیار مهاجم دیگری قرار میدهد و باقی ماندن مدافعان در موقعیت خود نیز به بازیکن صاحب توپ اجازه میدهد از کناره به سمت دروازه حرکت کند. به همین دلیل، حمله به نیمفضاها میتواند یکی از کلیدهای تاکتیکی پرسپولیس برای شکستن ساختار دفاعی استقلال باشد.
پشت سر وینگبکها؛ فضای قابل توجه استقلال
در صورتی که استقلال با ساختاری مبتنی بر سه مدافع و وینگبکها وارد مسابقه شود، فضای پشت این بازیکنان نیز میتواند یکی از مناطق هدف پرسپولیس باشد.وینگبکها برای تأمین عرض در فاز هجومی مجبور به پیشروی هستند و این پیشروی به صورت طبیعی فضایی پشت سر آنها ایجاد میکند. پرسپولیس میتواند با گردش سریع توپ از یک سمت به سمت دیگر، از این فضا استفاده کند. الگوی مورد نظر میتواند ساده اما مؤثر باشد: جذب مدافعان در یک سمت، فشرده کردن ساختار دفاعی استقلال و سپس تغییر سریع جهت بازی به سمت مقابل. در این حالت، پرسپولیس به جای حمله مستقیم به ساختار متراکم حریف، ابتدا آن را جابهجا کرده و سپس به فضای ایجادشده حمله میکند.
پرس؛ مسئله اصلی مسیر پاس است
در فاز بدون توپ نیز پرس پرسپولیس باید هدفمند باشد. دویدن مهاجمان به سمت مدافعان استقلال به تنهایی به معنای پرس مؤثر نیست. مهاجم باید به شکلی به مدافع صاحب توپ نزدیک شود که همزمان مسیر پاس به هافبک یا بازیکن بین خطوط را نیز محدود کند. هدف این است که استقلال مجبور شود توپ را به کنارهها منتقل کند، به بازی مستقیم روی بیاورد یا پاس پرریسکی به مرکز زمین ارسال کند. بنابراین پرس موفق پرسپولیس باید «جهتدار» باشد؛ به این معنا که تیم تلاش کند حریف را به منطقهای هدایت کند که امکان بازپسگیری توپ در آن بیشتر است. این مسئله بهخصوص در دقایقی که استقلال قصد دارد بازیسازی را از خط دفاع آغاز کند، اهمیت بیشتری خواهد داشت.
Rest Defense؛ شاید مهمترین مفهوم تاکتیکی پرسپولیس
یکی از مهمترین موضوعات در برنامه بازی پرسپولیس باید ساختار دفاعی این تیم در زمان مالکیت باشد؛ مفهومی که در فوتبال مدرن از آن با عنوان Rest Defense یاد میشود. پرسپولیس باید بتواند با تعداد مناسبی از بازیکنان پشت توپ، امکان انتقال سریع استقلال را محدود کند. اگر در زمان حمله هر دو مدافع کناری جلو بروند، هافبکها نیز از توپ فاصله بگیرند و مدافعان مرکزی در شرایطی قرار بگیرند که فضای زیادی پشت سر آنها ایجاد شود، استقلال میتواند با یک پاس رو به جلو از فشار خارج شود. در نتیجه، پرسپولیس باید هنگام حمله، همزمان به دفاع از حمله نیز فکر کند. به زبان ساده، این تیم باید بتواند با تعداد زیاد بازیکن حمله کند، اما ساختار دفاعی خود را در حمله از دست ندهد. این همان نقطهای است که ریسکپذیری معقول از بیاحتیاطی جدا میشود.
انتقال؛ لحظه تعیینکننده دربی
یکی از نقاط آسیبپذیر پرسپولیس میتواند لحظه از دست دادن توپ باشد. اگر این اتفاق در شرایطی رخ دهد که مدافعان کناری بالا هستند و هافبکها نیز جلوتر از توپ قرار گرفتهاند، استقلال میتواند فضای مناسبی برای انتقال در اختیار داشته باشد.پرسپولیس در این لحظه دو انتخاب دارد: یا در چند ثانیه نخست برای بازپسگیری توپ فشار وارد کند یا در سریعترین زمان ممکن به آرایش دفاعی بازگردد و مرکز زمین را ببندد. بدترین حالت برای تیم تارتار، قرار گرفتن در شرایطی میان این دو است؛ نه پرس مؤثر برای بازپسگیری توپ و نه عقبنشینی سازمانیافته. در فوتبال امروز، واکنش تیم در چند ثانیه نخست پس از لو رفتن توپ اهمیت زیادی دارد و در مسابقهای مانند دربی، یک انتقال موفق میتواند سرنوشت بازی را تغییر دهد.
نسخه تاکتیکی پرسپولیس برای دربی
اگر قرار باشد برنامه بازی پرسپولیس را در چند اصل خلاصه کنیم، میتوان چهار محور را به عنوان مهمترین دستورهای تاکتیکی در نظر گرفت: استفاده از عرض زمین برای باز کردن ساختار دفاعی استقلال؛ حمله به نیمفضاها و فضای پشت وینگبکها؛ پرس جهتدار و بستن مسیر پاس اول استقلال؛ حفظ ساختار مناسب پشت توپ برای کنترل انتقالهای حریف. در واقع مسیر پیشنهادی پرسپولیس میتواند این باشد: عرض دادن به بازی، ایجاد فضا، نفوذ از نیمفضا و در نهایت کنترل انتقال پس از از دست دادن توپ. این برنامه به پرسپولیس اجازه میدهد بدون آنکه از تمام ظرفیتهای هجومی خود صرفنظر کند، میزان ریسک را نیز کنترل کند.
دربی؛ آزمون تصمیمگیری تارتار
در نهایت، دربی برای مهدی تارتار بیش از آنکه آزمون انتخاب یک سیستم خاص باشد، آزمون تصمیمگیری در لحظات مختلف مسابقه است. پرسپولیس نباید از ترس شکست، ویژگیهای هجومی خود را کنار بگذارد؛ همانطور که نباید برای اثبات قدرت هجومی، ساختار دفاعی خود را قربانی کند. تارتار باید تیمی را به زمین بفرستد که بتواند در زمان مناسب مالکیت کند، در زمان مناسب سرعت بازی را افزایش دهد، در زمان مناسب پرس کند و مهمتر از همه، بداند چه زمانی نباید ریسک کند. دربی میتواند نقطهای تعیینکننده در مسیر پرسپولیس باشد؛ تیمی که در هفتههای ابتدایی نشان داده ظرفیت امتیازگیری دارد، اما برای تبدیل شدن به یک مدعی واقعی، باید در بازیهای بزرگ نیز هویت تاکتیکی خود را حفظ کند.
پرسپولیس در دربی به فوتبال بیمحابا نیاز ندارد؛ به فوتبال شجاعانه اما کنترلشده نیاز دارد. اگر تارتار بتواند این تعادل را پیدا کند، پرسپولیس میتواند استقلال را نه با اتکا به اتفاقات و هیجان دربی، بلکه با استفاده از ساختار و جزئیات تاکتیکی تحت فشار قرار دهد.
انتهای پیام/