به گزارش خبرگزاری تسنیم، تیم ملی فوتبال ایران از سه دیدار خود در مرحله گروهی جام جهانی 2026، سه تساوی کسب کرد و به خاطر تفاضل گل کمتر نسبت به سنگال فرصت صعود به مرحله یکشانزدهم نهایی این رقابتها به عنوان یکی از تیمهای سوم گروههای دوازدهگانه که نتایج بهتری کسب کردند را از دست داد.
ایران در بیستوسومین دوره جام جهانی از جنبههای مختلف مورد بیمهری قرار گرفت. ابتدا ویزای تعدادی از اعضای تیم و کاروان تیم ملی از سوی آمریکا صادر نشد، در ادامه محل کمپ تمرینی تیم از آریزونای آمریکا به تیخوانای مکزیک تغییر یافت و تیم در دو مسابقه اول در فاصله زمانی کمتر از یک روز فرصت سفر به شهر لسآنجلس و در دیدار آخر تقریباً دو روز قبل فرصت سفر به شهر سیاتل را پیدا کرد. ترک خاک آمریکا بلافاصله بعد از بازیها و معطلی مهدی طارمی و سعید الهویی در فرودگاه از سوی مسئولان امنیتی از جمله مواردی بود که تیم ملی در این دوره جام جهانی با آن دست و پنجه نرم کرد. همین موضوع باعث شده رسانههای مختلف به بررسی جوانب مختلف این اتفاقات بپردازند.
شبکه تلویزیونی «NDTV» هند با انتشار گزارشی با تیتر «فیفا اجازه داد سیاست بر فوتبال غلبه کند، ایران تاوان ریاکاری سیاسی را پرداخت» نوشت: «در زبان ایتالیایی، مسابقهای که در آن هر دو تیم از نتیجه خاصی سود میبرند (تبانی کردن)، در فوتبال نام خاصی دارد؛ biscotto به معنای واقعی کلمه، بیسکویت. اتریش و الجزایر دقیقاً میدانستند که در دیدار آخر خود در گروه J در روز شنبه چه چیزی در خطر است. یک نتیجه تساوی هر دو را به مرحله بعد میبرد و دقیقاً بازی به همین شکل هم تمام شد. این نتیجه برای ماندن هر دو تیم در این تورنمنت و برای رفتن ایران به خانه کافی بود.
برای ایران، اما تلخی ماجرا عمیقتر از محاسبات روی تابلوی نتایج است چون این فقط مربوط به اتفاقات داخل زمین نبود، بلکه مربوط به همه چیز پیرامون آن نیز بود. اکنون در محافل فوتبال سر و صدای زیادی در مورد تمایل آشکار فیفا برای تسلیم شدن در برابر خصومت ایالات متحده آمریکا نسبت به ایران، که هرگز مانند کشور دیگری مورد رفتار قرار نگرفت، به گوش میرسد.
امیر قلعهنویی سرمربی تیم ملی ایران، پیش از بازی با بلژیک در دور دوم مرحله گروهی گفته بود: "هر چه بگوییم، ربطی به سیاست ندارد. این فقط رفتاری است که با ما میشود. ما فقط این را ابراز میکنیم چون نمیخواهیم چنین رفتاری در آینده برای تیمهای دیگر رخ دهد".
این بیانیه اکنون سنگینتر به نظر میرسد چون فیفا ممکن است جعبه پاندورا (اشاره به انجام یا شروع کاری که باعث مشکلات پیشبینی نشده زیادی خواهد شد) را اینجا باز کرده باشد. این شکایت به تدارکات یا دیپلماسی محدود نمیشود و به خود فوتبال برمیگردد.
این رسانه هندی در ادامه نوشته است: تیری آنری ستاره پیشین تیم ملی فوتبال فرانسه، این احساس را به بهترین شکل خلاصه و جمعبندی کرد. او در این خصوص گفت: "من واقعاً برای بازیکنان ایران متأسفم. آنها معتقد بودند که یکی از بزرگترین لحظات تاریخ فوتبال کشورشان را نوشتهاند، اما این لحظه در چند ثانیه از بین رفت. این دردی است که هیچ فوتبالیستی نباید تجربه کند. شما نمیتوانید از بازیکنان بخواهید 90 دقیقه تمام تلاش خود را انجام دهند و سپس اجازه دهید تصمیمی مانند این، جام جهانی آنها را تعریف کند. اگر VAR (کمکداور ویدئویی) گلهایی به این بزرگی را باطل میکند، باید کاملاً بیعیب و نقص باشد. هیچ جایی برای شک وجود ندارد".
وی افزود: "به چهره بازیکنان نگاه کنید، به هواداران حاضر در جایگاه تماشاچیان نگاه کنید. آن اشکها فقط برای یک گل نبودند - آنها اشکهایی برای رؤیایی بودند که در یک لحظه ناپدید شد. این بسیار دلخراش است. این دیگر فقط مربوط به ایران نمیشود. هر ملتی در این جام جهانی باید نگران باشد چون اگر چنین لحظهای میتواند در بزرگترین صحنه فوتبال اتفاق بیفتد، میتواند برای هر تیم دیگری اتفاق بیفتد و حتی فکر کردن به آن هم ترسناک است".
