خبرگزاری تسنیم ـ زنجان ـ نرگس رسولی| صنعت برق یکی از حیاتیترین زیرساختهای توسعه هر کشور به شمار میرود؛ صنعتی که پایداری آن نهتنها آسایش و رفاه خانوارها را تضمین میکند، بلکه موتور محرک تولید، صنعت، کشاورزی، خدمات و حتی امنیت اقتصادی کشور محسوب میشود. در سالهای اخیر افزایش مصرف برق، رشد تقاضا، توسعه صنایع، تغییرات اقلیمی و گرمای زودرس تابستان، مدیریت شبکه برق را با چالشهای تازهای مواجه کرده است؛ چالشهایی که عبور موفق از آنها، علاوه بر تلاش شبانهروزی متخصصان صنعت برق، نیازمند مشارکت جدی مردم در مدیریت مصرف و حرکت به سمت توسعه انرژیهای تجدیدپذیر است.
از سوی دیگر، استانهای زنجان و قزوین به دلیل توسعه صنایع بزرگ، قرار گرفتن در مسیر کریدورهای مهم اقتصادی و اجرای طرحهای متعدد صنعتی، نیازمند شبکهای پایدار، هوشمند و توسعهیافته هستند؛ شبکهای که بتواند پاسخگوی نیاز امروز و فردای اقتصاد منطقه باشد.
همزمان با هفته مدیریت مصرف برق، خبرنگار تسنیم در گفتوگویی تفصیلی با پروانه برهانی مدیرعامل شرکت برق منطقهای زنجان، به بررسی آخرین وضعیت شبکه انتقال برق، پروژههای در حال اجرا، راهکارهای عبور از اوج بار تابستان، توسعه نیروگاههای خورشیدی، فرصتهای سرمایهگذاری، دغدغه صنایع و برنامههای آینده صنعت برق پرداخت که مشروح این گفتوگو را در ادامه میخوانید.
تسنیم: همزمان با هفته مدیریت مصرف برق، پویش «25 درجه؛ قرار همدلی» در سراسر کشور آغاز شده است. فلسفه شکلگیری این پویش چیست و چرا وزارت نیرو تا این اندازه بر مشارکت مردم در مدیریت مصرف تأکید دارد؟
برهانی: واقعیت این است که صنعت برق، صنعتی متفاوت با بسیاری از بخشهای دیگر است. برق کالایی نیست که بتوان آن را در حجم گسترده ذخیره کرد تا هر زمان که نیاز بود مورد استفاده قرار گیرد. تولید و مصرف برق باید در هر لحظه با یکدیگر متعادل باشند و کوچکترین برهم خوردن این تعادل میتواند کل شبکه را تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل مدیریت مصرف، بخشی جداییناپذیر از مدیریت تولید برق است.
پویش «25 درجه؛ قرار همدلی» نیز دقیقاً با همین نگاه طراحی شده است. هدف این پویش صرفاً کاهش مصرف برق نیست، بلکه ایجاد یک فرهنگ عمومی برای استفاده صحیح از انرژی است؛ فرهنگی که در آن هر شهروند احساس کند در تأمین برق پایدار کشور سهم و مسئولیتی برعهده دارد.
وقتی از مردم درخواست میکنیم دمای کولرهای گازی را روی 25 درجه تنظیم کنند یا از دور کند کولرهای آبی استفاده کنند، شاید این اقدام در نگاه اول بسیار ساده به نظر برسد، اما اگر همین رفتار توسط میلیونها مشترک در سراسر کشور انجام شود، هزاران مگاوات از بار شبکه کاسته خواهد شد؛ ظرفیتی که میتواند برق هزاران واحد مسکونی، بیمارستان، کارخانه و مراکز خدماتی را بدون هیچ مشکلی تأمین کند.
این موضوع تنها یک توصیه فنی نیست، بلکه نوعی مشارکت ملی برای حفظ پایداری شبکه برق کشور محسوب میشود.
تسنیم: برخی تصور میکنند صرفهجویی تنها به نفع وزارت نیرو است؛ در حالی که شما از «همدلی ملی» سخن میگویید. این مشارکت چه منافعی برای خود مردم خواهد داشت؟
برهانی: این نگاه که صرفهجویی فقط به نفع صنعت برق است، نگاه دقیقی نیست. حقیقت این است که نخستین بهرهبردار مدیریت مصرف، خود مردم هستند.
