به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، امضای توافق نظامی اخیر بین فرانسه و قبرس، مقامات ترکیه را نگران کرده و آنان را به تکاپو انداخته است. چرا که آنان فکر میکنند، استقرار نیروی فرانسه در جنوب جزیره و در بخش یونانی نشین دولت رسمی قبرس، تهدیدی علیه بخش ترک نشین شمالی جزیره و در عین حال، قدرت نمایی در برابر ترکیه است.
چنین چیزی به این معنی است که در آستانه برگزاری نشست سران ناتو در آنکارا که امانوئل ماکرون رئیس جمهور فرانسه نیز در آن حضور خواهد داشت، او یک بار دیگر با انجام یک اقدام سیاسی دفاعی – امنیتی مهم، اردوغان را خشمگین کرده است.
مبانی و اقدامات اولیه برای امضای توافقنامه همکاری دفاعی بین فرانسه و قبرس به سال 2007 میلادی باز میگردد و از آن دوران، یک توافقنامه جامع مشارکت استراتژیک بین طرفین در جریان بوده است. اما حالا و در دوران ماکرون، این همکاری جنبهای وسیعتر و عمیقتر به خود گرفته است.
از دید فرانسه، قبرس یک نقطه پایدار برای اتحادیه اروپا در شرق مدیترانه فراهم میکند و دارای دسترسی استراتژیک به نزدیکی لبنان، کانال سوئز، مسیرهای انرژی و نقاط حساس منطقهای است.
در ماه آوریل، امانوئل ماکرون رئیس جمهور فرانسه در سفر به جزیره قبرس و در دیدار با نیکوس کریستودولیدس همتای قبرسی، به تفصیل در مورد موضوعات دفاعی صحبت کرده و گفته بود؛ استقرار گسترده سختافزار نظامی اروپایی در داخل و اطراف قبرس، نشان دهنده تاکید مجدد برای نقش آفرینی فرانسه در تأمین امنیت فضای اروپا است.
او در این سفر بر ضرورت استقرار تجهیزات نظامی و گروه ضربت ناو هواپیمابر فرانسوی در منطقه تاکید کرده بود. چنین شد که در 8 ژوئن 2026 میلادی، توافقنامه موسوم به «وضعیت استقرار نیروها» (SOFA) بین فرانسه و قبرس امضا شد.
این توافقنامه علاوه بر فراهم کردن زمینه استقرار عناصر نظامی فرانسه در جزیره ما، مواردی مانند اشتراکگذاری فناوری در حوزه نظامی، انجام رزمایشهای مشترک نظامی، فعالیتهای آموزشی نظامی، ارائه تجهیزات نظامی به تأسیسات نظامی و افزایش همکاری در صنایع دفاعی را در بر میگیرد.
رئیس جمهور قبرس اعلام کرده که فرانسه قویترین شریک قبرس در اتحادیه اروپا در بخشهای مختلف، به ویژه در دفاع و امنیت است. در چارچوب برنامه SAFE اتحادیه اروپا و استفاده از 1.2 میلیارد یورو اختصاص داده شده به جمهوری قبرس، دولت در تلاش است تا بین شرکتهای فرانسوی و صنعت دفاعی آیندهدار قبرس همکاری ایجاد کند.
این توافقنامه که به امضای وزرای کاترین ووترین و واسیلیس پالماس دفاع فرانسه و یونان رسیده، تنها یک سال پس از استقرار سامانههای موشکی آمریکا و رژیم اسرائیل روی داده و حالا جزیره قبرس در دو قدمی ترکیه، به یک مرکز قدرت نظامی و تسلیحاتی بزرگ تبدیل شده که مقامات آنکارا، آن را برنمی تابند.
پالماس گفت که قبرس و فرانسه در مسائل امنیتی منطقهای، تدارکات دفاعی و مشارکتهای نظامی در تمام بخشهای دفاعی و امنیتی همکاری نزدیکی دارند. او همچنین بر مشارکت دو کشور در کنار یونان و ایتالیا در یک مکانیسم همکاری چهارجانبه تأکید کرد.
پالماس وزیر دفاع قبرس گفته است: «همکاری بین دو کشور هم از نظر عملیاتی، از طریق حضور منظم و تسهیل نیروهای نظامی فرانسه در منطقه و هم از نظر نهادی از طریق ابتکارات مشترک در اتحادیه اروپا و سایر چارچوبهای بینالمللی در جریان است. ما به خاطر واکنش سریع فرانسه برای دفاع از امنیت قبرس تشکر میکنیم. تقویت روابط با فرانسه، نقش قبرس را به عنوان ستون ثبات در مدیترانه شرقی تقویت کرده و نشان دهنده تعهد ما به مشارکتهای مبتنی بر ارزشهای مشترک، احترام به قوانین بینالمللی و ارتقای امنیت منطقهای است».
در همین حال، وزیر دفاع فرانسه ووترین، قبرس را به عنوان یک شریک استراتژیک کلیدی برای فرانسه و یک مرکز ضروری برای عملیات نظامی فرانسه در مدیترانه شرقی و خاورمیانه توصیف کرد.
وزیر فرانسه با اشاره به رزمایشهای مشترک دریایی، از جمله آرگونات و یونومیا، با هدف تقویت امنیت دریایی، آزادی ناوبری و قابلیتهای واکنش به بحران، بر همکاری گسترده بین نیروهای مسلح دو کشور تأکید کرد.
کاترین ووترین همچنین بر حمایت فرانسه از نوسازی نیروهای مسلح قبرس تأکید و همکاری دفاعی را ستون اصلی روابط دوجانبه توصیف کرد.
