به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، پارلمان دو مجلسی قزاقستان روز 30 ژوئن آخرین نشست مشترک خود را در آستانه برگزار کرد و به این ترتیب، یک دوره قانونگذاری 30 ساله پیش از لازمالاجرا شدن قانون اساسی جدید در اول جولای به پایان رسید.
این تغییر ساختاری، مجلس سنا و مجلس (ماژلیس) را حذف و یک نهاد تکمجلسی به نام «قورولتای» را جایگزین آنها خواهد کرد. انتظار میرود انتخابات این نهاد جدید در ماه آگوست برگزار شود و طی آن، 145 نماینده از طریق لیستهای حزبی انتخاب خواهند شد.
هیچیک از نمایندگان فعلی به طور خودکار به مجلس جدید منتقل نمیشوند؛ امری که اهمیت مستقیمی برای احزاب قزاقستان و برنامههای میانمدت رئیسجمهور قاسم جومارت توکایف جهت بازسازی گسترده ساختار دولتی دارد.
ورود قزاقستان به یک عصر تاریخی جدید
توکایف در سخنرانی خود در این نشست مشترک پایانی، این تحول را فراتر از یک اصلاحات اداری صرف توصیف کرد.
وی اظهار داشت که قزاقستان در حال ورود به «فصل جدیدی از توسعه قزاقستان مستقل» است و آغاز آنچه را که او یک عصر تاریخی جدید نامید، اعلام کرد.
رئیسجمهور قزاقستان همچنین از این تریبون برای خلاصه کردن دستاوردهای پارلمانی که تحت قانون اساسی سال 1995 ایجاد شده بود، استفاده کرد. در طول سه دهه گذشته، این قوه مقننه حدود 3500 قانون تصویب کرده که به گفته توکایف به تقویت پایههای حاکمیت ملی کشور کمک کرده است.
توکایف گفت: «امروز ما یک چرخه سیاسی پارلمانی مهم را به پایان میرسانیم و فصل جدیدی را در توسعه قزاقستان مستقل باز میکنیم.»
به گفته وی، در سه سال گذشته بیش از 300 قانون بزرگ از جمله قوانین ساختاری و مرتبط با قانون اساسی تصویب شده است. او این قوانین را «بستری قابل اعتماد برای دستاوردهای آینده قزاقستان» توصیف کرد.
بازنویسی معماری سیاسی و آمادگی برای سال 2029
این گذار سیاسی، ابعاد جانشینی را نیز در خود جای داده است. قانون اساسی جدید، پست معاونت ریاستجمهوری را ایجاد کرده و بخشهایی از معماری دولتی را پیش از پایان دوره هفت ساله و غیرقابل تمدید ریاستجمهوری توکایف در سال 2029 بازنویسی میکند.
توکایف این تغییرات را به عنوان نوسازی نظام حکمرانی معرفی کرده است، در حالی که انتخابات قورولتای در ماه آگوست نشان خواهد داد که سیستم جدید لیستهای حزبی چقدر فضا برای رقابتهای سیاسی ایجاد میکند.
توکایف به نمایندگان گفت که قوه مقننه جدید باید سریعتر از پارلمان در حال کنارهگیری حرکت کند.
وی تصریح کرد که از قورولتای انتظار میرود موانع بوروکراتیک را برطرف کند، سرعت و کیفیت قانونگذاری را ارتقا بخشد و کارشناسان و مشاوران واجد شرایط را وارد فرآیند قانونگذاری کند.
وی این اهداف را به بیثباتی جهانی و رقابتهای دیجیتال پیوند داد و گفت: قزاقستان باید قوانین خود را با محیطی که به سرعت در حال تغییر است، تطبیق دهد.
توکایف افزود: «قورولتای باید با سرعتی فزاینده کار کند تا قوانین ملی را به فوریت با واقعیتهای در حال تغییر در ماتریس دیجیتال هماهنگ سازد. این یک وظیفه حیاتی است، چرا که آمادگی قزاقستان برای مشارکت در رقابتهای جهانی را تعیین خواهد کرد.»
پیشگامی در قانونگذاری هوش مصنوعی و فضای سایبری
توکایف از نمایندگان پارلمان گذشته برای فعالیتهایشان در زمینه قوانین دیجیتال قدردانی کرد و گفت: هیچ الگوی آمادهای برای تنظیم مقررات هوش مصنوعی وجود نداشت، اما پارلمان توانست به ایجاد یک سیستم حقوقی انعطافپذیر کمک کند.
وی خاطرنشان کرد که قزاقستان به یکی از اولین کشورهایی تبدیل شده که هم «کد دیجیتال» و هم یک قانون تخصصی در مورد هوش مصنوعی را تصویب کرده است.
او همچنین به تضمینهای قانون اساسی جدید در مورد حفاظت از دادههای شخصی در فضای سایبری اشاره کرد.
