به گزارش خبرگزاری تسنیم از همدان، همدان از جمله شهرهای تاریخی ایران است که در طول قرنها، جایگاهی فراتر از یک محدوده جغرافیایی داشته و در عرصههای علمی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی کشور نقشآفرینی کرده است. پیشینه چند هزار ساله این شهر، پرورش دانشمندان و شخصیتهای برجسته، حضور مؤثر مردم در تحولات معاصر و نقشآفرینی مردم استان در دوران دفاع مقدس، بخشهایی از هویت تاریخی و اجتماعی همدان را شکل داده است.
رهبر معظم و شهید انقلاب اسلامی در دیدار مردم استان همدان در 15 تیرماه 1383 ضمن اشاره به سابقه تاریخی و علمی این خطه، از همدان به عنوان «دارالمؤمنین و دارالمجاهدین» یاد کرده بودند و بخش قابل توجهی از سخنان خود را به ظرفیتهای انسانی و طبیعی، شخصیتهای برجسته، شهدای استان و نقش مردم همدان در دفاع مقدس اختصاص داده بودند. ایشان همچنین بر ضرورت حفظ هویت و احساس شخصیت تاریخی مردم و استفاده از ظرفیتهای انسانی و طبیعی استان برای توسعه کشور تأکید کرده بودند. متن بیانات مرتبط با همدان بدین شرح بود:
من برای شهر همدان و برای این مجموعه ی استانی از دو جهت احترام و ارزش قائلم: اول، از جنبه ی ارزش تاریخی و گذشته ی بسیار پُرشکوه مدنی و علمی. در میان همه ی شهرهای عالم بندرت می توان شهری را پیدا کرد که با سابقه ی شهر همدان بر سر پا باشد. شهری که شما در آن زندگی می کنید، حداقل سه هزار و صد سال سابقه ی تاریخی دارد. شهرهای معروف قدیمی دنیا، حدود دو هزار و هفتصد سال و دوهزار و نهصد سال سابقه دارند. بخشی از این مدت طولانىِ سه هزار ساله در ابهام و تاریکی است. قبل از اسلام خبر زیادی از فرآورده های علمی و فکرىِ این شهر و این منطقه در دست نیست؛ اما در دوران اسلامی، شهر شما مرکز شکوفایی تمدن اسلامی محسوب می شده است. گذشته ی علمی این شهر جزو نمونه های کم نظیر در میان شهرهای کشور ماست. از این شهر تعداد بی شماری دانشمند برخاسته اند - چه فقیه، چه فیلسوف، چه عارف، چه ادیب، چه ریاضیدان، چه اخترشناس، چه طبیب، چه هنرمند، چه شاعر، چه خطاط، چه سیاستمدار، چه مورخ - این تعداد متنوع از شخصیتها و چهره های علمی، کم نظیر است. نامهای معروفی که به نام همدان شناخته شده اند، کم نیستند؛ از قبیل عین القضات همدانی، بدیع الزمان همدانی، رشیدالدین فضل اللَّه همدانی، باباطاهر عریان و شخصیتهای بسیار دیگر؛ که اگر کسی بخواهد فهرست این نامها را بخواند، شاید یک ساعت به طول بینجامد.
جهت دوم، نقش آفرینىِ مردم همدان و شهر همدان در تاریخ معاصر ماست؛ چه در دوران نزدیک به انقلاب، و چه در دوران انقلاب. نام سیدجمال الدین اسدآبادی در همه ی دنیای اسلام و فراتر از آن، به عظمت برده می شود. سیدمحمد طباطبایی - یکی از دو رهبر مشروطه در تهران - همدانی است. در دوران انقلاب، شهدای نامداری از این خطه برخاسته اند؛ شهید مفتح، شهید قدوسی، شهید حیدری، شهید مدنی - که ایشان اگرچه همدانی نبود، اما همدانی ها او را از خود می دانند و او هم خود را به یک معنا همدانی به حساب می آورد - شهدای غیرروحانی، جوانان عزیزی که نامهای بعضی از آنها در این میدان نصب شده است، و بسیاری دیگر که نامشان در دفتر کرام الکاتبین و در صحیفه ی حافظه ی ملت ایران ثبت است. همچنین شهدای لشکر انصارالحسین؛ شهید اسلامیان، شهید حاج بابایی، شهید شاه حسینی، شهید چیت سازان و شهدای بزرگ دیگر.
