به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، احمد پروین، رئیس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی بیرجند، شب گذشته در نشست خبری رئیس و هئیت رئیسه و هئیت نمایندگان اتاق بازرگانی مرکز خراسان جنوبی با اصحاب رسانه استان به مناسبت بزرگداشت هفته خبرنگار با اشاره به ظرفیتهای گسترده معدنی خراسان جنوبی اظهار کرد: بخش قابل توجهی از ظرفیتهای معدنی استان همچنان امکان بهرهبرداری پیدا نکرده و لازم است با رعایت الزامات قانونی، زیستمحیطی و فنی، مسیر استفاده از این ظرفیتها هموار شود.
وی افزود: تمام فعالیتهای معدنی انجامشده تاکنون در کمتر از سه درصد مساحت استان عملیاتی شده و مجوزهای معدنی نیز در کمتر از 15 درصد مساحت خراسان جنوبی صادر شده است؛ بنابراین بیش از 80 درصد مساحت استان همچنان در حوزه معدن قفل و بلااستفاده مانده است.
رئیس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی بیرجند بیان کرد: این آمار نشان میدهد هنوز بخش بزرگی از ظرفیتهای معدنی استان شناسایی و فعال نشده و میتوان با برنامهریزی اصولی، سرمایهگذاری و رفع موانع، زمینه ورود بخش بیشتری از این ظرفیت به چرخه اقتصاد را فراهم کرد.
پروین تأکید کرد: هدف از توسعه فعالیتهای معدنی، صرفاً استخراج مواد معدنی نیست، بلکه باید تلاش شود این ظرفیت در خدمت ایجاد ارزش افزوده، اشتغال، سرمایهگذاری و توسعه اقتصادی استان قرار گیرد.
عبور از خامفروشی با تکمیل زنجیره ارزش معدن
وی با تأکید بر ضرورت حرکت از نگاه استخراجمحور به سمت تکمیل زنجیره ارزش گفت: زمانی میتوان از ظرفیت واقعی معادن خراسان جنوبی استفاده کرد که مراحل اکتشاف، استخراج، فرآوری، تولید محصولات با ارزش افزوده و صادرات در کنار یکدیگر دیده شود.
رئیس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی بیرجند افزود: اگر مواد معدنی استان پس از استخراج برای فرآوری به خارج از منطقه منتقل شوند، بخش قابل توجهی از ارزش افزوده، اشتغال و فرصتهای اقتصادی نیز از استان خارج خواهد شد.
وی ادامه داد: باید سیاستگذاریها به گونهای باشد که امکان ایجاد صنایع فرآوری و واحدهای پاییندستی در نزدیکی معادن فراهم شود تا اقتصاد معدن بتواند آثار گستردهتری بر زندگی مردم و توسعه شهرستانها داشته باشد.
پروین گفت: معدن میتواند علاوه بر ایجاد اشتغال مستقیم، مجموعهای از فعالیتهای اقتصادی در حوزه حملونقل، خدمات فنی، ماشینآلات، تعمیرات، تأمین تجهیزات و صنایع وابسته ایجاد کند.
فرسودگی ماشینآلات؛ یکی از موانع توسعه معدن
وی تأمین ماشینآلات و تجهیزات معدنی را یکی از نیازهای جدی این بخش دانست و اظهار کرد: فرسودگی ناوگان ماشینآلات معدنی و دشواری تأمین تجهیزات، هزینه فعالیت معدنکاران را افزایش داده و در برخی موارد اجرای طرحهای معدنی را با مشکل مواجه کرده است.
رئیس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی بیرجند افزود: برای رفع این مشکل باید راهکارهای عملیاتی و تسهیلگر در نظر گرفته شود و امکان نوسازی ماشینآلات و ورود تجهیزات مورد نیاز با شرایط مناسبتر فراهم شود.
پروین با اشاره به ظرفیت منطقه آزاد استان بیان کرد: منطقه آزاد میتواند در تأمین ماشینآلات، تجهیزات و مواد اولیه مورد نیاز بخش معدن نقش مؤثری داشته باشد و زمینه توسعه فعالیتهای معدنی و صنایع وابسته را فراهم کند.