وی مرحله بعدی را شامل راهاندازی کامل سیستم «پارلمان الکترونیک» دانست؛ ایدهای که توکایف برای نخستین بار در اکتبر 2025 مطرح کرد.
او گفت که نمایندگان جدید هنگام تدوین قوانین باید بر تحلیلهای پیشبینانه، مدلسازی اقتصادی، تحلیل آسیبهای اجتماعی و کلاندادهها تکیه کنند.
گذار به مدل اقتصادی جدید و جهش درآمدهای ملی
سیاست اقتصادی، دومین محور اصلی سخنرانی رئیسجمهور قزاقستان را تشکیل میداد.
توکایف تاکید کرد که قزاقستان باید به یک مدل اقتصادی جدید روی آورد، زیرا روشهای کاری گذشته دیگر کارآمد نخواهند بود.
رئیسجمهور قزاقستان تصریح کرد: «سال گذشته اقتصاد ملی 6.5 درصد رشد کرد که رقمی بالا در بحبوحه نرخهای رشد جهانی است.»
وی افزود که تولید ناخالص داخلی قزاقستان برای نخستین بار از 300 میلیارد دلار فراتر رفت، در حالی که سرانه تولید ناخالص داخلی نسبت به سال 2019 با رشد 1.5 برابری به 15 هزار دلار رسیده است.
به گفته وی، قزاقستان بین سالهای 2023 تا 2025 حدود 540 پروژه صنعتی به ارزش تقریبی 7.1 میلیارد دلار اجرا کرده است. انتظار میرود در دو سال آینده بیش از 200 واحد تولیدی با سرمایهگذاری کلی حدود 5.8 میلیارد دلار راهاندازی شود. پروژههایی که پیش از این افتتاح شدهاند نزدیک به 50 هزار شغل پایدار ایجاد کردهاند و واحدهای برنامهریزیشده نیز باید بیش از 20 هزار شغل دیگر اضافه کنند.
کریدور میانی و مگاپروژه دره دیتاسنترها
توکایف همچنین زیرساختهای انرژی و ترانزیتی را در کانون برنامههای آینده قورولتای قرار داد.
وی به سفر اخیر خود به بروکسل اشاره کرد که در آن قزاقستان و اتحادیه اروپا درباره مواد معدنی حیاتی، اتصالات ترانزیتی، سرمایهگذاری و کریدور حملونقل بینالمللی ترانسکاسپین گفتگو کردند.
او گفت: «حجم محمولهها در طول کریدور میانی طی 6 سال گذشته پنج برابر شده و از چهار میلیون تن در سال فراتر رفته است.»
وی این رشد را به حملونقل دریایی و بهبود زیرساختهای بندری مرتبط دانست.
زیرساختهای دیجیتال از دیگر موضوعات مهم این سخنرانی بود.
توکایف تاکید کرد که هوش مصنوعی به حجم عظیمی از انرژی و ظرفیت پردازش نیاز دارد، به همین دلیل مگاپروژه «دره دیتاسنترها» اولویت اصلی دولت است تا به قطب جذابی برای غولهای فناوری جهان تبدیل شود.
وی افزود که شخصاً بر اجرای این مگاپروژه نظارت خواهد کرد.
تغییر آرایش احزاب سیاسی و فروپاشی "قزاقستان قدیم"
توکایف در پایان سخنان خود، انتظارات از قورولتای آینده را تعیین کرد و این مجلس را «مهمترین نماد قزاقستان جدید» خواند که باید متشکل از «میهنپرستان واقعی، افراد فعال و دارای تفکر حاکمیتی» باشد.
وی گفت: «بر اساس عملکرد قورولتای است که مردم در مورد میزان اثربخشی اصلاحات قضاوت خواهند کرد.»
انتخابات پیش رو در پی بازسازی سریع چشمانداز حزبی قزاقستان برگزار میشود. حزب حاکم «امانت» (Amanat) با حزب جدید «عدالت» (Adilet) ادغام شده است، در حالی که احزاب «آق ژول» (Ak Zhol) و «آئول» (Auyl) که هر دو به دنبال کسب کرسی در قورولتای هستند، رهبری خود را تغییر دادهاند.
همچنین تغییراتی در رهبری حزب مردم قزاقستان رخ داد، جایی که یرموخامت یرتیسبایف، وزیر سابق اطلاعات و مشاور پیشین نورسلطان نظربایف، از ریاست حزب کنارهگیری کرد.
این تغییرات به این معنی است که انتخابات ماه آگوست فراتر از یک انتخابات پارلمانی معمولی خواهد بود. این رویداد تعیین میکند که کدام احزاب و شخصیتها از گذار از نهادهای «قزاقستان قدیم» به سیستم جدید قورولتای جان سالم به در خواهند برد و نشان میدهد که بازتنظیم قانون اساسی توکایف پس از آغاز به کار قوه مقننه جدید چگونه عمل خواهد کرد.
انتهای پیام/