هر میزان که مصرف برق منطقیتر شود، احتمال بروز محدودیتها کاهش پیدا میکند و برق با پایداری بیشتری در اختیار مشترکان قرار میگیرد. این موضوع برای خانوادهها، صنایع، مراکز درمانی، کشاورزان، واحدهای تولیدی و حتی کسبوکارهای کوچک اهمیت بسیار زیادی دارد.
اگر مدیریت مصرف به شکل مطلوب انجام شود، شبکه برق فرصت پیدا میکند تا بدون فشار مضاعف فعالیت کند، تجهیزات کمتر دچار استهلاک شوند، هزینههای تعمیرات کاهش یابد و سرمایهگذاریهای جدید نیز با برنامهریزی دقیقتری انجام شود.
از سوی دیگر، کاهش مصرف برق به معنای کاهش مصرف سوخت نیروگاهها، کاهش آلایندههای زیستمحیطی، حفظ منابع ملی و افزایش بهرهوری اقتصادی نیز هست؛ بنابراین همه مردم از نتایج آن بهرهمند خواهند شد.
تسنیم: مردم زنجان همواره در فعالیتهای اجتماعی و ملی حضوری فعال داشتهاند. این سرمایه اجتماعی تا چه اندازه میتواند به مدیریت مصرف برق کمک کند؟
برهانی: مردم زنجان همواره نشان دادهاند که در بزنگاههای مختلف، احساس مسئولیت اجتماعی بالایی دارند. این استان به حق «دیار شور و شعور حسینی» نام گرفته و همین روحیه همدلی، سرمایه بزرگی برای اجرای برنامههای ملی است.
امروز نیز معتقدیم همان روحیه همکاری که در مناسبتهای مختلف اجتماعی، مذهبی و ملی از مردم زنجان دیدهایم، میتواند در حوزه مدیریت مصرف برق نیز نقش تعیینکنندهای ایفا کند.
اگر هر خانواده تنها چند لامپ غیرضروری را خاموش کند، دمای کولر را استاندارد تنظیم کند، وسایل برقی پرمصرف را در ساعات کمباری استفاده کند و نسبت به مصرف انرژی حساس باشد، مجموع این رفتارها به یک حرکت بزرگ ملی تبدیل خواهد شد.
ما بارها دیدهایم که مردم زنجان در شرایط حساس کنار نظام و خدمتگزاران خود ایستادهاند و یقین داریم در موضوع مدیریت مصرف برق نیز همین همراهی ادامه خواهد داشت.
تسنیم: برخی شهروندان تصور میکنند صرفهجویی یعنی کاهش رفاه یا تحمل گرما. آیا واقعاً چنین است؟
برهانی: خیر؛ این برداشت کاملاً نادرست است. مدیریت مصرف به هیچ عنوان به معنای محروم شدن از امکانات یا کاهش رفاه نیست.
مدیریت مصرف یعنی استفاده هوشمندانه از انرژی. بسیاری از کشورهای توسعهیافته با وجود برخورداری از ظرفیتهای بسیار بالای تولید برق، استانداردهای سختگیرانهای در مصرف انرژی دارند.
برای مثال تنظیم دمای کولر روی 25 درجه، نه تنها باعث کاهش مصرف برق میشود، بلکه از نظر علمی نیز دمایی مناسب برای آسایش انسان محسوب میشود. خاموش کردن لامپهای اضافی، استفاده از تجهیزات کممصرف، سرویس بهموقع وسایل سرمایشی و انتقال برخی مصارف به ساعات کمباری نیز هیچکدام به معنای کاهش کیفیت زندگی نیست، بلکه نشانه فرهنگ صحیح مصرف انرژی است.
امروز مدیریت مصرف، شاخص توسعهیافتگی کشورها محسوب میشود و امیدواریم این فرهنگ بیش از گذشته در جامعه نهادینه شود.
تسنیم: این روزها واژه «پایداری شبکه برق» زیاد شنیده میشود. شاید بسیاری از مردم تصور کنند پایداری فقط به معنای جلوگیری از خاموشی است. این مفهوم از نگاه تخصصی چه ابعادی دارد؟
برهانی: پایداری شبکه برق مفهومی بسیار گستردهتر از جلوگیری از خاموشی است. شاید مشترکان تنها نتیجه نهایی را ببینند؛ یعنی اینکه برق منزل، کارخانه یا محل کارشان بدون وقفه برقرار باشد، اما پشت این پایداری، مجموعهای از فعالیتهای فنی، مهندسی، برنامهریزی و عملیاتی قرار دارد که بهصورت شبانهروزی انجام میشود.
