به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، در چارچوب یک سفر کاری دوروزه و میان تشدید بیسابقه تنشهای دیپلماتیک و رسانهای با روسیه، وارد بیشکک، پایتخت قرقیزستان شد.
بر اساس اعلامیه رسمی منتشرشده از سوی دفتر کابینه وزرای ارمنستان، هدف اصلی از این سفر، مشارکت در نشست سران سازمان همکاری شانگهای در فرمت توسعهیافته موسوم به «سازمان همکاری شانگهایپلاس» و همچنین حضور در رویدادها و نشستهای حاشیهای این اجلاس مهم منطقهای عنوان شده است.
بر اساس برنامهریزیهای انجامشده، نخستوزیر ارمنستان قرار است در جریان این رویداد بینالمللی، دیدارهای دوجانبه متعددی با همتایان خارجی خود داشته باشد و پیرامون مسائل دوجانبه و تحولات منطقهای رایزنی کند،
با وجود این، تا این لحظه تنها برگزاری نشست و دیدار دوجانبه با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه بهصورت قطعی و رسمی تأیید و اعلام شده است.
اهمیت این دیدار از آن جهت مضاعف است که این نشست، نخستین دیدار رودرروی نیکول پاشینیان و ولادیمیر پوتین پس از برگزاری انتخابات اخیر پارلمانی در ارمنستان محسوب میشود؛ دیداری که در سایه سنگین اختلافات راهبردی، چرخش آشکار ایروان بهسمت غرب و تلاش برای دوری از ساختارهای سنتی امنیتی و اقتصادی اوراسیا برگزار خواهد شد و بهاعتقاد کارشناسان، میتواند نقطه عطفی در تعیین مسیر آینده روابط دو کشور باشد.
هشدار صریح کرملین؛ پایان بازی دوگانه ایروان در نهادهای اوراسیایی
یوری اوشاکوف، دستیار ارشد رئیسجمهور روسیه در امور سیاست خارجی، در تاریخ 28 آگوست در اظهاراتی صریح و بیپرده تأیید کرد که ولادیمیر پوتین در تاریخ یکم سپتامبر در شهر بیشکک با نیکول پاشینیان دیدار و گفتوگو خواهد کرد.
بهگفته این مقام ارشد کرملین، محور اصلی و کانون تمرکز این مذاکرات حساس، بررسی تحرکات اخیر و تمایلات فزاینده ارمنستان برای پیوستن به اتحادیه اروپا خواهد بود.
اوشاکوف با انتقاد شدید از رویکرد دوگانه و متناقض دولت پاشینیان در عرصه سیاست خارجی تأکید کرد: «ما همچنان بر این موضع قاطع و اصولی خود استواریم که ارمنستان نمیتواند همزمان سودای عضویت در اتحادیه اروپا را در سر بپروراند و در عین حال، بهصورت پیوسته از منافع، امتیازات و مواهب اقتصادی عظیم و بینظیر ناشی از همکاری در چارچوب اتحادیه اقتصادی اوراسیا بهرهبرداری کند، این مسئله به یک نقطه بحرانی رسیده است و این تناقض رفتاری باید به هر نحو ممکن حلوفصل و گرهگشایی شود. رئیسجمهور و نخستوزیر بدون شک در این نشست بهطور مفصل درباره این موضوع مهم و حیاتی صحبت خواهند کرد.»
مقامات روسیه بهدرستی بر این باورند که اقتصاد ارمنستان وابستگی ساختاری و شدیدی به بازارهای پهناور روسیه و معافیتهای گمرکی اتحادیه اوراسیا دارد،
از این منظر، تلاش ایروان برای نشستن بر دو صندلی کاملاً متضاد و جمع میان امتیازات شرق و غرب، از لحاظ ساختار حقوقی، اقتصادی و ژئوپولیتیک بینالمللی امری غیرممکن و غیرقابل پذیرش است.
این پیام روشن از سوی اوشاکوف نشان میدهد که آستانه تحمل کرملین در برابر سوءاستفاده اقتصادی ایروان از ساختارهای همگرایی روسی در عین امتیازدهی سیاسی و امنیتی به محور غربی، رو به پایان است.
سرکوب مخالفان و موج بازداشتها؛ نگرانی عمیق مسکو از تصفیه سیاسی
یکی دیگر از محورهای بهشدت تنشزا در مناسبات فعلی مسکو و ایروان، تحولات داخلی ارمنستان و برخورد قهری و حذفی دولت پاشینیان با جریانات اپوزیسیون است.
اوشاکوف در ادامه اظهارات خود صراحتاً اعلام کرد که کرملین نسبت به موج بازداشتهای گسترده و دستگیری رهبران جناح اپوزیسیون در ارمنستان، بهویژه آن دسته از چهرههای سیاسی که حامی تقویت روابط حسن همجواری و اتحاد با روسیه هستند، بهشدت نگران و معترض است.
