به گزارش خبرگزاری تسنیم از سنندج، پاسخگویی، مهمترین سرمایه هر نظام اداری و اصلیترین حلقه اتصال میان مردم و حاکمیت است. هر سامانهای که با شعار مبارزه با فساد، ارتقای سلامت اداری و رسیدگی به مطالبات عمومی راهاندازی میشود، پیش از هر چیز باید در عمل نشان دهد که خود به این اصول پایبند است.
اعتماد عمومی با تبلیغات، شعار و رونمایی از سامانههای جدید شکل نمیگیرد؛ اعتماد زمانی ایجاد میشود که مسئولان در برابر افکار عمومی، رسانهها و پرسشهای شفاف، پاسخهای روشن و مستند ارائه دهند.
رسانهها نیز در این میان صرفاً یک نهاد خبری نیستند؛ آنها نماینده افکار عمومی و زبان پرسشگر جامعهاند. هر پرسشی که خبرنگار مطرح میکند، در واقع بازتاب دغدغه هزاران شهروندی است که شاید فرصت حضور در نشستهای رسمی را نداشته باشند.
از همین رو، انتظار طبیعی آن است که هر مسئولی که مسئولیت سازمانی یا طراحی یا مدیریت یک سامانه ملی پاسخگویی را بر عهده دارد، بیش از هر فرد دیگری آماده شنیدن نقدها و پاسخ دادن به پرسشهای چالشی باشد.
اما آنچه در نشست خبری معرفی سامانه «فواد 128» در سنندج رخ داد، دستکم از منظر رسانهای، پرسشهای مهمی درباره میزان پایبندی متولیان این سامانه به اصل پاسخگویی ایجاد کرد.
پرسش اصلی اکنون این نیست که سامانه فواد 128 چه امکاناتی دارد؛ بلکه این است که آیا متولیان آن، خود به فرهنگی که قرار است در دستگاههای اجرایی نهادینه کنند، باور عملی دارند یا خیر؟
روایت یک نشست؛ از تأخیر در آغاز تا پرسشهای بیپاسخ
بر اساس پیامک ارسالی به خبرنگاران، نشست خبری سازمان مدیریت و برنامهریزی کردستان قرار بود ساعت 14:30 برگزار شود، اما جلسه با تأخیر قابل توجه آغاز شد.
مهمان اصلی این نشست، کامل داوودی رئیس مرکز ملی بازرسی، ارتقای سلامت اداری و فوریتهای اداری سازمان اداری و استخدامی کشور بود که به همراه هیأت همراه برای تشریح اهداف و سازوکار سامانه «فواد 128» در سنندج حضور یافته بود.
این سامانه قرار است به عنوان بستری برای دریافت، ثبت و پیگیری سریع شکایات و گزارشهای مردمی فعالیت کند و بنا بر اعلام مسئولان، کردستان هفدهمین استانی خواهد بود که به این سامانه متصل میشود.
پس از پایان سخنان مسئولان در این نشست، فرصت طرح پرسش برای خبرنگاران فراهم شد و خبرنگار تسنیم نیز با کسب اجازه، مجموعهای از پرسشهای تخصصی درباره سازوکار پاسخگویی سامانه مطرح کرد.
از جمله این پرسشها این بود که چه تضمینی وجود دارد گزارشهای ثبتشده در سامانه واقعاً و بدون ملاحظات اداری پیگیری شوند؟ اگر دستگاه اجرایی خود طرف شکایت باشد، بیطرفی رسیدگی چگونه تضمین میشود؟ در صورت تأخیر یا عدم رسیدگی، چه نهادی پاسخگوی عملکرد سامانه خواهد بود؟ آیا مردم امکان مشاهده مرحلهبهمرحله روند رسیدگی به شکایت خود را خواهند داشت و آیا نتایج رسیدگیها به صورت عمومی منتشر میشود یا خیر؟
پرسشهایی که ماهیتی فنی، حقوقی و مرتبط با فلسفه وجودی سامانه داشت و انتظار میرفت از سوی فردی که خود را طراح و معمار این سامانه معرفی میکرد، با شفافیت پاسخ داده شود.