نگرانی ترکیه و قبرسِ ترک
ساختار سیاسی موسوم به «جمهوری ترک قبرس شمالی»، در بخش شمالی جزیره، تنها از سوی ترکیه به رسمیت شناخته شده است. نکته جالب توجه اینجاست که سیاستمداران ترک قبرس و مردمان ترک شمال جزیره نیز از تلاش برای استقلال و تجزیه جزیره قبرس خسته شدهاند و در انتخابات اخیر، به طوفان ارهورمان رای دادند و او به عنوان رئیس جمهور ترک قبرس شمالی، برخلاف دیدگاه های اردوغان و دیگر مقامات آنکارا، رسماً اعلام کرد که به دنبال استقلال نیست و میخواهد در یک فدرالیسم عادلانه، ترکها نیز در دولت واحد قبرس، سهم خود را به دست بیاورند. با این حال، نهاد ریاست جمهوری ترکیه اخیراً اعلام کرده که برای تجهیز بیشتر کاخ ریاست جمهوری قبرس شمالی به عنوان کند از استقلال ترکها، اقدامات لازم را انجام میدهد.
وزارت دفاع ترکیه امضای توافق نظامی اخیر بین دولت قبرس و فرانسه را محکوم کرده است.
دریادار زکی آکتورک سخنگوی وزارت دفاع ترکیه اعلام کرد: «آنکارا از نزدیک این اقدامات تحریککننده را رصد کرده و آنها را به عنوان اقداماتی در مسیر افزایش تنش و بیثباتی در شرق مدیترانه قلمداد میکند. بار دیگر یادآوری میکنیم که هر اتحاد نظامی که موازنههای حساس در منطقه را نادیده بگیرد و حقوق و منافع ترکیه و جمهوری ترک قبرس شمالی را هدف قرار دهد، هیچ شانسی برای موفقیت در برابر ترکیه ندارد».
همچنین ساختار موسوم به جمهوری ترک قبرس شمالی (TRNC) در بیانیهای اعلام کرده «این توافقنامه از نظر ما، باطل و بیاعتبار است. این اقدامات که تحت پوشش اهداف بشر دوستانه اما در واقع با هدف تأمین دستاوردهای نظامی و مزایای استراتژیک انجام میشوند، ضمن نادیده گرفتن حقوق برابر و حاکمیتی ذاتی مردم قبرس ترکنشین، تلاشی برای تضعیف تعادل ظریفی هستند که زیربنای امنیت و ثبات جزیره ما و منطقه وسیعتر است. ترکیه همچنان سنگ بنای امنیت مردم ترک قبرس است و بر لزوم تقویت همکاری با سرزمین مادریمان ترکیه در زمینه دفاع و امنیت نیز تأکید میکنیم».
روزنامه آیدنلک چاپ آنکارا، درباره توافق نظامی بین دولت قبرس و فرانسه، با تحسین ارطغرل اوغلو، وزیر امور خارجه جمهوری ترک قبرس شمالی مصاحبه کرده و جویای واکنش و مواضع او شده است.
ارطغرل اوغلو در پاسخ میگوید: «مشکل اساسی در جزیره قبرس این است که دولت قبرس یونانینشین با این فرض عمل میکند که نماینده کل جزیره است و درگیر اقدامات یکجانبه با کشورهای ثالث است. دولت قبرس یونانینشین اساساً درگیر یک تلاش نظامی شدید با هدف دستیابی به دستاوردهای نظامی و مزایای استراتژیک است. امضای توافقنامههای نظامی با فرانسه و سایر کشورها، محصول رویکردی یکجانبه است که حقوق ذاتی، برابری حاکمیت و جایگاه برابر مردم قبرس ترکنشین در جزیره را نادیده میگیرد. این اقدامات باطل و بیاعتبار هستند و هیچ مشروعیتی ندارند.»
تحسین ارطغرل اوغلو در ادامه به این اشاره کرده که «حضور نظامیان ترکیه در شمال جزیره قبرس، تنها ستون امنیت و ثبات و نیروی بازدارنده و محافظ است. این تحولات بار دیگر اهمیت حیاتی جمهوری ترکیه را که امنیت مردم قبرس ترکنشین را تضمین میکند، برجسته میکند. لذا قاطعانه به تلاشهای خود برای تقویت بیشتر همکاری با سرزمین مادریمان، ترکیه، ادامه میدهیم. رویکرد اساسی جمهوری ترک قبرس شمالی و ترکیه این است که مدیترانه شرقی باید منطقهای برای همکاری باشد، نه رقابت. تعادل پایدار در مدیترانه شرقی تنها با معادلاتی قابل ایجاد است که جمهوری ترکیه، کشوری با طولانیترین خط ساحلی در مدیترانه شرقی و نزدیکترین به جزیره ما و قبرسیهای ترک که شرکای برابر و مستقل جزیره هستند را در بر بگیرد.»
مرور تحولات بالا و مواضع سیاستمداران، نشان دهنده این است که شرق مدیترانه، همچنان ظرفیت بالایی برای ایجاد تنش بین ترکیه، قبرس، یونان و فرانسه دارد. آن هم در شرایطی که در تازهترین گزارش پارلمان اروپا در سال جاری میلادی، یک بار دیگر بر ضرورت خروج نظامیان ترکیه از شمال جزیره قبرس تاکید شده و راهبرد سیاسی ترکیه مبنی بر ضرورت جدایی و استقلال ترکها در شمال جزیره قبرس، به عنوان یک راهبرد غیرقابل قبول، قلمداد شده بود.
انتهای پیام/