شبکه انتقال برق مانند شریانهای حیاتی یک بدن است. همانگونه که اختلال در گردش خون میتواند کل بدن را دچار مشکل کند، کوچکترین نقص در شبکه انتقال نیز ممکن است بخشهای وسیعی از شبکه را تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل، در صنعت برق هیچگاه منتظر بروز حادثه نمیمانیم، بلکه اصل کار بر پیشگیری است.
در شرکت برق منطقهای زنجان، برنامههای تعمیرات پیشگیرانه (PM)، بازدیدهای دورهای، تست تجهیزات، پایش مستمر خطوط و پستها، استفاده از سامانههای هوشمند و مانورهای عملیاتی بهصورت منظم انجام میشود تا پیش از آنکه کوچکترین نقصی به خاموشی منجر شود، آن مشکل شناسایی و برطرف شود.
به عبارت دیگر، پایداری شبکه حاصل مجموعهای از اقدامات مستمر، علمی و تخصصی است که شاید بخش زیادی از آن هرگز از دید مردم پنهان بماند، اما نتیجه آن را همه در زندگی روزمره خود احساس میکنند.
تسنیم: شرکت برق منطقهای زنجان چه محدودهای را تحت پوشش دارد و چه مسئولیتهایی بر عهده این شرکت است؟
برهانی: بسیاری از مردم تصور میکنند همه فعالیتهای صنعت برق بر عهده شرکت توزیع برق است، در حالی که صنعت برق از بخشهای مختلفی تشکیل شده و هر کدام مسئولیت مشخصی دارند.
شرکت برق منطقهای زنجان وظیفه انتقال انرژی الکتریکی از نیروگاهها به شبکه فوقتوزیع و تحویل آن به شرکتهای توزیع برق را بر عهده دارد. همچنین صنایع بزرگ با قدرت مصرف بیش از هفت مگاوات نیز بهطور مستقیم از طریق شبکه انتقال و فوقتوزیع تحت پوشش این شرکت قرار دارند.
حوزه فعالیت ما دو استان زنجان و قزوین را شامل میشود؛ محدودهای که به دلیل استقرار صنایع بزرگ، شهرکهای صنعتی، مراکز تولیدی و موقعیت راهبردی، از اهمیت ویژهای برخوردار است. بنابراین مسئولیت ما صرفاً انتقال برق نیست، بلکه تضمین امنیت انرژی برای بخش مهمی از فعالیتهای اقتصادی کشور است.
تسنیم: وضعیت زیرساختهای انتقال برق در استان چگونه است؟ چه تعداد پست و ایستگاه در این منطقه فعال هستند؟
برهانی: خوشبختانه طی سالهای گذشته سرمایهگذاریهای ارزشمندی در توسعه زیرساختهای انتقال برق انجام شده است. امروز در محدوده تحت پوشش شرکت برق منطقهای زنجان، نزدیک به 60 پست انتقال و فوقتوزیع فعال وجود دارد که هر کدام نقش مهمی در تأمین برق مشترکان ایفا میکنند.
این ایستگاهها بهصورت 24 ساعته توسط اپراتورها، کارشناسان بهرهبرداری، گروههای تعمیرات و نیروهای فنی پایش میشوند. در واقع حتی در ساعات نیمهشب، روزهای تعطیل یا شرایط نامساعد جوی نیز همکاران ما در محل حضور دارند تا کوچکترین اختلالی در شبکه ایجاد نشود.
صنعت برق، صنعتی است که تعطیلی نمیشناسد. برق باید در تمام ساعات شبانهروز و در همه ایام سال با کیفیت مناسب در اختیار مردم قرار گیرد و این موضوع تنها با تلاش شبانهروزی کارکنان این صنعت امکانپذیر است.
تسنیم: یکی از دغدغههای مردم، توسعه زیرساختها متناسب با افزایش مصرف برق است. اکنون چه پروژههای مهمی در استان در حال اجراست؟
برهانی: توسعه شبکه برق هیچگاه متوقف نمیشود. همزمان با بهرهبرداری از تأسیسات موجود، پروژههای جدید نیز برای پاسخگویی به نیازهای آینده طراحی و اجرا میشوند.
