خبرگزاری تسنیم ـ مینا صدیقیان| سالهاست نام کرج با ترافیک گره خورده است؛ شهری که نهفقط بار رفتوآمد شهروندان خود، بلکه بخش بزرگی از تردد میان پایتخت و استانهای غربی کشور را نیز بر دوش میکشد. خودروهایی که از تهران راهی قزوین، زنجان، آذربایجان، کردستان، کرمانشاه و دیگر استانهای غربی میشوند، ناگزیر از عبور از کریدور تهران ـ کرج ـ قزوین هستند؛ مسیری که در سالهای گذشته بار ترافیکی آن بارها از ظرفیت موجود فراتر رفته است.
ساخت یک مسیر جایگزین برای عبور جریان ترافیک از شمال کرج، سالها در فهرست پروژههای مهم این شهر قرار داشت؛ پروژهای که سرانجام پس از نزدیک به یک دهه از آغاز عملیات اجرایی، با افتتاح فاز چهارم کنارگذر شمالی کرج موسوم به آزادراه شهید سلیمانی، بخش عمده مسیر خود را به بهرهبرداری رساند. اکنون حدود 20 کیلومتر از این آزادراه در اختیار مردم قرار گرفته و مسیر رفتوبرگشت، به جز پل شهید آیتالله رئیسی زیر بار ترافیک رفته است.
.
این آزادراه یک گام مهم دیگر برای ایفای نقش توزیع بار ترافیکی و خارج کردن بخشی از خودروهای عبوری از معابر پرتراکم کرج، برداشته است. داستان آزادراه شهید سلیمانی به سال 1395 بازمیگردد؛ زمانی که عملیات احداث این پروژه با هدف ایجاد یک محور ارتباطی جدید در شمال کرج آغاز شد. طرحی که در طول مسیر خود باید از نقاط مختلف شهری و طبیعی عبور میکرد و برای ایجاد ارتباط میان شرق و غرب کرج، مجموعهای از پلها، تقاطعها و دسترسیها را در خود جای میداد.
این پروژه در مجموع حدود 24 کیلومتر طول دارد و برای اجرای آن 22 پل و 11 تقاطع غیرهمسطح پیشبینی شده است؛ مجموعهای از سازهها و مسیرهای ارتباطی که کنار هم قرار گرفتن آنها، آزادراه شهید سلیمانی را به یکی از مهمترین پروژههای زیرساختی کرج تبدیل کرده است اما مسیر اجرای پروژه به سادگی پیش نرفت و در مقاطعی با وقفه مواجه شد و تأمین منابع مالی یکی از مهمترین چالشهای آن بود. در ادامه و با تغییر سهم دولت در تأمین مالی، روند اجرای پروژه شتاب بیشتری گرفت.
راهی برای دور زدن ترافیک کرج
سهم دولت از سه درصد به 50 درصد افزایش یافت و شهرداری کرج نیز 50 درصد هزینه پروژه را بر عهده گرفت. شرکت احداث کنارگذر شمالی کرج نیز در سال 1400 بهعنوان شرکت پروژه تشکیل شد و در سال 1402، پروژه درحالیکه حدود 25 درصد پیشرفت فیزیکی داشت، وارد مرحله جدیدی از عملیات اجرایی شد. از آن زمان، اجرای بخشهای مختلف پروژه با سرعت بیشتری دنبال شد و سرانجام فاز چهارم نیز به بهرهبرداری رسید.
.
فاز چهارم کنارگذر شمالی را میتوان یکی از مهمترین قطعات این پروژه دانست؛ قطعهای حدود چهار کیلومتری که اتصال آزادراه شهید سلیمانی به آزادراه کرج ـ قزوین را برقرار میکند. اهمیت این قطعه دقیقاً از همین نقطه آغاز میشود زیرا آزادراه زمانی میتواند اثر واقعی خود را بر ترافیک نشان دهد که به شبکه اصلی راههای کشور متصل باشد. پل B16 در همین نقطه نقش مهمی در اتصال آزادراه شهید سلیمانی به آزادراه کرج ـ قزوین دارد و امکان باراندازی و باربرداری ترافیک از این شریان را فراهم میکند.
