به گزارش خبرگزاری تسنیم در خرمآباد، فصل گرم برای لرستان تنها آغاز روزهای داغ سال نیست؛ بلکه مقطعی حساس برای حفاظت از جنگلها و مراتع زاگرس به شمار میرود.
بارندگیهای مطلوب امسال اگرچه به احیای پوشش گیاهی و تقویت زیستبومهای طبیعی استان کمک کرده است، اما همزمان حجم قابل توجهی از مواد قابل اشتعال را در عرصههای طبیعی انباشته کرده و احتمال وقوع آتشسوزیهای گسترده را افزایش داده است.
در چنین شرایطی، مدیریت بحران حریق دیگر صرفاً به تأمین تجهیزات و حضور نیروهای اجرایی محدود نمیشود، بلکه نیازمند شکلگیری یک زنجیره منسجم از مشارکت مردمی، آمادگی جوامع محلی، بهرهگیری از ظرفیت تشکلهای زیستمحیطی و توسعه آموزشهای فرهنگی است.
کامران فرمانپور، مدیرکل حفاظت محیطزیست لرستان اظهار کرد: با توجه به بارندگیهای مناسب سال جاری و افزایش پوشش گیاهی در مناطق مختلف لرستان، خطر وقوع آتشسوزی در فصل گرم افزایش یافته و ضروری است همه ظرفیتهای مردمی و دولتی برای پیشگیری و مقابله با حریق بسیج شوند.
وی با بیان اینکه 460 هزار هکتار از عرصههای طبیعی لرستان تحت مدیریت محیطزیست قرار دارد، افزود: این مناطق توسط 20 پاسگاه محیطبانی و 120 محیطبان حفاظت میشوند، اما واقعیت این است که بدون مشارکت مردم و جوامع محلی امکان حفاظت مؤثر از این گستره وسیع وجود ندارد.
مدیرکل حفاظت محیطزیست لرستان با اشاره به برگزاری نشست منطقهای مدیریت اطفای حریق در جنگلهای زاگرس به میزبانی لرستان در سال گذشته گفت: حضور مدیران 12 استان زاگرسنشین در این نشست زمینه انتقال تجربیات و جذب اعتبارات مورد نیاز را فراهم کرد و امروز بخشی از نتایج آن در قالب خرید تجهیزات، آموزش نیروها، ایجاد آتشبُر، تکمیل زیرساختهای امدادی و تجهیز گروههای مردمی در حال اجراست.
فرمانپور تصریح کرد: بخشی از تجهیزات خریداریشده میان دهیاریها، شوراهای اسلامی روستاها، جوامع محلی و تشکلهای زیستمحیطی توزیع میشود تا در صورت وقوع حریق، امکان واکنش سریعتر و کاهش خسارات فراهم شود.
وی با انتقاد از نبود حمایت مالی استانی در حوزه اطفای حریق افزود: با وجود اینکه اعتباری از سطح استان برای این حوزه اختصاص نیافت، با حمایت سازمان حفاظت محیطزیست و پیگیریهای انجامشده توانستیم منابع مالی مناسبی جذب و بخشی از کمبودهای تجهیزاتی را جبران کنیم.
رضا اسدی، دبیر شبکه تشکلهای مردمنهاد محیطزیست لرستان نیز اظهار کرد: تشکلهای محیطزیستی استان در سالهای اخیر تلاش کردهاند مطالبات زیستمحیطی لرستان را در سطح ملی پیگیری کنند و بخشی از امکانات و اعتبارات جذبشده برای استان نیز حاصل همین رایزنیها و مطالبهگریها بوده است.
اسدی با تأکید بر جایگاه لرستان در فعالیتهای مردمی حوزه محیطزیست گفت: حضور مستمر فعالان و گروههای مردمی در عملیات اطفای حریق، پاکسازی طبیعت و برنامههای حفاظتی باعث شده لرستان در سطح کشور بهعنوان استانی فعال و مطالبهگر شناخته شود.
وی افزود: بسیاری از اعضای تشکلهای زیستمحیطی بدون هیچ چشمداشتی در شرایط سخت در کنار نیروهای اجرایی حضور پیدا میکنند و از جان و وقت خود برای حفاظت از طبیعت استان مایه میگذارند.
دبیر شبکه تشکلهای مردمنهاد محیطزیست لرستان با اشاره به برخی کمبودها در حوزه مدیریت منابع طبیعی اظهار داشت: همچنان انتظار میرود دستگاههای متولی منابع طبیعی و مدیریت بحران حمایت بیشتری از حوزه اطفای حریق داشته باشند، زیرا حفاظت از جنگلها و مراتع تنها با اتکا به امکانات محدود موجود امکانپذیر نیست.
اسدی همچنین از برگزاری موفق نشست منطقهای مدیریت حریق در جنگلهای زاگرس به میزبانی لرستان یاد کرد و گفت: این رویداد یکی از برنامههای اثرگذار حوزه محیطزیست در سالهای اخیر بود که با همکاری ادارهکل حفاظت محیطزیست لرستان برگزار شد و بازتاب مثبتی در سطح ملی داشت.