در حال حاضر چند پروژه مهم در دستور کار شرکت قرار دارد که از مهمترین آنها میتوان به پست مهرگان، پست اشراق و پست خرمدره اشاره کرد. این پروژهها نقش مهمی در افزایش ظرفیت انتقال، کاهش بار تجهیزات موجود، ارتقای قابلیت اطمینان شبکه و پاسخگویی به رشد مصرف در سالهای آینده خواهند داشت.
علاوه بر این پروژههای شاخص، دهها پروژه اصلاح، نوسازی، تعویض تجهیزات فرسوده، افزایش ظرفیت خطوط، بهینهسازی پستها و ارتقای سامانههای حفاظتی نیز همزمان در حال اجراست. شاید این پروژهها کمتر در معرض دید عموم باشند، اما تأثیر مستقیمی بر کیفیت و پایداری برق مشترکان دارند.
تسنیم: در سالهای اخیر حوادث طبیعی و شرایط بحرانی اهمیت آمادگی زیرساختها را دوچندان کرده است. صنعت برق برای مدیریت بحران چه برنامهای دارد؟
برهانی: مدیریت بحران یکی از ارکان اصلی فعالیت شرکت برق منطقهای است. ما باید برای هر سناریوی احتمالی آماده باشیم؛ از وقوع طوفان، سیل، برف سنگین و زلزله گرفته تا حوادث انسانی یا شرایط خاص ملی.
به همین دلیل، مانورهای عملیاتی بهطور منظم برگزار میشود و گروههای واکنش سریع همواره در آمادهباش هستند. تجهیزات مورد نیاز نیز در نقاط مختلف مستقر شده تا در صورت وقوع حادثه، زمان واکنش به حداقل برسد.
هدف ما این است که اگر حادثهای رخ داد، در کوتاهترین زمان ممکن محل آسیب شناسایی، گروههای عملیاتی اعزام و شبکه به وضعیت پایدار بازگردانده شود. این آمادگی حاصل آموزش مستمر، تجربه عملی و برنامهریزی دقیق است.
تسنیم: شما به تلاش شبانهروزی کارکنان صنعت برق اشاره کردید. شاید بسیاری از مردم از سختی کار این نیروها اطلاع نداشته باشند. کمی درباره فعالیت همکارانتان توضیح دهید.
برهانی: حقیقتاً کارکنان صنعت برق از جمله نیروهایی هستند که بخش عمدهای از زحماتشان دیده نمیشود. زمانی که مردم در آرامش از برق استفاده میکنند، همکاران ما در پستهای انتقال، روی خطوط فشارقوی، در ارتفاع، در گرمای شدید تابستان یا سرمای زمستان مشغول انجام مأموریت هستند.
گاهی تعمیر یک خط انتقال مستلزم ساعتها کار در شرایط سخت جغرافیایی است. گاهی نیروها باید در دل کوهستان، مناطق جنگلی یا نقاط صعبالعبور حضور پیدا کنند تا یک نقص کوچک را برطرف کنند و اجازه ندهند مشترکان با خاموشی مواجه شوند.
در بسیاری از موارد، نیروهای ما شبانهروز در آمادهباش هستند و حتی در تعطیلات رسمی نیز امکان ترک محل خدمت را ندارند. این روحیه ایثار و مسئولیتپذیری سرمایه اصلی صنعت برق است.
تسنیم: در مقاطع حساس کشور نیز همواره از نقش صنعت برق سخن گفته میشود. این همراهی چگونه بوده است؟
برهانی: صنعت برق همواره در کنار مردم و سایر دستگاههای خدمترسان حضور داشته است. در هر شرایطی، اعم از بحرانهای طبیعی یا شرایط ویژه کشور، حفظ پایداری شبکه برق از مهمترین اولویتهاست.
در مقاطع حساس، همکاران ما در کنار نیروهای امدادی، انتظامی و امنیتی برای حفاظت از زیرساختهای حیاتی کشور فعالیت کردهاند. شاید کمتر کسی بداند که حفظ پایداری شبکه در چنین شرایطی نیازمند حضور میدانی، تصمیمگیریهای لحظهای و تلاش شبانهروزی است.
افتخار میکنیم که کارکنان صنعت برق، همواره با احساس مسئولیت و تعهد، اجازه ندادهاند ارائه این خدمت حیاتی دچار وقفه شود. این روحیه خدمترسانی، سرمایهای ارزشمند برای کشور است و امیدواریم بتوانیم همچنان پاسخگوی اعتماد مردم باشیم.
