گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم ـ روزنامه ایندیپندنت امروز سهشنبه در سرمقاله خود نوشته است؛ منتقدان معتقدند آمریکا پس از ماهها جنگ پرهزینه، بدون دستیابی به اهداف اصلی خود ناچار به عقبنشینی شده است و ایران توانسته است موقعیت راهبردی برتری به دست آورد.
مهمترین محورهای این گزارش بهشرح زیر است:
1. «تسلیم آمریکا» در برابر ایران
بسیاری از منتقدان توافق پیشنهادی را نه یک پیروزی دیپلماتیک، بلکه نوعی عقبنشینی آمریکا توصیف کردهاند. دولت ترامپ هیچیک از اهداف اعلامی خود از جمله تغییر رفتار بنیادین ایران یا از بین بردن کامل توان بازدارندگی تهران را محقق نکرده و اکنون در حال امضای «سند تسلیم» است، سث مولتون، نماینده دموکرات کنگره نیز توافق را «سند تسلیم ترامپ به رهبر ایران» توصیف کرده است.
2. ایران به هدف اصلی خود رسید
تقریباً همه منتقدان توافق بر یک نکته مشترک تأکید دارند: حکومت ایران پس از سه ماه جنگ، همچنان پابرجاست، بهخلاف انتظارات اولیه واشنگتن و تلآویو، نه تغییر حکومت رخ داد و نه ساختار قدرت در تهران فروپاشید، بهاعتقاد تحلیلگران، بقای جمهوری اسلامی علیرغم حملات سنگین آمریکا و اسرائیل خود بزرگترین پیروزی راهبردی ایران محسوب میشود.
3. تنگه هرمز به ابزار فشار دائمی تهران تبدیل شد
یکی از مهمترین انتقادها این است که آمریکا نتوانست کنترل تنگه هرمز را از دست ایران خارج کند، منتقدان میگویند ترامپ بازگشایی تنگه را بهعنوان دستاورد معرفی میکند، در حالی که اصل بحران ناشی از جنگی بود که خود او آغاز کرد، اکنون کارآمدی تنگه هرمز بهعنوان ابزار بازدارنده برای ایران برای همه جهان اثبات شده است.
4. جمهوریخواهان تندرو نیز نگران شدهاند
بخشی از چهرههای جمهوریخواه و حامیان سرسخت جنگ نیز نسبت به توافق ابراز تردید کردهاند، لیندسی گراهام خواستار بررسی دقیق متن توافق شده است و مارک لوین، مجری نزدیک به ترامپ، پرسیده است چرا متن تفاهمنامه هنوز منتشر نشده است، برخی محافظهکاران هشدار میدهند توافق جدید ممکن است تفاوت چندانی با توافق هستهای دوران اوباما (برجام) نداشته باشد؛ توافقی که ترامپ سالها آن را «فاجعه» میخواند.
5. انتقاد از نبود شفافیت درباره جزئیات توافق
یکی از پرتکرارترین انتقادها، مخفی ماندن متن تفاهمنامه است، منتقدان میگویند هنوز مشخص نیست ایران دقیقاً چه تعهداتی پذیرفته است و آمریکا در مقابل چه امتیازهایی داده است، همین ابهام باعث شده است حتی حامیان جنگ نیز درباره موفقیت واقعی توافق تردید کنند.
6. ایران همچنان اهرمهای فشار خود را حفظ کرده است
بر اساس ارزیابی بسیاری از تحلیلگران، تهران باوجود خسارتهای سنگین نظامی، هنوز بخش مهمی از ظرفیت موشکی، پهپادی و شبکه متحدان منطقهای خود را حفظ کرده است، همچنین هیچ نشانه قطعی وجود ندارد که برنامه هستهای ایران بهطور کامل از بین رفته باشد، به همین دلیل منتقدان میگویند آمریکا هزینه سنگینی پرداخت کرده است، اما تهدیدهای اصلی همچنان باقی ماندهاند.
7. اسرائیل از روند توافق ناراضی است
گزارشها نشان میدهد شکاف میان ترامپ و بنیامین نتانیاهو بر سر نحوه پایان دادن به جنگ عمیقتر شده است، منتقدان میگویند اسرائیل انتظار داشت فشار نظامی تا دستیابی به اهداف حداکثری ادامه پیدا کند، اما اکنون خود را در موقعیتی میبیند که آمریکا بهدنبال خروج سریع از بحران است.
8. هزینههای اقتصادی جنگ به یک بحران سیاسی برای ترامپ تبدیل شده است
همزمان با ادامه جنگ، تورم آمریکا به بالاترین سطح سه سال اخیر رسیده و قیمت انرژی جهش کرده است، نظرسنجیها نشان میدهد اکثریت آمریکاییها از جنگ ناراضیاند و خواهان پایان سریع آن هستند، به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران معتقدند فشارهای داخلی و نگرانی از انتخابات میاندورهای، ترامپ را بهسمت توافق سوق داده است.
9. جمعبندی
اگرچه هنوز متن نهایی توافق منتشر نشده است و جزئیات آن روشن نیست، اما فضای رسانهای و سیاسی غرب نشان میدهد روایت «پیروزی آمریکا» با چالش جدی روبهرو شده است، از دموکراتها گرفته تا بخشی از جمهوریخواهان و تحلیلگران محافظهکار، بسیاری معتقدند واشنگتن پس از صرف هزینههای سنگین نظامی، اقتصادی و سیاسی، به توافقی رسیده است که دستاوردهای آن بسیار کمتر از اهدافی است که در آغاز جنگ اعلام شده بود؛ موضوعی که باعث شده است بحث «پیروزی ایران و شکست راهبردی آمریکا» به یکی از اصلیترین محورهای تحلیلهای این روزها تبدیل شود.
انتهای پیام/+