وی خاطرنشان کرد: با وجود همه کمبودها و چالشها، فعالان محیطزیست استان معتقدند راهی جز امیدواری و ادامه مسیر حفاظت از طبیعت وجود ندارد و حفظ این سرمایه ملی نیازمند همکاری مردم، تشکلها، رسانهها و دستگاههای اجرایی است.
توزیع تجهیزات بر اساس سابقه آتشسوزی و میزان خطرپذیری مناطق
امیر زند، معاون محیط طبیعی ادارهکل حفاظت محیطزیست لرستان اظهار کرد: تعداد تجهیزات و بستههای انفرادی اطفای حریق تهیه شده محدود بود، بنابراین ناچار شدیم در توزیع امکانات، مناطق تحت مدیریت محیطزیست را بر اساس سوابق آتشسوزی، کریدورهای حریق و میزان آسیبپذیری طبقهبندی کنیم.
وی افزود: مناطقی که در سالهای گذشته بیشترین تعداد آتشسوزی و بیشترین خسارت را تجربه کردهاند در اولویت نخست دریافت تجهیزات قرار گرفتند و سایر مناطق نیز بر اساس همین شاخصها رتبهبندی شدند.
معاون محیط طبیعی ادارهکل حفاظت محیطزیست لرستان با بیان اینکه برخی مناطق تاکنون سابقه حریق قابل توجهی نداشتهاند، گفت: به دلیل محدودیت منابع، تمرکز اصلی بر نقاطی قرار گرفت که احتمال وقوع آتشسوزی در آنها بیشتر بوده و در سالهای گذشته خسارتهای جدی دیدهاند.
زند از تشکیل تیمهای واکنش سریع با مشارکت تشکلهای زیستمحیطی، جوامع محلی و دهیاریها خبر داد و افزود: انتظار میرود با سازماندهی این گروهها و تجهیز آنها، سرعت عمل در مهار آتشسوزیها افزایش یافته و از گسترش خسارتها جلوگیری شود.
وی با اشاره به سابقه بیش از دو دهه فعالیت در سازمان حفاظت محیطزیست تصریح کرد: برای نخستین بار است که تجهیزات اطفای حریق بهصورت هدفمند و سازمانیافته در اختیار گروههایی قرار میگیرد که مستقیماً در خط مقدم مقابله با آتشسوزی حضور دارند و امیدواریم این اقدام به افزایش بهرهوری عملیات اطفا منجر شود.
معاون محیط طبیعی ادارهکل حفاظت محیطزیست لرستان همچنین از تشکلها، دهیاریها و مسئولان مناطق خواست پیشنهادها، نیازها و درخواستهای خود در زمینه تجهیزات و ایجاد آتشبُر را بهصورت مکتوب ارائه کنند تا در صورت تأمین اعتبارات و تجهیزات جدید، در برنامههای تکمیلی مورد توجه قرار گیرند.
زند در پایان ابراز امیدواری کرد با وجود افزایش آمادگیها و تجهیز گروههای مردمی، امسال کمترین میزان آتشسوزی در عرصههای طبیعی استان رخ دهد و در صورت وقوع حریق نیز با همکاری نیروهای مردمی و محیطبانان، خسارات به حداقل برسد.
فعالان محیطزیست خواستار تقویت اقدامات پیشگیرانه و تجهیز گروههای مردمی شدند
میرزا سرهنگی، عضو انجمن یاران سبز لرستان اظهار کرد: هرچند تأمین تجهیزات اطفای حریق اقدام ارزشمندی است، اما موفقیت در مدیریت بحران آتشسوزیها نیازمند برنامهریزی و اجرای اقدامات پیشگیرانه پیش از آغاز فصل گرماست.
وی با اشاره به رشد قابل توجه پوشش گیاهی در سال جاری افزود: با خشک شدن این پوششها، بسیاری از عرصههای طبیعی به کانونهای مستعد حریق تبدیل شدهاند و در چنین شرایطی ایجاد آتشبُر، شناسایی نقاط بحرانی و سازماندهی نیروهای مردمی باید در اولویت قرار گیرد.
این فعال محیطزیست پیشنهاد داد تجهیز پاسگاههای محیطبانی به علفزنهای موتوری در دستور کار قرار گیرد و گفت: استفاده از این تجهیزات میتواند با هزینهای محدود، امکان ایجاد خطوط آتشبُر در مناطق صعبالعبور را فراهم کرده و از گسترش آتشسوزیها جلوگیری کند.
سرهنگی همچنین بر ضرورت بهرهگیری از ظرفیت دهیاریها و امکانات موجود در روستاها تأکید کرد و افزود: بسیاری از تجهیزات کشاورزی و ماشینآلات محلی با اعمال تغییرات جزئی میتوانند در عملیات پیشگیری و مهار آتشسوزیها مورد استفاده قرار گیرند.