وی تأکید کرد: استفاده از ظرفیتهای قانونی و اقتصادی منطقه آزاد باید به شکلی باشد که در نهایت به تقویت تولید، کاهش هزینههای سرمایهگذاری و افزایش توان رقابت فعالان معدنی استان منجر شود.
افغانستان؛ ظرفیتی برای توسعه فعالیتهای معدنی
رئیس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی بیرجند با اشاره به موقعیت مرزی خراسان جنوبی اظهار کرد: همجواری استان با افغانستان یک ظرفیت مهم اقتصادی است که میتوان از آن در حوزه معدن و تجارت نیز استفاده کرد.
وی افزود: افغانستان از ظرفیتهای معدنی قابل توجهی برخوردار است و میتوان با ایجاد ارتباط مؤثر با فعالان اقتصادی این کشور، زمینه توسعه همکاریهای معدنی و تجاری را فراهم کرد.
پروین ادامه داد: یکی از فرصتها میتواند هدایت بخشی از مواد معدنی و ظرفیتهای موجود در افغانستان به سمت فرآوری در خراسان جنوبی باشد؛ موضوعی که در صورت فراهم شدن زیرساختها میتواند ارزش افزوده و اشتغال بیشتری برای استان ایجاد کند.
سرمایههای خرد مردم باید وارد اقتصاد مولد شود
وی در ادامه با اشاره به ضرورت تقویت فرهنگ سرمایهگذاری در استان گفت: یکی از مسائل مهم خراسان جنوبی، نبود فرهنگ سرمایهگذاری تولیدی و مولد به اندازه ظرفیتهای موجود است.
رئیس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی بیرجند افزود: بخشی از سرمایههای خرد مردم استان در سالهای گذشته به سمت خرید ملک در شهرهای دیگر یا سپردههای بانکی، طلا و ارز رفته است، در حالی که میتوان بخشی از این سرمایهها را به سمت فعالیتهای مولد هدایت کرد.
پروین تصریح کرد: بسیاری از مردم به تنهایی سرمایه لازم برای ورود به پروژههای بزرگ معدنی را ندارند، اما تجمیع سرمایههای خرد میتواند امکان مشارکت آنها در طرحهای بزرگ اقتصادی را فراهم کند.
وی گفت: تشکیل شرکتهای سهامی عام و استفاده از ساختارهای قانونی برای تجمیع سرمایههای خرد میتواند یکی از راهکارهای مناسب برای ورود مردم به پروژههای بزرگ معدنی و اقتصادی باشد.
تجربه شادان؛ نمونهای از ظرفیت سرمایهگذاری در طلا
رئیس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی بیرجند با اشاره به معدن طلای شادان اظهار کرد: این معدن سالها دارای گواهی کشف بود، اما در مقطعی سرمایهگذاران برای ورود به آن رغبت چندانی نداشتند.
وی افزود: یکی از دلایل این موضوع، پایینتر بودن عیار طلا در بسیاری از مناطق خراسان جنوبی نسبت به برخی مناطق غربی کشور بود؛ اما افزایش قیمت جهانی طلا موجب شد بهرهبرداری از ذخایری با عیار پایینتر نیز از نظر اقتصادی توجیهپذیر شود.
پروین ادامه داد: در معدن شادان عیار طلا حدود نیم گرم در هر تن است؛ یعنی از هر تن خاک استخراجشده حدود نیم گرم طلا به دست میآید، اما افزایش قیمت جهانی طلا موجب تغییر شرایط اقتصادی این ذخیره شده است.
وی گفت: تجربه معدن شادان نشان میدهد شرایط اقتصادی پروژههای معدنی میتواند در طول زمان تغییر کند و لازم است سرمایهگذاران، ظرفیتهای موجود را با نگاه بلندمدت بررسی کنند.
سرمایهگذاری معدنی همراه با ریسک است
پروین با تأکید بر اینکه فعالیت معدنی را نباید به شکل صفر و صد ارزیابی کرد، اظهار کرد: یک معدنکار در مرحله اکتشاف با ریسک بسیار سنگینی مواجه است و ممکن است سرمایهگذاری انجامشده به نتیجه نرسد.