اما، نه تنها پاسخی به این سؤالات ارائه نشد، بلکه مسیر گفتوگو به حاشیه کشیده شد و به جای تشریح سازوکارهای اجرایی، ادعایی درباره تأخیر خبرنگار در حضور در جلسه مطرح شد؛ ادعایی که به گواه حاضران در نشست رد و خود مسئولان با تأخیر در محل نشست حاضر شدهند.
چالش اصلی؛ اعتماد عمومی چگونه ساخته میشود؟
فارغ از اختلاف روایتها درباره زمان آغاز جلسه، مسئله اصلی همچنان پابرجاست؛ چرا پرسشهای مشخص درباره سازوکار پاسخگویی سامانه، بیپاسخ ماند؟
اگر رئیس مرکز ملی بازرسی و متولی اصلی این سامانه حاضر به پاسخگویی در برابر پرسشهای تخصصی رسانهها نباشد، افکار عمومی چگونه باید به پاسخگو بودن ساختاری که زیر نظر او فعالیت میکند اعتماد کند؟
آیا سامانه فواد 128 صرفاً محلی برای ثبت شکایت خواهد بود یا نهادی که شهروندان بتوانند روند رسیدگی، نتیجه اقدامات و مسئولیتپذیری مدیران را به صورت شفاف مشاهده کنند؟
اگر شکایت علیه یک دستگاه اجرایی یا مدیر ارشد ثبت شود، چه تضمین عملی وجود دارد که فرآیند رسیدگی تحت تأثیر روابط اداری یا نفوذ سازمانی قرار نگیرد؟
در صورتی که شکایت ثبت شود اما رسیدگی انجام نشود یا با تأخیر طولانی مواجه شود، شهروند باید به کدام مرجع مراجعه کند و چه نهادی پاسخگوی عملکرد خود سامانه خواهد بود؟
آیا سازمان اداری و استخدامی کشور حاضر است آمار شکایات ثبتشده، میزان رسیدگی، پروندههای مختومه و موارد اثبات تخلف را به صورت دورهای و عمومی منتشر کند تا امکان ارزیابی عملکرد این سامانه برای مردم فراهم شود؟
اگر خبرنگار به عنوان نماینده افکار عمومی نتواند پاسخ روشن به پرسشهای تخصصی خود دریافت کند، شهروند عادی با چه پشتوانهای باید به کارآمدی این سامانه امیدوار باشد؟
مطالبهای که همچنان پابرجاست
شاید مهمترین آزمون «فواد 128» نه روز افتتاح آن، بلکه نخستین مواجهه آن با پرسشهای سخت و مطالبهگری رسانهها باشد.
پاسخگویی، از پشت تریبون و در قالب شعار معنا پیدا نمیکند؛ بلکه در لحظهای سنجیده میشود که مسئولی در برابر پرسشهای شفاف قرار میگیرد و به جای حاشیه، استدلال و پاسخ ارائه میدهد.
وقتی رئیس مرکز ملی بازرسی و طراح سامانه فواد 128 از پاسخ به پرسشهای شفاف یک خبرنگار خودداری میکند، بر چه مبنایی از مردم انتظار دارد که این سامانه را مرجع پاسخگویی بدانند؟
اکنون افکار عمومی انتظار دارد متولیان این سامانه به جای عبور از پرسشهای اساسی، به صورت رسمی و شفاف توضیح دهند که چه تضمینهای اجرایی برای رسیدگی بیطرفانه، پاسخگویی در زمان مشخص، نظارت مستقل و انتشار نتایج وجود دارد.
تا زمانی که این پرسشها بیپاسخ بماند، این مطالبه نیز پابرجا خواهد بود: اگر طراح سامانهای که قرار است صدای مردم را بشنود، حاضر به پاسخگویی در برابر رسانه نباشد، مردم چگونه میتوانند به پاسخگو بودن همان سامانه اعتماد کنند؟
انتهای پیام/481