وی با اشاره به تجربه سالهای گذشته در مناطق حساس از جمله سفیدکوه، خواستار تشکیل تیمهای منسجم مردمی، حمایت از نیروهای داوطلب و تأمین تجهیزات مورد نیاز آنان شد و گفت: جوامع محلی در بسیاری از مواقع نخستین نیروهایی هستند که به محل حادثه میرسند و نقش تعیینکنندهای در کنترل آتش دارند.
عضو انجمن یاران سبز لرستان همچنین از برنامهریزی و سازماندهی گروههایی از نیروهای محلی برای همکاری در عملیات اطفای حریق خبر داد و بر ضرورت حمایت بیمهای و تجهیز این نیروهای داوطلب تأکید کرد.
آموزش محیطزیستی از کلاس درس تا تربیت مدیران آینده دنبال میشود
فرهاد ذوالفقاریمهر، رئیس اداره آموزش و مشارکتهای مردمی ادارهکل حفاظت محیطزیست لرستان بیان کرد: تجلیل از دانشآموزان و معلمان فعال حوزه محیطزیست نشاندهنده پیوند میان اقدامات حفاظتی و فعالیتهای آموزشی است؛ زیرا حفاظت پایدار از طبیعت بدون فرهنگسازی و آموزش امکانپذیر نخواهد بود.
وی با اشاره به جایگاه مباحث محیطزیستی در نظام آموزشی کشور افزود: از دوره پیشدبستانی تا دانشگاه، موضوع طبیعت و محیطزیست در قالبهای مختلف در کتابهای درسی گنجانده شده و این موضوع بیانگر توجه سیاستگذاران آموزشی و محیطزیستی به تربیت نسل آگاه و مسئولیتپذیر است.
رئیس اداره آموزش و مشارکتهای مردمی ادارهکل حفاظت محیطزیست لرستان از اجرای چندین برنامه مشترک با آموزش و پرورش خبر داد و گفت: طرح «یک ساعت با محیطبان» از جمله برنامههای در حال اجراست که در آن محیطبانان با حضور در مدارس، دانشآموزان را با وظایف محیطبانی، ارزشهای طبیعی و ضرورت حفاظت از محیطزیست آشنا میکنند.
ذوالفقاریمهر همچنین به اجرای رویداد ملی «کتاب انسان و محیطزیست» اشاره کرد و افزود: این رویداد ویژه دانشآموزان پایه یازدهم برگزار شده و آثار متعددی در بخشهای مقاله، اینفوگرافیک و تولیدات فرهنگی از سوی دانشآموزان و معلمان به دبیرخانه ارسال شده است که برگزیدگان آن در این مراسم مورد تجلیل قرار میگیرند.
وی از اجرای طرح «محیطیاران مدرسه» در مدارس استان خبر داد و گفت: در این طرح، دانشآموزان منتخب به عنوان سفیران محیطزیست فعالیت میکنند و در حوزههایی همچون فرهنگسازی، پاکیزگی محیط مدرسه، مدیریت پسماند و ترویج رفتارهای مسئولانه نقشآفرینی دارند.
رئیس اداره آموزش و مشارکتهای مردمی ادارهکل حفاظت محیطزیست لرستان در ادامه به اجرای «جایزه ملی ماکان» اشاره کرد و گفت: این برنامه به یاد ماکان نصیری، دانشآموز و سفیر محیطزیست، طراحی شده و دانشآموزان سراسر کشور میتوانند آثار خود را در قالب مأموریتهای تعریفشده در این رویداد ارائه کنند.
ذوالفقاریمهر با تأکید بر اینکه نتایج اقدامات فرهنگی در بلندمدت نمایان میشود، تصریح کرد: آموزش محیطزیستی فرآیندی زمانبر است و آثار آن در آینده جامعه و در میان مدیران، تصمیمگیران و شهروندان کشور قابل مشاهده خواهد بود.
وی خاطرنشان کرد: دانشآموزان امروز مدیران آینده کشور هستند و هر میزان سرمایهگذاری در حوزه آموزش محیطزیستی افزایش یابد، به همان میزان میتوان امیدوار بود که در سالهای آینده مدیرانی آگاهتر، مسئولیتپذیرتر و حساستر نسبت به مسائل محیطزیستی در عرصههای مختلف مدیریتی حضور داشته باشند.
رئیس اداره آموزش و مشارکتهای مردمی ادارهکل حفاظت محیطزیست لرستان در پایان بر آمادگی این مجموعه برای همکاری با معلمان، فعالان محیطزیست و تشکلهای مردمی تأکید کرد و گفت: هر ایده، طرح یا برنامهای که به ارتقای فرهنگ حفاظت از محیطزیست کمک کند، مورد حمایت و استقبال ادارهکل حفاظت محیطزیست قرار خواهد گرفت.
انتهای پیام/