وی افزود: بسیاری از افرادی که در پروژههای معدنی و اقتصادی سرمایهگذاری کرده و با شکست مواجه شدهاند، کمتر دیده میشوند، در حالی که معمولاً توجه جامعه بیشتر به موفقیتها و پروژههای به نتیجه رسیده معطوف است.
رئیس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی بیرجند تصریح کرد: برای توسعه معدن باید واقعیتهای اقتصادی، ریسک سرمایهگذاری و دشواریهای این حوزه را به مردم توضیح داد و نباید تصویری غیرواقعی از فعالیت معدنی ارائه کرد.
معدن میتواند پیمانکاران بومی ایجاد کند
وی با اشاره به تجربه منطقه شاکوه نهبندان بیان کرد: حدود 23 تا 24 سال پیش برای انجام پروژه کارشناسی در این منطقه حضور داشتم و در آن زمان بسیاری از مردم منطقه با تجهیزات و فعالیتهای معدنی آشنایی نداشتند.
پروین ادامه داد: امروز شرایط تغییر کرده و افرادی که فعالیت خود را از کارگری در معدن آغاز کردهاند، به استادکاری رسیده و سپس با خرید ماشینآلات و تجهیزات، خودشان به پیمانکار تبدیل شدهاند.
وی افزود: در معادن طلای شادان و دیگر معادن استان نیز بسیاری از افراد محلی با خرید کامیون و تجهیزات وارد چرخه فعالیتهای اقتصادی شدهاند و از این طریق برای خود و دیگران اشتغال ایجاد کردهاند.
رئیس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی بیرجند گفت: بنابراین اینکه تصور کنیم تنها خاک معدن نصیب مردم استان میشود، نگاه کاملی نیست؛ چراکه فعالیت معدنی میتواند زنجیرهای از مشاغل و خدمات را در منطقه ایجاد کند.
نباید سرمایهگذار و مردم را مقابل یکدیگر قرار داد
پروین با هشدار نسبت به شکلگیری تقابل میان مردم و سرمایهگذاران اظهار کرد: یکی از ویژگیهای ارزشمند خراسان جنوبی، فضای امن و برخورد مناسب مردم استان با سرمایهگذاران است و نباید اجازه داد این سرمایه اجتماعی آسیب ببیند.
وی افزود: اگر به صورت مستمر این ذهنیت ایجاد شود که سرمایهگذار در مقابل مردم قرار دارد، دیواری از بیاعتمادی شکل خواهد گرفت که اصلاح آن در آینده دشوار است.
رئیس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی بیرجند تأکید کرد: باید واقعیتهای اقتصادی فعالیتهای معدنی برای مردم به درستی تبیین شود و در کنار مطالبهگری، منافع مردم و سرمایهگذاران نیز به صورت کارشناسی مورد توجه قرار گیرد.
وی گفت: وجود مطالبهگری منطقی و شفاف میتواند به اصلاح عملکردها کمک کند، اما ایجاد فضای تقابل میان مردم و سرمایهگذار به زیان توسعه اقتصادی استان خواهد بود.
15 درصد حقوق دولتی معادن باید به مناطق معدنی بازگردد
پروین با اشاره به حقوق دولتی معادن اظهار کرد: معدنداران حقوق دولتی پرداخت میکنند و قانون نیز دولت را مکلف کرده است 15 درصد حقوق دولتی معادن را به محل وقوع معدن بازگرداند.
وی افزود: اگر در اجرای این قانون نقصی وجود دارد، نباید این موضوع به حساب معدنکار گذاشته شود و لازم است دستگاههای مسئول نسبت به اجرای دقیق تکالیف قانونی اقدام کنند.
رئیس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی بیرجند تصریح کرد: همچنین اگر برای برخی فعالیتهای معدنی معافیتهای مالیاتی در نظر گرفته شده است، باید دلایل و چارچوب قانونی آن مورد بررسی قرار گیرد و نمیتوان بدون توجه به ساختار اقتصادی این بخش، همه مسائل را متوجه سرمایهگذار کرد.
