به گزارش خبرگزاری تسنیم از بندرعباس، در روزگاری که مفهوم مطالعه و کتابخوانی در میان هیاهوی رسانههای نوین و سرعت سرسامآور زندگی روزمره گاه به حاشیه رانده میشود، گفتوگو با اهل قلم و اندیشه میتواند روزنهای تازه برای بازاندیشی در اهمیت فرهنگ مطالعه بگشاید در همین راستا، پای صحبت یکی از چهرههای فرهنگی و ادبی استان هرمزگان نشستیم؛ امیرحسین والا، شاعر و نویسندهای که سالها در عرصه ادبیات فعالیت داشته و نگاهش به کتاب و کتابخوانی، آمیزهای از تجربه زیسته، دغدغه فرهنگی و تأملات اجتماعی است.
این گفتوگو تلاش دارد از زاویه دید یک نویسنده بومی، به پرسشهایی اساسی درباره وضعیت کتابخوانی در جامعه امروز پاسخ دهد؛ از نقش خانواده و نظام آموزشی در شکلگیری عادت مطالعه گرفته تا تأثیر فضای مجازی بر سرانه مطالعه و نیز ظرفیتهای فرهنگی استان هرمزگان در این حوزه.
امیرحسین والا در این مصاحبه، نه تنها از تجربه شخصی خود در مواجهه با کتاب سخن میگوید، بلکه تصویری صریح از چالشها و فرصتهای پیشروی فرهنگ مطالعه ارائه میدهد گفتوگویی که میتواند برای علاقهمندان به ادبیات، فعالان فرهنگی و دغدغهمندان حوزه کتاب، دریچهای تازه برای فهم بهتر وضعیت امروز و مسیرهای پیشرو باشد.
تسنیم: به عنوان یک نویسنده، کتابخوانی را چه اندازه در رشد فکری، فرهنگی و اجتماعی افراد مؤثر میدانید؟
والا: اگرچه مطالعه و کسب دانش تنها به کتابخواندن محدود نمیشود، اما خواندن کتاب، بهویژه مطالعه کتابهای خوب، میتواند در رشد فکری افراد بسیار مؤثر باشد. کتابخوانی بهخصوص در کودکان، موجب تقویت قوه خلاقه، افزایش توان تصویرسازی ذهنی و ارتقای تمرکز میشود.
تسنیم: به نظر شما مهمترین دلایل پایین بودن سرانه مطالعه در جامعه امروز چیست؟
والا: ابتدا باید تعریف دقیق مطالعه روشن شود. آیا ما مطالعه را صرفاً کتابخواندن میدانیم؟ و آیا واقعاً سرانه مطالعه در جامعه ما بهدرستی پایین ارزیابی شده است؟ چه نهادی این آمار را تهیه و منتشر کرده است؟ این پرسشها پیش از قضاوت درباره وضعیت مطالعه، باید مورد توجه قرار گیرد.
تسنیم: فضای مجازی و شبکههای اجتماعی چه تأثیری بر عادت کتابخوانی مردم داشتهاند؛ تهدید هستند یا فرصت؟
والا: میتوان گفت هر دو. فضای مجازی اگرچه رقیبی برای کتابخوانی محسوب میشود، اما در عین حال دنیای مدرن شیوههای مطالعه را نیز تغییر داده است. از ظرفیت فضای مجازی میتوان برای ترویج کتابخوانی و ترغیب مخاطبان به مطالعه نیز استفاده کرد.
تسنیم: خانوادهها چه نقشی در علاقهمند کردن کودکان و نوجوانان به کتاب و مطالعه دارند؟
والا: خانواده محل شکلگیری پایههای ذهنی کودکان است و بدون تردید بخش قابل توجهی از علاقهمندی به مطالعه در همین نهاد شکل میگیرد. هرچند ممکن است فردی در خانوادهای رشد کند که در آن کتابخوانی رواج نداشته باشد، اما بهطور کلی نقش خانواده در ایجاد یا تقویت این عادت بسیار تعیینکننده است.
تسنیم: مدارس و دانشگاهها چگونه میتوانند فرهنگ مطالعه را در میان دانشآموزان و دانشجویان تقویت کنند؟
والا: مدارس نقش بسیار مهمی دارند. مسئولان و کادر آموزشی باید خود دغدغه مطالعه داشته باشند. گاهی یک مدیر یا معلم میتواند گروه بزرگی از دانشآموزان را به سمت کتابخوانی و آگاهی سوق دهد و تأثیری ماندگار در این مسیر ایجاد کند.
تسنیم: وضعیت کتابخوانی در استان هرمزگان را چگونه ارزیابی میکنید و مهمترین ظرفیتها و چالشهای این حوزه چیست؟
والا: در این زمینه نمیتوانم بهصورت دقیق اظهارنظر کنم، زیرا اشراف کامل به وضعیت همه نقاط استان ندارم. با این حال، کودکانی را میشناسم که علاقه زیادی به کتاب دارند و همچنین دوستانی دارم که در حوزه مطالعه و ترویج کتابخوانی از سرآمدان کشور هستند.
تسنیم: آیا برگزاری نمایشگاههای کتاب، جشنوارههای فرهنگی و نشستهای نقد و بررسی کتاب میتواند به افزایش سرانه مطالعه کمک کند؟
والا: بسیار مؤثر است. نمایشگاه کتاب یک جشن فرهنگی بزرگ برای دوستداران کتاب است؛ جایی که افراد با سلایق مختلف در کنار هم قرار میگیرند و با دنیای متنوعی از کتابها روبهرو میشوند. حضور در چنین فضایی میتواند برای هر فردی الهامبخش و اثرگذار باشد.
تسنیم: برای جذب نسل جوان به کتابخوانی، چه شیوهها و برنامههای خلاقانهای را پیشنهاد میکنید؟
والا: این موضوع نیازمند بحث مفصل است. نسل جوان ذاتاً علاقهمند به کتاب است، اما باید زمینه و فرصت مناسب برای ارتباط او با کتاب فراهم شود تا بتواند در این مسیر گام بردارد.
تسنیم: نهادهای فرهنگی، رسانهها و دستگاههای اجرایی چه مسئولیتی در ترویج فرهنگ مطالعه بر عهده دارند؟
والا: در این زمینه میتوان بسیار سخن گفت. معرفی مستمر کتابهای خوب، پرداخت جدی به موضوع کتاب و ترویج فرهنگ مطالعه میتواند اثرگذار باشد. با این حال، به نظر میرسد مسئله کتاب برای بسیاری از نهادهای فرهنگی و اجرایی در اولویت جدی قرار ندارد و در برخی موارد، توجه کافی به آن صورت نمیگیرد.
تسنیم: اگر بخواهید سه راهکار عملی و قابل اجرا برای افزایش سرانه مطالعه در کشور ارائه دهید، آن راهکارها چه خواهند بود؟
والا: توجه واقعی به کتاب، دغدغهمندی نسبت به مسئله کتاب و استمرار در برنامههای فرهنگی مرتبط با مطالعه، سه محور اساسی در این زمینه هستند.
تسنیم: اگر قرار باشد تنها یک کتاب را به جوانان هرمزگان برای شروع مسیر کتابخوانی پیشنهاد کنید، آن کتاب چیست و چرا؟
والا: پاسخ به این پرسش دشوار است، زیرا کتابهای مهم و ارزشمند بسیاری وجود دارد. اما بر اساس علاقه شخصی، «شاهنامه حکیم فردوسی» را کتابی ضروری و ارزشمند برای همه جوانان ایرانی، بهویژه جوانان هرمزگانی، میدانم.
انتهای پیام/864