این تراژدی ماجراست. ایران بدون حتی یک باخت از جام جهانی حذف شد. آنها شکستناپذیر بودند، تفاضل گل صفر داشتند، اما حذف شدند. فوتبال و ورزش به طور کلی میتواند به این اندازه بیرحم باشد.
در تقابل با مصر، آنها یک پنالتی و موقعیتهای بزرگی را از دست دادند، فکر میکردند در وقتهای تلف شده گل زدند اما VAR دخالت و آن را مردود اعلام کرد و دقایقی بعد هم توپی به تیر دروازه مصر زدند.
این داستان اما به اینجا ختم نمیشود. ظرف پنج ساعت بعد از مسابقه آخر، ایران خاک ایالات متحده را به مقصد تیخوانا ترک کرد، نه به دلخواه، بلکه به دلیل برخی محدودیتهای عجیب ویزا. اینجاست که سیاستهای فیفا آشکار میشود.
نهاد حاکم بر فوتبال جهان مدتهاست که خود را غیرسیاسی - مانند کمیته بینالمللی المپیک - به عنوان سازمانی فراتر از مرزها، فراتر از دیپلماسی و فراتر از درگیری معرفی کرده، اما جام جهانی این ایده را به چالش کشیده و برداشتها از فیفا را تغییر داده است.
جانی اینفانتینو رئیس فیفا در سال 2017، صراحتاً گفته بود: "وقتی صحبت از مسابقات فیفا میشود، هر تیمی، از جمله هواداران و مسئولان آن تیمی که به جام جهانی راه پیدا میکنند، باید به آن کشور دسترسی داشته باشند، در غیر این صورت جام جهانی وجود ندارد. این بدیهی است".
9 سال بعد، این اصل در ایالات متحده کنار گذاشته شد. اینفانتینو این بار در آستانه مسابقات جام جهانی 2026، لحن بسیار متفاوتی داشت و گفت: "باید به این موضوع احترام بگذاریم که ما پادشاهان جهان نیستیم که بتوانیم بر دولتها و نیروهای پلیس حکومت کنیم. ما یک سازمان ورزشی هستیم که تا جایی که میتوانیم تلاش میکنیم. گاهی اوقات مهم است که آرام باشیم و استراحت کنیم. روی همه چیز کار میکنیم. گاهی اوقات داد و بیداد راه حلی پیدا نمیکند".
این تغییر رویه فیفا از چشم دنیای فوتبال پنهان نماند چون برای ایران، معنیاش ساده است "فیفا نجنگید". دولت ایالات متحده تیم ملی را مجبور کرد که در آخرین لحظه محل تمرین خود را تغییر دهد، شرایط محدودکنندهای برای رفت و آمد وضع کرد و عملاً موانعی ایجاد کرد که هیچ تیم دیگری مجبور به انجام آن نبود.
سعید عزتاللهی، هافبک تیم ملی فوتبال ایران پیش از دیدار با بلژیک در دور دوم مرحله گروهی گفته بود: "شما نمیتوانید انکار کنید که وضعیت ما مانند همه تیمهای دیگر نبوده است".
ایران در رتبه بیستم جهان قرار دارد. حذف آنها نه تنها تعجبآور است، بلکه غیرطبیعی به نظر میرسد. ممکن است هرگز مدرک محکمی وجود نداشته باشد که هرج و مرج سفر و اختلال خارج از زمین باعث حذف آنها از مرحله حذفی شده باشد، اما در فوتبال، حاشیهها همه چیز را تعیین میکنند و وقتی این حاشیهها در خارج از زمین شکل میگیرند، باید سؤالات جدی پرسیده شود.
وقتی اینفانتینو جایزه صلح فیفا (جایزهای که برای اولین بار توسط فیفا معرفی شد) را در ماه دسامبر 2025 به دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا داد، بسیاری از قبل احساس میکردند که مرزهای بین فوتبال و سیاست محو شده است. فیفا جام جهانی باشکوه آمریکایی را که میخواست، به دست آورد اما به چه قیمتی؟
قلعهنویی سرمربی تیم ملی ایران گفت: "من فقط امیدوارم جهان به صلح دست یابد و صلح پایدار باشد. امیدوارم این نوع رفتار در جام جهانی نهادینه نشود".
ایرانیها با یک هشدار جام جهانی را ترک کردند، اینکه امروز نوبت آنها بود، فردا هر تیم دیگری میتواند باشد، آمریکا، انگلیس، برزیل، آرژانتین و هر تیم دیگری!
فیفا مدعی موفقیت بزرگ جام جهانی و کیفیت فوتبال در یک تورنمنت طولانی مدت خواهد بود. با این حال، این احساس وجود دارد که آمریکا و فیفا دست به یکی کردند (biscotto) تا ایران را قربانی کنند. ما منتظر خواهیم ماند تا در مورد نحوه برخورد آنها با ایران بشنویم».
انتهای پیام/