هدفگذاری برای تشکیل شرکتهای بورسی با سرمایه مردم
وی با اشاره به ضرورت توسعه سرمایهگذاری مردمی در استان گفت: امیدواریم سال آینده در صورت برگزاری نشست مشابه بتوانیم اعلام کنیم که در نتیجه فرهنگسازی و گفتوگوهای انجامشده، چند شرکت بورسی با مشارکت سرمایههای مردم استان شکل گرفته است.
پروین افزود: تجربه موفق سیمان باقران نشان داده است که تجمیع سرمایههای مردم میتواند به اجرای پروژههای بزرگ اقتصادی کمک کند و میتوان چنین الگویی را در حوزههای دیگر نیز دنبال کرد.
وی بیان کرد: اگر سرمایههای خرد مردم به صورت قانونی و شفاف تجمیع شود، امکان ورود آنها به پروژههای بزرگ فراهم خواهد شد و مردم نیز خود را در توسعه اقتصادی استان سهیم خواهند دید.
ظرفیت ایجاد بیش از 20 معدن مشابه شادان
رئیس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی بیرجند با اشاره به ظرفیت طلای استان اظهار کرد: اگر امروز چهار یا پنج معدن طلا در خراسان جنوبی فعال یا در حال توسعه است، مطالعات زمینشناسی منطقه نشان میدهد زمینه ایجاد بیش از 20 واحد مشابه معدن شادان وجود دارد.
وی خاطرنشان کرد: ذخایر دستنخورده قابل توجهی در استان وجود دارد و استفاده از این ظرفیت نیازمند سرمایهگذاری، اکتشاف بیشتر، تأمین تجهیزات و ایجاد زیرساختهای مناسب است.
پروین افزود: بخش خصوصی و نهادهای تخصصی آمادگی دارند برای شکلگیری ساختارهای مناسب سرمایهگذاری و ایجاد شرکتهای اقتصادی در استان به مردم و سرمایهگذاران بومی کمک کنند.
فرهنگسازی؛ پیششرط ورود مردم به سرمایهگذاری معدنی
وی با تأکید بر نقش رسانهها در توسعه فرهنگ سرمایهگذاری گفت: مطالبهگری رسانهها درباره توسعه معدنی نباید صرفاً متوجه دولت باشد، بلکه رسانهها میتوانند در فرهنگسازی برای مشارکت مردم در اقتصاد نیز نقش مؤثری ایفا کنند.
رئیس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی بیرجند افزود: مردم باید بدانند که سرمایههای کوچک آنها در صورت تجمیع میتواند در پروژههای بزرگ اقتصادی مورد استفاده قرار گیرد و منافع آن نیز به شکل شفاف به سرمایهگذاران بازگردد.
پروین گفت: اگر بتوانیم سرمایههای خرد را در مسیر تولید و فعالیتهای اقتصادی هدایت کنیم، هم وابستگی به منابع دولتی کاهش پیدا میکند و هم زمینه شکلگیری سرمایهگذاران و شرکتهای بزرگ بومی فراهم خواهد شد.
معدن؛ فرصتی برای جبران عقبماندگی توسعهای استان
وی در پایان تأکید کرد: ظرفیتهای معدنی خراسان جنوبی یک فرصت واقعی برای توسعه استان است و باید با همافزایی دولت، بخش خصوصی، مردم، رسانهها و نهادهای تخصصی از این ظرفیت استفاده کرد.
رئیس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی بیرجند خاطرنشان کرد: توسعه معدن زمانی میتواند به توسعه پایدار منجر شود که در کنار استخراج، فرآوری، صنایع پاییندستی، اشتغال محلی، مشارکت مردم و حفظ محیطزیست نیز مورد توجه قرار گیرد.
پروین اظهار کرد: اگر موانع سرمایهگذاری کاهش یابد، زیرساختها تقویت شود، ماشینآلات مورد نیاز تأمین و فرهنگ مشارکت اقتصادی مردم نیز توسعه پیدا کند، خراسان جنوبی میتواند از ظرفیت معدن برای ایجاد ارزش افزوده، اشتغال و جبران بخشی از عقبماندگیهای توسعهای خود استفاده کند.
رئیس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی بیرجند گفت: بخش عمده ظرفیت معدنی خراسان جنوبی هنوز فعال نشده و رفع موانع میتواند معدن را به پیشران اقتصاد استان تبدیل کند.
انتهای پیام/