دستیار ویژه پوتین در تشریح فضای حاکم بر این دیدار دوجانبه گفت: «این گفتوگو در یک پسزمینه بسیار غیرعادی و ملتهب، یعنی دستگیریهای دستهجمعی رهبران مخالفان در ارمنستان انجام خواهد شد.»
اوشاکوف با تأکید بر این موضوع، بهصورت جزئیتر بیان کرد که منظور وی دقیقاً آن دسته از رهبرانی است که همواره از تحکیم روابط سنتی، تاریخی و دوستانه میان روسیه و ارمنستان دفاع کرده و میکنند.
این اظهارات بهوضوح نشان میدهد که مسکو این بازداشتها را نه صرفاً یک مسئله داخلی و مربوط به نظم عمومی ارمنستان، بلکه یک تصفیهحساب سیاسی برنامهریزیشده با هدف حذف سیستماتیک جریانهای حامی همگرایی با روسیه و در نتیجه، هموار کردن مسیر برای نفوذ همهجانبه نهادهای غربی در منطقه حساس قفقاز جنوبی قلمداد میکند.
دولت ارمنستان با ایجاد فضای امنیتی، در تلاش است تا هرگونه مقاومت در برابر سیاستهای غربگرایانه خود را در نطفه خفه کند؛ اقدامی که از سوی مسکو بهعنوان یک حرکت خصمانه غیرمستقیم تفسیر میشود.
ضربالاجل همهپرسی؛ ارمنستان در دوراهی انتخاب تاریخی
در آستانه این دیدار تعیینکننده، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کاخ کرملین نیز روز گذشته، یکشنبه، در جمع خبرنگاران به این تنشها واکنش نشان داد و موضع رسمی مسکو را با قاطعیت بیان کرد.
وی در پاسخ به سؤالی درباره سرنوشت روابط دو کشور و دخالتهای مسکو، با بیانی معنادار گفت: «ما نمیتوانیم از خود ارمنیها، ارمنیتر باشیم، بدیهی است که در نهایت، این خود ارمنیها هستند که باید درباره سرنوشت و آینده کشورشان تصمیمگیری کنند.»
پسکوف در ادامه با ارائه پیشنهادی که در ادبیات دیپلماتیک بهمثابه یک اولتیماتوم و ضربالاجل جدی تلقی میشود، تأکید کرد: «ما پیشنهاد میکنیم که آنها دقیقاً همین کار را بکنند؛ یعنی برای انتخاب مسیر خود یک همهپرسی سراسری برگزار کنند.»
مقامات مسکو بهصورت پیوسته، مستمر و باصراحت اعلام کردهاند که حضور همزمان در نهادهای اروپایی و حضور در قلمرو اتحادیه گمرکی اوراسیا عملاً و قانوناً امری محال و غیرممکن است.
آنها پافشاری میکنند که ارمنستان باید با برگزاری یک همهپرسی شفاف، تکلیف خود را برای همیشه مشخص کند و بین عضویت در اتحادیه اروپا و ماندن در اتحادیه اقتصادی اوراسیا یکی را قاطعانه انتخاب کند، این موضعگیری نشاندهنده آن است که مسکو دیگر حاضر به پذیرش سیاست ابهام راهبردی از سوی ایروان نیست و ارمنستان باید عواقب چرخشهای ژئوپولیتیک خود را بپذیرد.
قمار خطرناک پاشینیان؛ زنگ خطر برای امنیت و اقتصاد قفقاز
مجموعه تحرکات اخیر نیکول پاشینیان گویای آن است که وی با نادیده گرفتن واقعیتهای ژئوپولیتیک و درهمتنیدگی اقتصادی منطقه، در حال انجام یک قمار خطرناک تاریخی است.
وی هفته گذشته در صحن مجلس ملی ارمنستان بهصراحت اعلام کرد که ایروان در آیندهای نزدیک روند آمادهسازی و ارائه درخواست رسمی برای عضویت در اتحادیه اروپا را رسماً آغاز خواهد کرد.
این اعلامیه که در رسانههای غربی با استقبال مواجه شد، در واقع نقطه اوج سیاستهای گریز از مرکز دولت فعلی ارمنستان طی ماههای اخیر محسوب میشود.
کارشناسان مسائل منطقه معتقدند که اقتصاد ارمنستان که در زمان حاضر متکی به زیرساختها، انرژی ارزانقیمت و حمایتهای ترانزیتی روسیه است، در صورت قطع پیوندهای اوراسیایی و تکیه بر وعدههای مبهم و توخالی نهادهای غربی، با شوکهای جبرانناپذیری مواجه خواهد شد.
دیدار پیشِرو در حاشیه اجلاس شانگهای در بیشکک، میدان آزمونی است که در آن مشخص خواهد شد آیا پاشینیان حاضر است دست از بازی پرخطر دوگانه بردارد یا ترجیح میدهد با اصرار بر سیاست غربگرایانه، ثبات و امنیت شکننده قفقاز جنوبی را وارد مرحلهای از تنشهای غیرقابلپیشبینی کند.
انتهای پیام/+