تسنیم: در سالهای اخیر، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر به یکی از مهمترین سیاستهای وزارت نیرو تبدیل شده است. با توجه به ظرفیتهای استان زنجان، وضعیت این حوزه را چگونه ارزیابی میکنید؟
برهانی: بدون تردید، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت راهبردی برای آینده صنعت برق کشور است. امروز تقریباً همه کشورهای دنیا به این نتیجه رسیدهاند که برای پاسخگویی به رشد مصرف انرژی، کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی، حفظ محیط زیست و افزایش امنیت انرژی، باید سهم منابع تجدیدپذیر را بهطور مستمر افزایش دهند.
ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست. اگرچه در حال حاضر بخش عمده برق کشور از نیروگاههای حرارتی تأمین میشود، اما سیاست وزارت نیرو بر این است که با سرعت بیشتری به سمت توسعه نیروگاههای خورشیدی، بادی و سایر منابع پاک حرکت کنیم.
استان زنجان از نظر میزان تابش خورشید، وسعت اراضی مستعد، دسترسی مناسب به شبکه انتقال و استقبال سرمایهگذاران، ظرفیت بسیار خوبی برای توسعه نیروگاههای خورشیدی دارد. به همین دلیل، طی سالهای اخیر اقدامات مؤثری برای تسهیل سرمایهگذاری در این بخش انجام شده است.
ما معتقدیم هر مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر که وارد مدار شود، علاوه بر کمک به پایداری شبکه، گامی در جهت توسعه پایدار، کاهش آلایندههای زیستمحیطی و افزایش امنیت انرژی کشور خواهد بود.
تسنیم: اکنون چه تعداد پروژه خورشیدی در استان در مرحله اجرا یا دریافت مجوز قرار دارد؟
برهانی: خوشبختانه استقبال سرمایهگذاران از این حوزه بسیار امیدوارکننده بوده است. تاکنون برای 132 طرح نیروگاه خورشیدی در استان، با مجموع ظرفیت حدود 726 مگاوات، مجوزهای لازم صادر شده است.
این آمار نشان میدهد که زنجان به یکی از استانهای پیشرو در جذب سرمایهگذاری بخش خصوصی در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر تبدیل شده است.
در میان این طرحها، 21 پروژه بزرگ با ظرفیت بیش از هفت مگاوات و مجموع ظرفیت 579 مگاوات قرار دارند. همچنین سه پروژه بزرگ دیگر با ظرفیت 82.5 مگاوات در اراضی ملی پیشبینی شده و تعدادی از طرحها نیز در اراضی خصوصی در حال پیگیری هستند.
هر یک از این پروژهها میتواند علاوه بر افزایش ظرفیت تولید برق، زمینه اشتغال، جذب سرمایه، رونق اقتصادی و انتقال فناوری را نیز فراهم کند.
تسنیم: آیا روند صدور مجوزها برای سرمایهگذاران تسهیل شده است؟
برهانی: یکی از مهمترین دغدغههای سرمایهگذاران، طولانی بودن فرآیندهای اداری است. خوشبختانه در سالهای اخیر با همکاری وزارت نیرو، استانداری زنجان و دستگاههای اجرایی، بخشی از اختیارات به استانها واگذار شده است.
این موضوع باعث شده روند بررسی درخواستها، صدور موافقتهای اولیه، هماهنگی با دستگاههای مرتبط و اتصال به شبکه با سرعت بیشتری انجام شود.
همچنین مرکز خدمات سرمایهگذاری استان بهعنوان یک پنجره واحد، بسیاری از فرآیندها را برای متقاضیان تسهیل کرده است تا سرمایهگذار مجبور نباشد برای هر مرحله به دستگاههای متعدد مراجعه کند.
هدف ما این است که سرمایهگذار بیشترین زمان خود را صرف اجرای پروژه کند، نه طی کردن تشریفات اداری.
تسنیم: برخی تصور میکنند سرمایهگذاری در نیروگاههای خورشیدی تنها برای شرکتهای بزرگ امکانپذیر است. آیا این برداشت درست است؟
برهانی: خیر، این تصور کاملاً درست نیست. طبیعتاً پروژههای بزرگ نیازمند سرمایهگذاری بیشتری هستند، اما توسعه انرژیهای تجدیدپذیر تنها به نیروگاههای بزرگ محدود نمیشود.
