به گزارش خبرگزاری تسنیم از سنندج، در حالیکه جنگلهای زاگرس با مجموعهای از بحرانهای مزمن از جمله خشکسالی، آتشسوزی، قاچاق چوب و تخریب زیستگاهها دستوپنجه نرم میکنند، یک حلقه کلیدی در زنجیره بازتولید طبیعی این اکوسیستم نیز در معرض تهدید قرار گرفته است؛ سنجاب ایرانی.
گونهای که شاید در نگاه عمومی تنها یک جانور کوچک و بامزه جنگلی تلقی شود، اما در واقع نقش آن در تداوم حیات جنگلهای بلوط زاگرس فراتر از تصور عمومی است.
در سالهای اخیر گزارشهایی از زندهگیری و فروش این گونه در بازارهای غیرقانونی و فضای مجازی و سطح استان منتشر شده که نگرانیها را درباره آینده جمعیت آن افزایش داده است.
همزمان، مسئولان محیط زیست استان کردستان نسبت به پیامدهای این روند هشدار داده و بر برخورد قانونی با متخلفان تأکید کردهاند.
این وضعیت در شرایطی رخ میدهد که کارشناسان محیط زیست بارها نسبت به شکنندگی اکوسیستم زاگرس و نقش گونههای کلیدی در بقای آن هشدار دادهاند اما این وضعیت همچنان برقرار است!
اکنون سنجاب ایرانی بهعنوان یکی از همین گونههای کلیدی، در مرکز یک چالش حفاظتی قرار گرفته است؛ چالشی میان سودجویی انسانی و پایداری طبیعی.
در همین زمینه؛ معروف قادری، معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی استان کردستان، با تأکید بر جایگاه حیاتی سنجاب ایرانی در اکوسیستم زاگرس میگوید: این گونه تنها یک جانور زینتی در جنگلها نیست، بلکه نقش مستقیم در باززایی درختان بلوط دارد.
به گفته وی سنجاب ایرانی با ذخیرهسازی بذرهای بلوط در نقاط مختلف جنگل و فراموش کردن بخشی از آنها، بهطور طبیعی فرآیند کاشت و رویش دوباره جنگل را تسهیل میکند؛ نقشی که از آن بهعنوان «مهندسی طبیعی جنگل» یاد میشود.
قادری با اشاره به تخلفات موجود در این حوزه افزود: برخی افراد سودجو اقدام به زندهگیری سنجابهای نوزاد و عرضه آنها در بازارهای غیرقانونی و فضای مجازی میکنند.
وی تأکید کرد: بر اساس قانون شکار و صید، هرگونه زندهگیری، خرید، فروش و نگهداری این گونه جرم محسوب میشود و یگان حفاظت محیط زیست با همکاری دستگاه قضایی با متخلفان برخورد قاطع خواهد داشت.
معاون محیط زیست کردستان از شهروندان خواست در صورت مشاهده موارد خرید و فروش سنجاب ایرانی، موضوع را از طریق سامانه 1540 یا ادارات محیط زیست گزارش دهند.
قادری با اشاره به وضعیت شکننده جنگلهای زاگرس گفت: این جنگلها همزمان با بحرانهای متعددی روبهرو هستند و حذف سنجاب ایرانی میتواند چرخه طبیعی زادآوری بلوط را مختل کند.
به گفته وی، در صورت کاهش یا حذف این گونه، توان بازتولید طبیعی جنگلها کاهش یافته و پهنههای جنگلی غرب کشور در معرض فرسایش و زوال تدریجی قرار میگیرند.
معاون محیط زیست کردستان در ادامه تأکید کرد: سنجابها متعلق به طبیعت هستند و نگهداری آنها در منازل یا خرید و فروش در بازارها، آسیب مستقیم به آینده جنگلهای زاگرس وارد میکند.
با وجود هشدارهای مکرر کارشناسان، همچنان بازار غیررسمی خرید و فروش حیاتوحش در برخی نقاط فعال است؛ بازاری که در عمل ضربه مستقیم به چرخه طبیعی جنگلهای زاگرس وارد میکند.
اگر برخورد با زندهگیری و تجارت غیرقانونی سنجاب ایرانی صرفاً در حد هشدار باقی بماند، نهتنها این گونه، بلکه بخش مهمی از توان بازتولید جنگلهای بلوط نیز به خطر خواهد افتاد.
ضروری است دستگاههای مسئول در کردستان از مرحله هشدار عبور کرده و با نظارت میدانی، برخورد قضایی مستمر و آموزش عمومی هدفمند، این روند مخرب را متوقف کنند؛ در غیر این صورت، هزینه این بیتوجهی مستقیماً بر دوش اکوسیستم زاگرس و نسلهای آینده خواهد بود.
انتهای پیام/