بهگزارش خبرگزاری تسنیم از تبریز، آیین رونمایی از کتاب «نمک، خرما، توت» نوشته حامد حامدی خسروشاهی با حضور نویسندگان، پژوهشگران، فعالان فرهنگی و جمعی از علاقهمندان در تبریز برگزار شد.
حامد حامدی خسروشاهی، نویسنده کتاب، با بیان خاطراتی از سفر خود به مناطق ترکماننشین عراق و مسیر شمالی اربعین، گفت: در روزهای ابتدایی جنگ با داعش، با جمعی از ترکمانهای عراق دیدار داشتیم که ترکی را با لهجه عربی صحبت میکردند و روایتهای آنان از فشارهای همزمان گروههای تروریستی داعش و برخی جریانهای دیگر، تصویری روشن از شرایط دشوار آن روزها ارائه میداد.
وی با اشاره به حضور در مناطق عملیاتی آمرلی، بشیر، شمسیه، کرکوک و توزخرماتو افزود: در برخی روستاها مردم از بیم حملات داعش حتی با چادر میخوابیدند تا در صورت هجوم ناگهانی، فرصت خروج از خانه را داشته باشند. همچنین در منطقه شمسیه، نیروهایی که قصد ورود به روستای بشیر را داشتند، بر اثر تلههای انفجاری داعش به شهادت رسیدند و تروریستها حتی از طریق تلفن همراه، خبر شهادت آنان را به خانوادههایشان اطلاع میدادند.
نویسنده «نمک، خرما، توت» با اشاره به بازگشایی مسیر شمال عراق به سمت کربلا پس از سالها، اظهار کرد: این مسیر از دوران حکومت بعث بسته بود و سفر ما از نخستین کاروانهایی بود که پس از بازگشایی این مسیر انجام شد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به حضور در انجمن ادبی کرکوک اشاره کرد و گفت: در آنجا درباره تلاش برای تغییر خط زبان ترکمانی از الفبای عربی به لاتین بحث شد و در همین زمینه، به شعر معروف استاد شهریار خطاب به جمهوری آذربایجان اشاره کردم که بر پیوند زبان و هویت دینی تأکید دارد.
خسروشاهی همچنین با اشاره به بازدید از آثار تاریخی کرکوک گفت: در یکی از محوطههای تاریخی، پرچم عراق و ترکیه در کنار یکدیگر نصب شده بود و نگهداری مجموعه بر عهده وزارت فرهنگ ترکیه قرار داشت. همچنین بازدید از مقبره سربازان عثمانی موسوم به «شهیدلیخ» نشان میدهد که ترکیه از ظرفیتهای تاریخی و فرهنگی برای تقویت دیپلماسی عمومی خود بهره میگیرد.
وی کرکوک را شهری راهبردی توصیف کرد و افزود: با وجود وسعت نهچندان زیاد، این شهر از نظر اقتصادی و ژئوپلیتیکی اهمیت فراوانی دارد. اقتصاد منطقه تا حد زیادی تحت تأثیر ترکیه است، اما مردم و فعالان آن علاقهمند به توسعه ارتباطات با ایران هستند.
نویسنده کتاب تأکید کرد: تبریز به دلیل اشتراکات زبانی و فرهنگی، ظرفیت ویژهای برای گسترش دیپلماسی فرهنگی با مناطق ترکماننشین عراق دارد و باید از این ظرفیت بیش از گذشته استفاده شود.
ضرورت توسعهٔ ارتباطات مردمی تبریز و کرکوک
در ادامه این مراسم، یونس فاتح، فعال فرهنگی، با اشاره به تجربه «راهیان نور» گفت: این حرکت که از سال 1369 آغاز شد، از سوی رهبر معظم انقلاب به عنوان یک «فناوری» فرهنگی توصیف شده است. بر همین اساس، برنامهریزی شده بود تا الگوی مشابهی در عراق و سپس سوریه اجرا شود، اما به دلیل محدودیتهای موجود، این طرح ادامه پیدا نکرد.
وی با اشاره به نقش مرجعیت و نیروهای مردمی در مقابله با داعش افزود: در جریان بحران داعش، بر حمایت از فتوای آیتالله سیستانی و آزادسازی آمرلی تأکید شد و شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی نیز در سازماندهی و تجهیز نیروهای مردمی ترکمان نقش مؤثری ایفا کرد.
فاتح توسعه ارتباطات مردمی و فرهنگی میان تبریز و کرکوک را ضروری دانست و پیشنهاد راهاندازی پرواز مستقیم میان دو شهر را مطرح کرد.
توجه به فرهنگ ترکمانی، به هویت روایت غنا بخشیده است
در بخش دیگری از مراسم، مهدی نورمحمدزاده با بررسی ادبی کتاب گفت: «نمک، خرما، توت» در ژانر سفرنامه معاصر قرار میگیرد؛ ژانری که برخلاف سفرنامههای کلاسیک، علاوه بر روایت رخدادهای بیرونی، به تجربههای شخصی و درونی راوی نیز میپردازد.
وی افزود: یکی از امتیازهای این اثر، روایت سفر اربعین از مسیر شمال عراق و توجه به عناصر زبانی و فرهنگی ترکمانی است که به هویت روایت غنا بخشیده است. البته در برخی بخشها، پیشینه تاریخی و مطبوعاتی نویسنده بر بیان احساسات شخصی غلبه یافته و از تأثیر عاطفی برخی صحنهها کاسته است.
نورمحمدزاده با اشاره به سفر خود در بهمن 1394 به این مناطق خاطرنشان کرد: در آن زمان، فاصله نیروهای داعش تا توزخرماتو بسیار اندک بود و شرایط امنیتی منطقه بهمراتب بحرانیتر از امروز بود.
ضرورت شناخت واقعی جامعه عراق
همچنین روحالله رشیدی، عضو شورای اسلامی شهر تبریز، با اشاره به نخستین آشنایی خود با فعالان ترکمان عراق در سال 1394 گفت: آن دیدار در جریان برنامه بزرگداشت شهدای ترکمان برگزار شد و روایت آنان بیش از هر چیز، روایت استمداد و درخواست برای تقویت ارتباطات با مردم تبریز بود.
وی با تأکید بر ضرورت شناخت واقعی جامعه عراق اظهار داشت: بخش زیادی از شناخت ما از عراق همچنان از دریچه جنگ تحمیلی شکل گرفته است، در حالی که امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند شناخت ظرفیتهای فرهنگی، اجتماعی و انسانی این کشور، بهویژه مناطق دارای قرابت زبانی و فرهنگی با ایران هستیم.
رشیدی با اشاره به نقش شرایط اقتصادی در تولید آثار فرهنگی افزود: با وجود دشواریهای اقتصادی، انتشار این کتاب حاصل اهتمام و پیگیری نویسنده است و چنین آثاری هرچند ارزشمند و ضروری هستند، اما برای شناخت بهتر ظرفیتهای فرهنگی منطقه، باید آثار بیشتری تولید شود.
انتهای پیام/