امروز امکان احداث نیروگاههای کوچکمقیاس، نیروگاههای پشتبامی، سامانههای خورشیدی ویژه واحدهای تولیدی، کشاورزی، تجاری و حتی برخی مشترکان خانگی نیز فراهم شده است.
هر اندازه سهم تولید برق از منابع تجدیدپذیر افزایش یابد، فشار بر شبکه سراسری کاهش پیدا میکند و وابستگی به سوختهای فسیلی نیز کمتر خواهد شد.
از این منظر، مشارکت مردم و بخش خصوصی میتواند نقش بسیار مهمی در آینده صنعت برق کشور داشته باشد.
تسنیم: نقش شرکت برق منطقهای در این مسیر چیست؟
برهانی: وظیفه ما تنها صدور مجوز یا اتصال نیروگاه به شبکه نیست. ما تلاش میکنیم از مرحله ارائه مشاوره اولیه تا اتصال نهایی نیروگاه به شبکه انتقال، در کنار سرمایهگذاران باشیم.
همکاران ما اطلاعات فنی، ظرفیتهای شبکه، محلهای مناسب اتصال، الزامات فنی و فرآیندهای اجرایی را در اختیار متقاضیان قرار میدهند تا پروژهها با کمترین مشکل به مرحله بهرهبرداری برسند.
موفقیت سرمایهگذار، موفقیت صنعت برق نیز هست؛ زیرا هر پروژهای که به بهرهبرداری برسد، بخشی از نیاز آینده شبکه را تأمین خواهد کرد.
تسنیم: علاوه بر افزایش تولید برق، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر چه آثار اقتصادی برای استان خواهد داشت؟
برهانی: آثار این سرمایهگذاریها بسیار فراتر از تولید برق است. هر نیروگاه خورشیدی به معنای ورود سرمایه جدید، ایجاد فرصتهای شغلی، افزایش فعالیت شرکتهای پیمانکاری، رونق صنایع مرتبط، توسعه خدمات فنی و مهندسی و افزایش درآمدهای محلی است.
از سوی دیگر، توسعه این بخش میتواند زنجان را به یکی از قطبهای انرژی پاک کشور تبدیل کند؛ موضوعی که در بلندمدت مزیت رقابتی مهمی برای استان ایجاد خواهد کرد.
همچنین کاهش مصرف سوختهای فسیلی، کاهش آلایندهها و حفاظت از محیط زیست از دیگر دستاوردهای مهم توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر است.
تسنیم: اگر بخواهید آینده صنعت برق استان را در یک افق چندساله ترسیم کنید، مهمترین اولویتها چه خواهد بود؟
برهانی: آینده صنعت برق بدون شک بر سه محور اصلی استوار خواهد بود؛ نخست توسعه زیرساختهای انتقال و فوقتوزیع، دوم افزایش سهم انرژیهای تجدیدپذیر و سوم هوشمندسازی شبکه.
ما باید همزمان ظرفیت تولید و انتقال را افزایش دهیم، شبکه را به فناوریهای نوین مجهز کنیم و فرهنگ مدیریت مصرف را نیز در جامعه گسترش دهیم.
اگر این سه محور بهصورت همزمان دنبال شوند، میتوانیم با اطمینان بیشتری پاسخگوی نیازهای رو به رشد بخش خانگی، صنعت، کشاورزی و خدمات باشیم.
خوشبختانه برنامهریزیهای انجامشده در وزارت نیرو و شرکت برق منطقهای زنجان نیز دقیقاً در همین مسیر قرار دارد و امیدواریم با همراهی مردم، مسئولان و سرمایهگذاران، آیندهای مطمئنتر برای صنعت برق استان رقم بخورد.
تسنیم: یکی از دغدغههای اصلی فعالان اقتصادی و صاحبان صنایع، موضوع مدیریت مصرف برق و محدودیتهای احتمالی در فصل تابستان است. بسیاری از تولیدکنندگان معتقدند هرگونه کاهش برق، مستقیماً بر روند تولید، اشتغال و تعهدات آنها تأثیر میگذارد. صنعت برق برای کاهش این دغدغه چه برنامهای دارد؟
برهانی: دغدغه صنعتگران کاملاً قابل درک است، زیرا برق یکی از اصلیترین نهادههای تولید محسوب میشود و هرگونه اختلال در تأمین انرژی میتواند زنجیره تولید را تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل نیز سیاست وزارت نیرو این نیست که صرفاً از صنایع بخواهد مصرف خود را کاهش دهند، بلکه تلاش شده است راهکارهایی طراحی شود که هم تولید استمرار داشته باشد و هم پایداری شبکه حفظ شود.