ابوالفضل رحمانی، مدیرعامل شرکت احداث کنارگذر شمالی کرج، اعلام کرده که در سال 1402، با حمایت ویژه شهردار و شورای اسلامی شهر کرج، استاندار و وزارت راه که بخشی از کار را بر عهده گرفتند، روح جدیدی در پروژه دمیده شد. این پروژه با حدود 25 درصد پیشرفت فیزیکی در آن سال تحویل شد و عملیات اجرایی به پیش رفت. آن زمان که دلار 60 و 70 هزار تومان بود، این پروژه روزانه بیش از 130 میلیارد تومان فقط در بخش انرژی برای اقتصاد کشور صرفهجویی ایجاد میکرد.
خودروهایی که پیش از این برای عبور از کرج و ادامه مسیر به سمت غرب کشور وارد محورهای پرترافیک شهری و آزادراه کرج ـ قزوین میشدند، اکنون یک مسیر جایگزین در اختیار دارند؛ مسیری که قرار است بخشی از این جریان را از قلب ترافیکی شهر دور کند. کرج در نقطهای قرار گرفته که مسیر ارتباطی تهران با بخش بزرگی از غرب و شمالغرب کشور از آن عبور میکند و هر تغییری در ظرفیت شبکه حملونقل این شهر، آثار آن را فراتر از محدوده شهری نشان خواهد داد.
دولت پای کار پل B1 بیاید
علیرضا رحیمی، رئیس کمیسیون عمران شورای شهر کرج آزادراه شهید سلیمانی را مسیری دانسته که دسترسی میان 14 استان غربی کشور و تهران را تسهیل میکند و گفته که بازسازی پل B1 نیازمند کمک جدی دولت است و دولت باید در این زمینه تسهیلگری کند. اگر قرار باشد پل توسط همین پیمانکار یا شهرداری اجرا شود، باید مصوبه هیئتوزیران برای این موضوع اخذ و اگر قرار باشد پیمانکار دیگری اجرا را بر عهده بگیرد، باید شخص دیگری مشخص شود.
.
این همان تفاوتی است که آزادراه شهید سلیمانی را از یک پروژه معمول شهری جدا میکند؛ پروژهای که از یک سو قرار است به شهروندان کرجی برای عبور از یک گره ترافیکی کمک کند و از سوی دیگر، بخشی از بار تردد بینشهری کشور را از محورهای متراکم کرج عبور دهد. یکی از مهمترین وعدههای این پروژه، کاهش بار ترافیکی محور کرج ـ قزوین است. به همین دلیل، اثرگذاری آن بر ترافیک یکی از مهمترین معیارهای سنجش موفقیت این پروژه به شمار میرود.
شهردار کرج نیز اثرگذاری فاز چهارم را در همین محدوده ارزیابی کرده و گفته پیشبینی میشود این پروژه تا 40 درصد موجب کاهش ترافیک در این محور شود و با ایجاد خروجیهای جدید، شهروندان کرجی دیگر مجبور نیستند برای دسترسی به بخشهای شمالی و سایر خروجیهای شهر تمام مسیرهای قدیمی را طی کنند. البته اثر واقعی پروژه در میدان ترافیک باید در ماههای آینده و پس از تثبیت الگوی تردد مشخص شود، اما منطق طراحی آن روشن است.
بخشی از سفرهایی که پیش از این در محورهای قدیمی متراکم میشدند، اکنون امکان استفاده از یک مسیر جایگزین را دارند. یکی دیگر از آثار مهم بهرهبرداری از آزادراه شهید سلیمانی، ایجاد دسترسی مناسبتر به محدوده بهشت سکینه است. با افتتاح این مسیر، دسترسی مهندسیشدهای به بهشت سکینه ایجاد شده و افرادی که به این محدوده مراجعه میکنند، دیگر برای رسیدن به مقصد خود الزاماً نیازمند عبور از بخشهای پرترافیک آزادراه کرج ـ قزوین نیستند.
8 دسترسی برای روانسازی ترافیک
.
