به گزارش خبرگزاری تسنیم از سنندج، فشار خون بالا در نگاه نخست یک عدد ساده روی دستگاه اندازهگیری به نظر میرسد، اما در واقع یکی از پیچیدهترین و خطرناکترین شاخصهای سلامت عمومی است؛ شاخصی که اگر از کنترل خارج شود، میتواند به سکته مغزی، نارسایی قلبی، بیماریهای کلیوی و حتی مرگ ناگهانی منجر شود. اهمیت این بیماری در آنجاست که سالها بدون علامت باقی میماند و فرد زمانی متوجه آن میشود که آسیبهای جدی در بدن شکل گرفته است.
در سالهای اخیر، تغییر سبک زندگی، کاهش تحرک، تغذیه نامناسب، افزایش مصرف نمک و استرسهای روزمره باعث شده فشار خون بالا به یکی از مهمترین چالشهای سلامت عمومی در کشور تبدیل شود. این بیماری دیگر محدود به سالمندان نیست و در گروههای سنی پایینتر نیز بهطور نگرانکنندهای در حال افزایش است.
بر اساس برآوردهای وزارت بهداشت، حدود یکچهارم تا یکسوم جمعیت بزرگسال کشور درجاتی از فشار خون بالا را تجربه میکنند؛ آماری که در برخی استانها به دلیل شرایط اقتصادی، سبک تغذیه و کمتحرکی، حتی بالاتر نیز گزارش شده است. این روند، فشار سنگینی بر نظام سلامت و خانوادهها وارد کرده و ضرورت توجه جدی به پیشگیری را بیش از پیش آشکار میکند.
بر اساس گفته؛ جهانبخش یوسفی، مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماریهای دانشگاه علوم پزشکی کردستان 32 درصد از افراد بالای 18 سال در کشور و 34.5 درصد در استان کردستان به بیماری فشار خون مبتلا هستند.
در کردستان 53 درصد از مبتلایان از بیماری خود آگاه هستند، اما فقط 25 درصد آنان فشارخون کنترلشده دارند. فشارخون طبیعی، فشار ماکزیمم کمتر از 120 و مینیمم کمتر از 80 میلیمتر جیوه است و فشارخون بالا یا ماکزیمم 140 یا مینیمم 90 میلیمتر جیوه است که مقادیر بین این دو محدوده، فشارخون بینابینی محسوب میشود.
در بیماران دیابتی، قلبی، افراد با سابقه سکته مغزی یا نارسایی مزمن کلیه، این مقدار باید کمتر از 130 و 80 باشد.
فشار خون بالا یکی از اصلیترین عوامل مرگومیر در ایران محسوب میشود و سهم قابل توجهی در بروز سکتههای قلبی و مغزی دارد. بررسیهای اپیدمیولوژیک نشان میدهد: 25 تا 30 درصد بزرگسالان کشور با درجاتی از فشار خون بالا زندگی میکنند.
بخش قابل توجهی از مبتلایان، از بیماری خود اطلاع ندارند. در برخی استانها، به دلیل تغذیه پرنمک و کمتحرکی، شیوع این بیماری بالاتر از میانگین کشوری گزارش شده است.
در سطح استانی نیز الگوی مشابهی دیده میشود؛ شهرنشینی، تغییر سبک زندگی و افزایش مصرف غذاهای فرآوریشده از عوامل مهم رشد این بیماری در مناطق مختلف کشور هستند.
چرا فشار خون بالا یک بیماری خاموش است؟
یکی از خطرناکترین ویژگیهای فشار خون بالا این است که اغلب بدون علامت مشخص پیشرفت میکند. بسیاری از افراد سالها بدون آگاهی از بیماری خود زندگی میکنند تا زمانی که دچار: سکته مغزی، حمله قلبی یا نارسایی کلیه میشوند. به همین دلیل از فشار خون به عنوان «قاتل خاموش» یاد میشود.
عوامل مؤثر در افزایش فشار خون
1. مصرف بالای نمک: یکی از مهمترین عوامل افزایش فشار خون در کشور، مصرف بیش از حد نمک در غذاهای خانگی و صنعتی است.
2. کمتحرکی: زندگی شهری و کاهش فعالیت بدنی، نقش مهمی در افزایش وزن و بالا رفتن فشار خون دارد.
3. استرسهای مزمن: فشارهای روانی و اقتصادی میتوانند بهطور مستقیم بر افزایش فشار خون اثر بگذارند.
4. تغذیه ناسالم: مصرف غذاهای چرب، فستفود و نوشیدنیهای شیرین از عوامل تشدیدکننده بیماری هستند.
5. عوامل ژنتیکی و سن: سابقه خانوادگی و افزایش سن نیز نقش مهمی در بروز فشار خون دارند.
راههای پیشگیری از فشار خون بالا
1. کاهش مصرف نمک: مهمترین اقدام پیشگیرانه، کاهش مصرف نمک و پرهیز از غذاهای شور و فرآوریشده است.
2. فعالیت بدنی منظم: حداقل 30 دقیقه ورزش روزانه مانند پیادهروی میتواند نقش مؤثری در کنترل فشار خون داشته باشد.
3. تغذیه سالم: مصرف میوهها، سبزیجات، غلات کامل و کاهش چربیهای اشباع توصیه میشود.
4. کنترل وزن: کاهش اضافهوزن یکی از مؤثرترین راههای کنترل فشار خون است.
5. مدیریت استرس: استفاده از روشهای آرامسازی، خواب کافی و کاهش فشارهای روانی اهمیت زیادی دارد.
6. غربالگری منظم: اندازهگیری دورهای فشار خون، بهویژه برای افراد بالای 30 سال، میتواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند.
فشار خون بالا امروز دیگر یک بیماری فردی نیست، بلکه یک مسئله جدی سلامت عمومی است که ریشه در سبک زندگی جامعه دارد. روند افزایشی آن در کشور و استانها نشان میدهد که بدون تغییر جدی در الگوهای تغذیه، فعالیت بدنی و مدیریت استرس، این بیماری میتواند در آینده فشار بیشتری بر نظام سلامت وارد کند.
در مقابل، پیشگیری همچنان سادهترین، کمهزینهترین و مؤثرترین راه مقابله با این بیماری خاموش است؛ راهی که از اصلاح سبک زندگی آغاز میشود و میتواند از بسیاری از سکتهها و مرگهای زودرس جلوگیری کند.
انتهای پیام/