امروز نگاه صنعت برق از مدیریت محدودیتها به سمت ایجاد مشوقها تغییر کرده است. یعنی به جای آنکه تنها درباره کاهش مصرف صحبت کنیم، تلاش میکنیم ابزارهایی در اختیار صنایع قرار دهیم تا خودشان بخشی از انرژی مورد نیازشان را تأمین کنند یا از ظرفیتهای جدید بازار برق استفاده کنند.
این رویکرد، هم به نفع تولیدکننده است و هم به نفع شبکه سراسری؛ زیرا هر واحد صنعتی که بخشی از نیاز خود را از منابع تجدیدپذیر تأمین کند، فشار کمتری بر شبکه وارد خواهد کرد و در مقابل از مزایای قانونی نیز برخوردار میشود.
تسنیم: به قوانین «مانعزدایی از صنعت برق» و «جهش تولید دانشبنیان» اشاره کردید. این قوانین چه فرصتهایی را برای صنایع ایجاد کردهاند؟
برهانی: این دو قانون را باید از مهمترین قوانین سالهای اخیر در حوزه انرژی دانست. قانونگذار با نگاه آیندهنگر تلاش کرده است صنایع بزرگ را به سمت سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر هدایت کند.
براساس این قوانین، هر واحد صنعتی که درصد مشخصی از برق مصرفی خود را از نیروگاههای تجدیدپذیر تأمین کند، به همان نسبت از مشوقهای مدیریت مصرف بهرهمند خواهد شد. این موضوع به معنای آن است که صنایع میتوانند با سرمایهگذاری در حوزه انرژی پاک، علاوه بر تأمین برق پایدار، از محدودیتهای احتمالی نیز تا حد زیادی مصون بمانند.
این یک رابطه برد ـ برد است؛ هم صنعت از امنیت انرژی بیشتری برخوردار میشود، هم شبکه سراسری متعادلتر اداره میشود و هم کشور به سمت توسعه انرژیهای پاک حرکت میکند.
تسنیم: یکی از موضوعات جدیدی که کمتر برای افکار عمومی شناخته شده، «تابلوی سبز» در بورس انرژی است. این سازوکار چگونه به صنایع کمک میکند؟
برهانی: تابلوی سبز در بورس انرژی یکی از ابزارهای نوین و بسیار مؤثر برای توسعه بازار برق تجدیدپذیر است. ممکن است برخی صنایع امکان احداث نیروگاه اختصاصی نداشته باشند یا ترجیح دهند سرمایه خود را در بخش اصلی تولید هزینه کنند. برای این دسته از واحدها، امکان خرید برق تولیدشده توسط نیروگاههای خورشیدی از طریق بورس انرژی فراهم شده است.
در این روش، تولیدکننده برق تجدیدپذیر و مصرفکننده بزرگ مستقیماً با یکدیگر ارتباط اقتصادی برقرار میکنند. صنعت برق مورد نیاز خود را از نیروگاه خورشیدی خریداری میکند و در مقابل، از مزایای قانونی پیشبینیشده در زمینه مدیریت مصرف نیز بهرهمند میشود.
این سازوکار علاوه بر اینکه به توسعه نیروگاههای خورشیدی کمک میکند، فضای رقابتی سالمی نیز در بازار انرژی ایجاد خواهد کرد و به افزایش سرمایهگذاری بخش خصوصی منجر میشود.
تسنیم: برخی کارشناسان معتقدند آینده صنعت برق در گرو استفاده از ابزارهای اقتصادی و بازارمحور است. آیا شما نیز با این دیدگاه موافق هستید؟
برهانی: کاملاً موافقم. تجربه جهانی نیز نشان داده است که توسعه پایدار صنعت برق تنها با اتکا به بودجههای دولتی امکانپذیر نیست. باید از ظرفیت بازار سرمایه، بورس انرژی، سرمایهگذاری بخش خصوصی و ابزارهای اقتصادی استفاده شود.
امروز صنعت برق ایران نیز در همین مسیر حرکت میکند. ایجاد بازارهای جدید، توسعه معاملات برق، حمایت از سرمایهگذاران، خرید تضمینی برق تجدیدپذیر و طراحی ابزارهای مالی جدید، همگی نشان میدهد که صنعت برق در حال حرکت به سمت مدلهای نوین اقتصادی است.