علاوه ی بر اینها، شهر همدان و استان همدان در دوران دفاع مقدس، هشت سال نقش پشتیبانی کننده ی نزدیک جبهه ی دفاع را بر عهده داشت و چقدر آسیب دید. همین مجموعه ی ورزشی که امروز شما در آن گرد آمده اید، روز قدس از طرف دشمن بعثی موشکباران شد و عده یی در همین جا به شهادت رسیدند. در دوران دفاع مقدس، تقریباً سیصد حمله ی هوایی به شهر همدان شد؛ حدود دو هزار موشک و راکت و بمب به این شهر زدند و مردم همدان با جان و مالشان، با جوانهایشان، با غیرت دینی و حضور سیاسی شان، در مقابل تهاجم دشمن ایستادند. احترامی که بنده و امثال بنده برای همدان و مردم همدان قائل هستیم، به خاطر این ارزشهای والاست. و شما بدانید - و می دانید - که این ارزشها احترام مردم منصفِ همه جای دنیا را به خود جلب می کند. هر که بداند و آگاه باشد، برای چنین مردمی احترام قائل است.
مقیدم در همه ی دیدارهای استانی، اجمالی از شناسنامه ی آن شهرستان را به یاد مردم عزیز آن خطه بیاورم تا احساس افتخار و هویت و شخصیت کنند. امروز یکی از برنامه های اصلی دشمن، جنگ روانی برای کوبیدن احساس هویت و شخصیت ملت عزیز ماست. مردم باید بدانند چه ارزشهای والایی آنها را در طول زمان در اوج قله ی افتخار قرار داده است، و شما می دانید؛ من هم اجمالی از آن را به یاد شما آوردم.
استان شما دارای ظرفیتهای طبیعی و انسانی است؛ منطقه ی کشاورزىِ ممتاز، منطقه ی گردشگرىِ برجسته، دارای معادن بسیار مهم، مرکز مواصلاتی چندین استان و سر راه کربلای معلّی و عتبات عالیات. سرزمین، ثروتمند و غنی و سرشار است؛ مردم استان هم - که سرمایه ی انسانی و باارزش تر از ظرفیتهای طبیعی هستند - مؤمن، فداکار، جوان و پُرنشاطاند. این استان - آن طوری که من در آمارها مشاهده کردم - از لحاظ تعداد جوان و نسبت جوانی، در صدر فهرست استانهای کشور است؛ یعنی نسبت طبقه ی جوان در این استان از همه جای کشور بیشتر است. آنچه برای ملت عزیز ما و برای شما مردم استان همدان و برای مسؤولان و برای شخص بنده مهم است، این است که ما از این ظرفیت عظیم انسانی و از این ظرفیت بزرگ طبیعی برای آینده ی کشور، برای توسعه ی کشور و برای رفع مشکلاتِ امروز چشم انداز آینده ی کشور چگونه استفاده کنیم.
ملت ما باایمان و به نظام اسلامی علاقه مند است. اجتماع انبوهی که در این جا جمع شده اند، اجتماع متراکمی که در خیابانها جمع شده اند، توجه و استقبالی که مردم نسبت به مسؤولانشان در اجتماعات مختلف سیاسی و در راه پیمایی ها نشان می دهند، برای چیست؟ اینها علاقه مندی به نظام اسلامی است. این مردم به شخصها و به علی خامنه ای ها ارادتی ندارند؛ به اسلام ارادت دارند. اگر به اشخاص هم اظهار محبتی می کنند، به خاطر این است که آنها را نوکر اسلام، خدمتگزار مردم و در جهت خدمت به این انقلاب و نظام می دانند؛ والّا اگر همین اشخاص و امثال بنده یک قدم کج بگذارند و از راه مستقیم منحرف شوند، همین مردم از آنها روی برمی گردانند. این مردم عاشق اسلامند. ماهواره های دشمن، این اجتماعات پُرشور و این احساسات گرم و صمیمی مردم را خوب ضبط کنند؛ ستون پنجم دشمن هم در داخل کشور چشمهای کم سوی خود را باز کند و ببیند که این مردم چه می خواهند و چه می گویند. مردم به نظام اسلامی علاقه مندند.