در کنار مسیر اصلی، دسترسیهای محلی نیز برای پروژه پیشبینی شده است. از مجموع 11 دسترسی، هشت دسترسی در زمان افتتاح فعال شده و سایر دسترسیها نیز قرار است به مرور وارد مدار بهرهبرداری شوند. این دسترسیها از آن جهت اهمیت دارند که یک آزادراه صرفاً با ایجاد مسیر اصلی نمیتواند تمام ظرفیت خود را به نمایش بگذارد، بلکه کیفیت اتصال آن به شبکه معابر محلی و بزرگراههای اطراف است که تعیین میکند جریان خودروها چگونه وارد و از آن خارج شود.
با وجود بهرهبرداری از بخش عمده مسیر، هنوز یک قطعه مهم باقی مانده است؛ پلی که از ابتدا یکی از شاخصترین سازههای آزادراه شهید سلیمانی بوده است. پل B1 یا پل شهید آیتالله رئیسی در جریان حملات اخیر آسیب دید و بخشی از آن تخریب شد؛ اتفاقی که موجب شد بهرهبرداری کامل از آزادراه به معنای اتصال نهایی آن به محدوده شرقی و آزادراه شهید همت به تعویق بیفتد. به گفته مسئولان شهری، بازسازی این پل نیازمند بررسیهای فنی گسترده است.
چراکه سازه تحت بارهای ضربهای، موجی و دینامیکی شدیدی قرار گرفته و پیش از آغاز عملیات اصلی، پایهها، عرشهها و اجزای مختلف آن باید بهصورت تخصصی ارزیابی شوند. هزینه اجرای بازسازی نیز حدود 2 هزار و 500 میلیارد تومان برآورد شده است. برآورد اعلامشده از سوی رئیس کمیسیون عمران و حملونقل شورای اسلامی شهر کرج این است که در صورت تعیین تکلیف پیمانکار و فراهم شدن شرایط اجرایی، بازسازی پل میتواند حدود یکونیم تا دو سال زمان ببرد.
بنابراین آنچه اکنون به بهرهبرداری رسیده، اگرچه بخش عمده مسیر آزادراه شهید سلیمانی را شامل میشود، اما حلقه نهایی اتصال در شرق کرج همچنان به بازسازی پل B1 وابسته است. آزادراه شهید سلیمانی را نمیتوان صرفاً با متر و کیلومتر اندازهگیری کرد. ارزش واقعی این پروژه در تغییری است که قرار است در الگوی حرکت خودروها در کرج و مسیرهای پیرامونی ایجاد کند. قرار گرفتن البرز در مسیر ارتباطی 14 استان غربی، ترافیک عبوری سنگینی را به این منطقه تحمیل کرده است.
شریان تازه برای نفس کشیدن کرج
.
هر خودرویی که مقصدش کرج نیست اما برای عبور از تهران به غرب کشور یا برعکس، از این محور استفاده میکند، بخشی از ظرفیت شبکه معابر البرز را مصرف میکند. آزادراه شهید سلیمانی قرار است همین جریان عبوری را تا حد امکان از شبکه درونشهری جدا کند؛ یعنی شهروند کرجی و خودروی عبوری بینشهری، تا جای ممکن مسیرهای متفاوتی داشته باشند. از سوی دیگر، ایجاد مسیرهای جدید میتواند زمان سفر، مصرف سوخت و توقفهای ناشی از ترافیک را کاهش دهد.
اگر وعده کاهش 40 درصدی ترافیک در محور کرج ـ قزوین و آثار پیشبینیشده برای شبکه معابر محقق شود، آزادراه شهید سلیمانی میتواند یکی از مهمترین تغییرات زیرساختی سالهای اخیر در جغرافیای حملونقل البرز باشد؛ مسیری که پس از سالها انتظار، اکنون خودروها روی آن حرکت میکنند و کرج امیدوار است بخشی از بار سنگین ترافیک تاریخی خود را به این شریان تازه بسپارد؛ مسیر تازهای که حالا امید به کاهش گرههای ترافیکی کرج را پررنگتر کرده است.
انتهای پیام/