این تحول، علاوه بر افزایش بهرهوری، موجب شفافیت بیشتر، جذب سرمایههای جدید و افزایش رقابت سالم در این صنعت خواهد شد.
تسنیم: یکی دیگر از موضوعات نوظهور، «گواهی صرفهجویی انرژی» است. لطفاً درباره این ابزار نیز توضیح دهید.
برهانی: گواهی صرفهجویی انرژی یکی از نوآورانهترین ابزارهایی است که در سالهای اخیر طراحی شده است. فلسفه این گواهی بسیار ساده است؛ اگر فرد یا شرکتی بتواند از طریق بهینهسازی تجهیزات، اصلاح فرآیندها یا اجرای طرحهای کاهش مصرف، میزان مشخصی صرفهجویی واقعی ایجاد کند، این صرفهجویی به عنوان یک دارایی اقتصادی قابل ارزشگذاری خواهد بود.
در واقع، صرفهجویی نیز مانند تولید انرژی ارزشمند است. وقتی بتوان با استفاده از فناوریهای نوین یا تجهیزات کممصرف، چندین مگاوات از مصرف برق کاست، این اقدام به اندازه ساخت یک نیروگاه جدید اهمیت دارد.
به همین دلیل، برای این میزان صرفهجویی، گواهی صادر میشود و این گواهی قابلیت معامله و استفاده در چارچوب قوانین مربوط به مدیریت مصرف را خواهد داشت.
این رویکرد باعث میشود سرمایهگذاری در بهینهسازی مصرف نیز از نظر اقتصادی توجیهپذیر شود.
تسنیم: اگر بخواهیم یک جمعبندی از وضعیت صنعت برق استان زنجان داشته باشیم، امروز مهمترین نقاط قوت این مجموعه را چه میدانید؟
برهانی: خوشبختانه صنعت برق استان از چند مزیت مهم برخوردار است. نخست، برخورداری از نیروی انسانی متخصص، متعهد و با تجربه است که مهمترین سرمایه این مجموعه محسوب میشود.
دوم، توسعه مستمر زیرساختهای انتقال و فوقتوزیع است که طی سالهای اخیر با اجرای پروژههای متعدد تقویت شده است.
سوم، ظرفیت مناسب استان برای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و استقبال سرمایهگذاران از این حوزه است که آینده روشنی را پیش روی استان قرار داده است.
و در نهایت، همراهی مردم، صنایع، مسئولان استانی و رسانهها که همواره نقش مهمی در پیشبرد برنامههای صنعت برق داشتهاند.
ما معتقدیم اگر این همافزایی و همکاری ادامه پیدا کند، میتوانیم با اطمینان بیشتری نیازهای آینده استان را پاسخ دهیم.
تسنیم: و در پایان، اگر بخواهید پیامی به مردم استان زنجان داشته باشید، چه خواهید گفت؟
برهانی: پیش از هر چیز، از مردم شریف، نجیب و مسئولیتپذیر استان زنجان صمیمانه قدردانی میکنم. واقعیت این است که پایداری شبکه برق تنها حاصل تلاش کارکنان صنعت برق نیست؛ این موفقیت زمانی کامل میشود که مردم نیز با مدیریت مصرف، همراه این مجموعه باشند.
از همه هماستانیهای عزیز درخواست میکنم پویش «25 درجه؛ قرار همدلی» را جدی بگیرند. تنظیم دمای وسایل سرمایشی روی 25 درجه، استفاده از دور کند کولرهای آبی، خاموش کردن وسایل غیرضروری، استفاده از تجهیزات کممصرف و انتقال بخشی از مصارف به ساعات کمباری، اقداماتی بسیار ساده اما اثرگذار هستند.
اطمینان دارم همانگونه که مردم زنجان در همه عرصههای ملی، اجتماعی و فرهنگی خوش درخشیدهاند، در این عرصه نیز با احساس مسئولیت و مشارکت مثالزدنی خود، صنعت برق را در تأمین برق پایدار یاری خواهند کرد.
ما نیز متعهد هستیم با تمام توان، به صورت شبانهروزی برای حفظ پایداری شبکه، توسعه زیرساختها، افزایش کیفیت خدمات و تأمین مطمئن برق استان تلاش کنیم؛ زیرا باور داریم برق پایدار، زیربنای توسعه پایدار، رونق تولید، رفاه مردم و آینده روشن کشور است.
انتهای پیام/