به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، «نیکول پاشینیان» نخستوزیر ارمنستان در جریان سفر به شهر یکاترینبورگ روسیه و مشارکت در نمایشگاه بینالمللی «اینوپروم»، با «میخائیل میشوستین» همتای روسی خود دیدار و گفتگو کرد.
این سفر که نخستین اقدام دیپلماتیک خارجی پاشینیان پس از برگزاری انتخابات پارلمانی 7 ژوئن به شمار میرود، در شرایطی انجام شد که روابط دوجانبه مسکو و ایروان و همچنین تحولات قفقاز جنوبی در ماههای اخیر با فراز و نشیبهای متعددی همراه بوده است.
پاشینیان در این دیدار آشکارا تلاش کرد تا تمایل کشورش را برای تداوم حضور در اتحادیه اقتصادی اوراسیا و گسترش مناسبات با روسیه ابراز کند، هرچند که سایه اختلافات عمیق اقتصادی و سیاسی بر این نشست سنگینی میکرد.
تاکید پاشینیان بر توسعه روابط با مسکو و احیای مکانیسمهای اوراسیا
نخستوزیر ارمنستان در بخش علنی دیدار خود با میشوستین بر عزم ایروان برای پیشبرد مناسبات با مسکو تاکید کرد و گفت: «همانطور که پیش از انتخابات اعلام کرده بودیم، پس از انتخابات نیز مصمم به توسعه و تعمیق روابط خود با فدراسیون روسیه هستیم.»
این اظهارات پاشینیان در حالی مطرح میشود که وی پیش از این سفر، انتقادات تند و بیسابقهای را علیه اتحادیه اقتصادی اوراسیا مطرح کرده و گفته بود این اتحادیه بر پایه حرکت آزاد سرمایه، کالا و نیروی کار بنا شده است و اگر این اصول محقق نشود، چیزی به نام اتحادیه اوراسیا وجود خارجی نخواهد داشت.
با این حال، وی در دیدار با همتای روسی خود با لحنی تعدیلشده خواستار اجرای دقیق توافقات شد و افزود: «ما علاقهمند هستیم که مکانیسمهای پیشبینیشده در معاهده اوراسیا طبق برنامهریزیهای انجامشده عمل کنند، چرا که این امر به نفع توسعه آتی این اتحادیه است.»
بحران انسداد کالاهای ارمنی و زیان سنگین بخش خصوصی ارمنستان
یکی از محورهای اصلی و پنهان این سفر، اقدامات اخیر روسیه در اعمال محدودیت و انسداد مسیر صادرات کالاهای ارمنستان بوده است. طی ماههای گذشته، تصمیمات مسکو مبنی بر ممنوعیت ورود بسیاری از محصولات تولیدی ارمنستان، ضربه سهمگینی به بخش خصوصی این کشور وارد کرده است.
تعداد زیادی از شرکتهای ارمنستانی فعال در حوزه تولید محصولات کشاورزی، فرآوردههای شیلاتی، نوشیدنیها و پرورش گل که بازار اصلی آنها روسیه بود، با خسارتهای مالی هنگفتی مواجه شدهاند.
این محدودیتها نه تنها صادرات به روسیه را متوقف کرده، بلکه امکان ترانزیت کالاهای ارمنی از خاک روسیه به کشورهای ثالث را نیز سلب کرده است.
پاشینیان با اشاره به این چالشها، صراحتاً به میشوستین گفت: «در دوره اخیر مشکلات متعددی بروز کرده و امیدوارم بتوانیم این مسائل را بررسی و حلوفصل کنیم. ایروان رویکردی سازنده برای شفافسازی همه جزئیات دارد و امیدوارم این مذاکرات به راهحلهای ملموسی ختم شود.»
سایه سنگین اختلافات سیاسی؛ سکوت معنادار مسکو در قبال پیروزی پاشینیان
نکته بسیار حائز اهمیت در این دیدار، رفتار سرد مقامات کرملین در قبال تحولات سیاسی داخلی ارمنستان بود.
