به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرج، کامران پورمقدم، معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور امروز در اولین جلسه شورای راهبردی منابع طبیعی کشور که در مجتمع آموزشی جوانشیر برگزار شد، با اشاره به برنامه مدیریت پایدار جنگلهای هیرکانی و اجرای جنگلداری نوین مطرح کرد: گذشتگان با تلاشهای خود مسیر حفاظت و احیای منابع طبیعی کشور را ریلگذاری کردند و ما نیز همان مسیر را دنبال میکنیم.
وی ضمن ابراز امیدواری از اینکه بتوانیم به اهدافی که از گذشته در حوزه حفاظت از منابع طبیعی کشور وجود داشته، دست پیدا کنیم، گفت: رهبر شهید همواره بر حفاظت از جنگلها بهعنوان ثروتی ارزشمند تأکید داشتند و معتقد بودند باید از این منابع ارزشمند حفاظت شود و در صورت نیاز قوانین جدیدی برای حفاظت از منابع طبیعی تدوین شود. رئیسجمهور و وزیر جهاد کشاورزی نیز بارها بر اهمیت این حوزه تأکید کردهاند.
معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور عنوان کرد: در کشور حدود یک میلیون و 700 هزار هکتار جنگل و رویشگاه جنگلی وجود دارد که در پنج ناحیه رویشی گسترش پیدا کرده است. برنامهای که اکنون در دست تهیه و اجرا قرار دارد، مربوط به مدیریت پایدار جنگل در ناحیه رویشی هیرکانی است. تا سال 1396 حدود 950 هزار هکتار طرح جنگلداری داشتیم که عمدتاً مبتنی بر بهرهبرداری چوبی از جنگلها بودند.
پورمقدم خاطرنشان کرد: اما در سال 1395 با ابلاغ وزیر وقت جهاد کشاورزی این طرحها به دلایل مختلف متوقف شد و در ادامه، در برنامه ششم توسعه و در بند 2 ماده 38، ممنوعیت بهرهبرداری از جنگلهای کشور به شکل قانونی درآمد. موضوع مدیریت پایدار جنگلهای هیرکانی در دستور کار سازمان قرار دارد و در ماده 36 برنامه هفتم پیشرفت، سازمان منابع طبیعی کشور مکلف به احیا، توسعه و حفاظت از جنگلها شده است.
وی با اشاره به تأکید بر ممنوعیت بهرهبرداری چوبی از این جنگلها تصریح کرد: در تبصره ذیل این ماده قانونی، دو موضوع موردتوجه قرار گرفته است؛ نخست برداشت درختان ریشهکن، شکسته، افتاده، تجمعی، درختان خطرساز و درختانی که آفتزده، خشک و غیرقابل احیا هستند که تنها با تأیید رئیس سازمان امکان برداشت خواهند داشت. موضوع دوم نیز مربوط به طرحهای صنوبرکاری، زراعت چوب و درختکاریهایی است که در گذشته با هدف تولید چوب و با استفاده از ظرفیت بخش خصوصی انجام شده است.
معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با اشاره به مطالعات انجامشده برای اجرای این برنامه گفت: سازمان منابع طبیعی در مرحله نخست، مطالعات نیمهتفصیلی جنگلهای هیرکانی را آغاز کرد. این مطالعات در 104 حوزه آبخیز جنگلی هیرکانی و در مقیاس یک پنجاههزارم انجام و اطلاعات دقیق حدود دو میلیون و 900 هزار هکتار از جنگلهای هیرکانی استخراج شد که مبنای ورود به طرح مدیریت پایدار جنگل قرار گرفته است.
پورمقدم درباره تفاوت جنگلداری نوین با طرحهای گذشته اظهار کرد: در جنگلداری گذشته که تحت عنوان طرحهای جنگلداری کلاسیک و بعضاً طرحهای بهرهبرداری جنگل شناخته میشد، مبنا بهرهبرداری چوبی بود و تمرکز اصلی بر تودههای جنگلی، استمرار تولید چوب و تولید مستمر درختان جنگلی قرار داشت اما در جنگلداری نوین، مبنای مطالعات حوزه آبخیز است و با نگاه جامع، تمام ظرفیتها و پتانسیلهای موجود در حوزههای جنگلی در برنامهریزی لحاظ میشود.
وی با اشاره به اینکه هدف اصلی در این رویکرد، پایش طرح و ارتقای سلامت حوزه خواهد بود، نه صرفاً تولید چوب، اظهار کرد: اگر قرار باشد تولید چوب انجام شود، این موضوع به سمت زراعت چوب هدایت خواهد شد و استفاده از فناوریهای نوین و مشارکت مردم در مطالعه و اجرای طرحها نیز از محورهای مهم این برنامه است. در گذشته ناظر طرح داشتیم، اما در رویکرد جدید، ساختار مدیریت حوزه ایجاد خواهد شد که در آن مدیر حوزه، ناظر فنی و ناظر حفاظتی فعالیت خواهند کرد.
معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور عنوان کرد: با توجه به محدودیتهای اجرایی و اعتباری برای دستیابی به اهداف برنامه هفتم، تصمیم گرفته شد اجرای تکالیف ماده 36 در دو مرحله انجام شود. در برنامه کوتاهمدت، فاز اجرایی جنگلداری نوین در یک بازه زمانی سه تا پنج ساله آغاز خواهد شد و در ادامه، در برنامه میانمدت و بلندمدت، مدیریت پایدار جنگلهای هیرکانی در مناطق مختلف اجرا میشود.
پورمقدم مطرح کرد: در مرحله نخست، ساختار مدیریتی حوزه ایجاد، برنامههای حفاظتی، اولویتهای اجرایی، طرحهای فنی حفاظتی و اقدامات صیانتی مشخص و در نهایت اجرای طرح مدیریت پایدار جنگل آغاز میشود. در گام اول، این برنامه در 104 حوزه جنگلی هیرکانی دنبال میشود و در مرحله نخست، برای 28 حوزه آبخیز جنگلی در استانهای گیلان، مازندران، نوشهر و گلستان، طرحهایی در سطح حدود 718 هزار هکتار تهیه شده است.
وی با بیان اینکه این طرحها بر اساس اولویتهای حفاظتی و اجرایی و مطابق ماده 36 برنامه هفتم تهیه شدهاند و دارای پیوستهای اجتماعی، رسانهای، حقوقی، اقتصادی و فنی هستند، به اقدامات پیشبینیشده در این 28 حوزه اشاره و تصریح کرد: در مجموع حدود 700 هزار هکتار اقدامات حفاظتی اجرا خواهد شد. همچنین حدود یکهزار و 200 کیلومتر مرزبندی اراضی ملی و مستثنیات انجام میشود تا مرزها مشخص و از تعرض به اراضی ملی جلوگیری شود.
معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور ادامه داد: بازسازی ساختمانهای حفاظتی و نظارتی فرسوده، تأمین تجهیزات، خودرو، موتورسیکلت و نیروهای حفاظتی موردنیاز برای افزایش ضریب حفاظتی جنگلها از دیگر اقدامات این طرح به شمار میرود. استفاده از فناوریهای نوین مانند نصب پنلهای خورشیدی و دوربینهای حفاظتی با موج بلند نیز در این 28 حوزه پیشبینی شده است.
پورمقدم با اشاره به اینکه عملیات احیایی، مراقبت از جنگلکاریهای گذشته، مرمت مناطق احیایی، ذخیرهگاههای جنگلی و گونههای در معرض خطر نیز در این برنامه موردتوجه قرار گرفته است، اذعان کرد: یکی از چالشهای مهم اجرای ماده 36، موضوع برداشت درختان شکسته، افتاده و عملیات پرورشی است که در این طرحها پیشبینی شده است. در مجموع 28 حوزه پیشبینیشده، حدود 313 هزار مترمکعب چوب برداشت خواهد شد.
وی با اشاره به اینکه بخش عمده آن مربوط به طرحهای زراعت چوب و درختان صنوبر کاشتهشده در گذشته است، اظهار کرد: بخشی نیز مربوط به درختان شکسته و افتاده و درختان سوزنیبرگ غیر بومی خواهد بود که باید جایگزین شوند. بر اساس مطالعات انجامشده، میزان وجودی درختان شکسته و افتاده حدود 21 مترمکعب در هکتار است و میزان برداشت پیشبینیشده حدود نیم درصد از حجم موجودی چوبی روی زمین خواهد بود.
معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با بیان اینکه درختان زیستگاهی که برای حفظ تنوع زیستی و پایداری اکوسیستم باید در جنگل باقی بمانند، در اجرای این طرحها حفظ خواهند شد، خاطرنشان کرد: مجموع درآمد حاصل از اجرای این طرحها در 28 حوزه نزدیک به سه هزار میلیارد تومان خواهد بود که 99 درصد این درآمدها در داخل همان جنگلها برای مدیریت، حفاظت و احیا هزینه خواهد شد.
پورمقدم در پایان سخنان خود با اشاره به نمونه اجرایی این طرح در استان گیلان عنوان کرد: در منطقه هفتقرنان گیلان و در سه حوزه 9، 10 و 12، یک نمونه از طرح مدیریت پایدار جنگل در حال اجراست که حدود 86 هکتار را شامل میشود. درآمد این طرح در مدت پنج سال حدود 570 میلیارد تومان پیشبینی شده که 568 میلیارد تومان آن برای اقدامات حفاظتی و مدیریتی همان عرصه هزینه خواهد شد.
انتهای پیام/