و به شما مردم عزیز و به همه ی ملت ایران عرض می کنم که بدانید شما می توانید؛ هم در عرصه ی دفاع، هم در عرصه ی ایستادگی، هم در عرصه ی سازندگی. ملت ما نشان داده است که تواناست.
به گزارش تسنیم، مرور این بیانات نشان میدهد که در نگاه رهبر شهید انقلاب، همدان تنها به دلیل قدمت تاریخی خود دارای اهمیت نیست، بلکه ترکیب پیشینه تمدنی، سرمایه انسانی، شخصیتهای علمی و فرهنگی، نقش مردم در تحولات معاصر و ایستادگی آنان در دوران دفاع مقدس، مجموعهای از مؤلفههایی است که هویت این استان را شکل داده است. ایشان در آن روز و در این دیدار، ضمن یادآوری این پیشینه، بر ضرورت شناخت این هویت و تقویت احساس شخصیت و افتخار مردم نسبت به گذشته خود تأکید کرده بودند.
در این بیانات همچنین ظرفیتهای طبیعی و انسانی همدان، جایگاه کشاورزی، گردشگری و معادن، موقعیت مواصلاتی استان و جمعیت جوان آن مورد توجه قرار گرفته بوده و استفاده صحیح از این ظرفیتها برای توسعه کشور مورد تأکید قرار گرفته بودهاست. از سوی دیگر، درخواست مردم برای اشتغال، مبارزه با اعتیاد و فساد اداری نیز به عنوان بخشی از مطالبات مردم استان مطرح شده بوده است.
آنچه از این سخنان برای امروز همدان اهمیت دارد، پیوند میان شناخت گذشته و ساختن آینده است؛ استانی که به روایت رهبر انقلاب، هم از پشتوانه تاریخی و علمی کمنظیری برخوردار است و هم سرمایه انسانی جوان و ظرفیتهای طبیعی قابل توجهی دارد. حفظ این هویت و تبدیل ظرفیتهای تاریخی، انسانی و اقتصادی به فرصتهای واقعی توسعه، میتواند همچنان یکی از مهمترین موضوعات پیش روی همدان باشد.
امروز، پس از گذشت سالها از آن دیدار و در شرایطی که همدان همچنان همان پیشینه تاریخی، فرهنگی و انقلابی خود را با خود حمل میکند، مردم این دیار بار دیگر در آزمونی تاریخی قرار گرفتهاند؛ مردمی که در طول بیش از 170 شب حضور در کف خیابان، بار دیگر پای اعتقادات، آرمانهای انقلاب اسلامی و دفاع از اسلام ایستادهاند و در این مسیر، شهدایی را نیز تقدیم انقلاب کردهاند. این حضور را میتوان امتداد همان روحیهای دانست که در سخنان رهبر شهید انقلاب درباره مردم همدان مورد تأکید قرار گرفته است؛ مردمی که در مقاطع مختلف تاریخی، از مشروطه و دفاع مقدس تا سالهای پس از انقلاب، نقش خود را در تحولات کشور ایفا کردهاند.
مرور این سخنان شهید در روز همدان، تنها بازخوانی بخشی از تاریخ این دیار نیست؛ بلکه یادآوری مسئولیتی است که در برابر این پیشینه بر دوش نسل امروز قرار دارد. همدان با بیش از سه هزار سال سابقه تاریخی، چهرههای علمی و فرهنگی برجسته، شهدای نامدار و مردمی برخوردار از سابقه حضور در عرصههای مختلف، بخشی از هویت تاریخی ایران را نمایندگی میکند. امروز نیز آنچه این تاریخ را به زمان حال پیوند میدهد، مردمی هستند که همچنان خود را بخشی از این مسیر میدانند و برای حفظ باورها و آرمانهای خود هزینه میپردازند.
روز همدان از این منظر تنها یک مناسبت در تقویم نیست؛ فرصتی برای بازخوانی شناسنامه شهری است که تاریخ آن با علم، فرهنگ، مبارزه، ایستادگی و حضور مردم در بزنگاههای مهم کشور گره خورده است؛ شناسنامهای که به تعبیر رهبر انقلاب، میتواند برای مردم این دیار یادآور «احساس افتخار و هویت و شخصیت» باشد.
انتهای پیام/