میخائیل میشوستین در بخش رسانهای و علنی این نشست، از تبریک گفتن به پاشینیان به مناسبت پیروزی در انتخابات پارلمانی 7 ژوئن خودداری کرد. این موضع سرد کلامی، همسو با رفتار «ولادیمیر پوتین» رئیسجمهور روسیه است که تا این لحظه هیچ پیام تبریکی برای پاشینیان ارسال نکرده است.
اگرچه مسکو پیش از این اعلام کرده بود که منتظر اعلام نتایج رسمی انتخابات است، اما با وجود اینکه کمیسیون عالی انتخابات ارمنستان در 14 ژوئن نتایج را اعلام کرد و دادگاه قانون اساسی نیز در 4 ژوئیه صحت آن را تایید کرد، کرملین همچنان از تبریک رسمی طفره میرود که این امر نشاندهنده نارضایتی عمیق مسکو از سیاستهای فرامنطقهای ایروان است.
مطالبات روسیه از ارمنستان؛ امنیت سرمایهگذاری و چالشهای ریلی و هستهای
در طرف مقابل، نخستوزیر روسیه در سخنان خود بدون اشاره به محدودیتهای اعمالشده بر کالاهای ارمنستان، مطالبات مسکو را در حوزه اقتصادی و حفظ منافع سرمایهگذاران روس مطرح کرد.
میشوستین اظهار داشت: «امیدواریم دولت جدید ارمنستان توسعه پویای روابط دوجانبه را در روحیه برادری، حسن همجواری و احترام متقابل به منافع یکدیگر تضمین کند.»
وی با تاکید بر اینکه روسیه علیرغم شوکهای اقتصادی جهانی، همچنان شریک اول تجاری و بزرگترین سرمایهگذار در ارمنستان است، به همکاریهای کلان در حوزههای معدن، ماشینسازی، حملونقل و انرژیهای نو و هستهای اشاره کرد و افزود: «برای ما بسیار مهم است که دولت ارمنستان به ایجاد شرایط مناسب برای سرمایهگذاران روسی ادامه دهد و حقوق و منافع آنها را تضمین کند.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که پاشینیان در فوریه گذشته موضوع جنجالی واگذاری مدیریت راهآهن ارمنستان (که در اختیار شرکتهای روسی است) به یک کشور ثالث را مطرح کرده و مدعی شده بود مدیریت روسها باعث کاهش مزیت رقابتی ارمنستان در طرحهای ترانزیتی منطقه میشود؛ اقدامی که با واکنش تند مسکو مواجه شد و کرملین این اظهارات را «عجیب» خواند و اعلام کرد فسخ این امتیاز برای خریداران احتمالی دستکم 250 میلیون دلار هزینه خواهد داشت.
از سوی دیگر، بحث ساخت نیروگاه هستهای مدولار جدید در ارمنستان و تردید ایروان میان پذیرش پیشنهاد روسیه (روساتم) یا گزینههای غربی، از دیگر چالشهای بزرگ میان دو کشور است.
ترکیب هیئتهای همراه دو طرف به خوبی نشان میدهد که تمامی پروندههای پیچیده روی میز مذاکره قرار گرفته است؛ به طوری که در تیم روسی شخصیتهایی چون «الکسی اورچوک» معاون نخستوزیر، «میخائیل گالوزین» معاون وزیر خارجه و رؤسای شرکتهای روساتم، راهآهن روسیه، روسسلخوزنادزور و روسپوتربنادزور حضور داشتند و در مقابل، پاشینیان را «مِهر گریگوریان» معاون نخستوزیر، «گئورگ پاپویان» وزیر اقتصاد و مدیر نیروگاه اتمی متسامور همراهی میکردند تا سرنوشت این گرههای کور اقتصادی و سیاسی را بررسی کنند.
انتهای پیام/