115 فضیلت امام علی (ع) به روایت خطبه غدیر

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله، امام علی (ع) را به عنوان «امام مبین»،«هادی به حق» و «مبیّن دین» معرفی می‌کنند.

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، خطبه غدیر تنها اعلام یک جانشینی سیاسی یا اجتماعی نیست؛ بلکه جامع‌ترین معرفیِ شخصیت و جایگاه امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام از زبان پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله است. در این خطبه، پیامبر با تعابیر و القاب گوناگون، ابعاد مختلف شخصیت حضرت علی علیه‌السلام را تبیین می‌کند؛ از مقام علمی و معنوی ایشان گرفته تا جایگاه ولایی، تفسیری، قضایی، هدایتی، جهادی و مدیریتی. به همین دلیل، مجموعه عناوینی که در خطبه غدیر درباره آن حضرت آمده، در واقع ترسیم‌کننده منظومه کامل «امامت» در نگاه نبوی است.

این القاب تنها بیان فضایل فردی نیستند، بلکه هر یک مسئولیتی الهی و نقشی تمدنی را برای امام علی علیه‌السلام معرفی می‌کنند. پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله گاه ایشان را به عنوان «امام مبین»، «هادی به حق» و «مبیّن دین» معرفی می‌کند و گاه با تعابیری مانند «امیرالمؤمنین»، «خلیفه رسول‌الله»، «حجت خدا» و «جنب‌الله» به جایگاه ولایی و الهی ایشان اشاره می‌فرماید. از این رو، گردآوری این عناوین، در حقیقت گردآوری بخشی از مهم‌ترین آموزه‌های اعتقادی خطبه غدیر و شناخت دقیق‌تر سیمای امیرالمؤمنین علیه‌السلام در کلام پیامبر خداست.

امیرالمؤمنین؛ أَمیرُالْمُؤْمِنینَ
امام متقین؛ إِمامِ الْمُتَّقینَ
امام مبین؛ الإِمامُ الْمُبینُ
هدایت‌کننده به حق؛ الَّذی یَهْدی إِلَی الْحَقِّ
عمل‌کننده به حق؛ وَیَعْمَلُ بِهِ
نابودکننده باطل؛ وَیُزْهِقُ الْباطِلَ
نهی‌کننده از باطل؛ وَیَنْهی عَنْهُ
نخستین مؤمن به خدا و رسول؛ أَوَّلُ مَنْ آمَنَ بِالله وَرَسُولِهِ
فدایی رسول خدا؛ الَّذی فَدی رَسُولَ الله بِنَفْسِهِ
نخستین نمازگزار؛ أَوَّلُ النّاسِ صَلاةً
نخستین عبادت‌کننده همراه پیامبر؛ أَوَّلُ مَنْ عَبَدَالله مَعی
برترینِ پس از پیامبر؛ أَفْضَلُ النَّاسِ بَعْدی
امام منصوب از جانب خدا؛ إِنَّهُ إِمامٌ مِنَ الله
جنب‌الله؛ جَنْبُ الله
برادر پیامبر؛ أَخی
وصی پیامبر؛ وَصِیّی
مولای مؤمنان؛ مَنْ کُنْتُ مَوْلاهُ فَهَذا عَلِیٌّ مَوْلاهُ
ثقل اصغر؛ الثِّقْلُ الْأَصْغَرُ
امین خدا در میان خلق؛ أُمَناءُ الله فی خَلْقِهِ
حاکم الهی بر زمین؛ حُکّامُهُ فی أَرْضِهِ
خلیفه رسول خدا؛ خَلیفَةُ رَسُولِ الله
امام هادی؛ الإِمامُ الْهادی
دعوت‌کننده به سوی خدا؛ الدّاعی إِلَیْهِ
عمل‌کننده به رضای الهی؛ الْعامِلُ بِما یَرْضاهُ
جنگنده با دشمنان خدا؛ الْمُحارِبُ لاَِعْدائِهِ
پیشوای اطاعت الهی؛ الْمُوالی عَلی طاعَتِهِ
نهی‌کننده از معصیت؛ النّاهی عَنْ مَعْصِیَتِهِ
قاتل ناکثین؛ قاتِلُ النّاکِثینَ
قاتل قاسطین؛ الْقاسِطینَ
قاتل مارقین؛ الْمارِقینَ
ولیّ خدا؛ عَلِیٍّ وَلِیِّکَ
صاحب حق الهی؛ حَقَّهُ
ناصر دین خدا؛ ناصِرُ دینِ الله
مدافع رسول خدا؛ الْمُجادِلُ عَنْ رَسُولِ الله
پرهیزکار؛ التَّقِی
پاکیزه؛ النَّقِی
هدایت‌شده؛ الْمَهْدِی
بهترین وصی؛ خَیْرُ وَصِیّ
محبوب‌ترین فرد نزد پیامبر؛ أَعَزُّکُمْ عَلَیَّ
نزدیک‌ترین فرد به پیامبر؛ أَقْرَبُکُمْ إِلَیَّ
سزاوارترین فرد به پیامبر؛ أَحَقُّکُمْ بی
یاورترین فرد برای پیامبر؛ أَنْصَرُکُمْ لی
مورد رضایت خدا؛ الله عَزَّوَجَلَّ ... راضٍ عَنْهُ
مورد رضایت رسول خدا؛ وَأَنَا عَنْهُ راضٍ
صاحب آیات مدح قرآن؛ وَلانَزَلَتْ آیَةُ مَدْحٍ فِی الْقُرْآنِ إِلاّ فیهِ
اهل بهشت؛ شَهِدَ الله بِالْجَنَّةِ ... لَهُ
نور الهی پس از پیامبر؛ النُّورُ ... ثُمَّ فی عَلِیِّ بْنِ أَبی طالِبٍ
حجت خدا بر مردم؛ حُجَّةً عَلَی الْمُقَصِّرینَ وَالْمُعانِدینَ
موصوف به صبر؛ الْمَوْصُوفُ بِالصَّبْرِ
صاحب شکر؛ وَالشُّکْرِ
صاحب علم امر و نهی؛ فَعِلْمُ الْأَمْرِ وَالنَّهْیِ لَدَیْهِ
صراط الهی پس از پیامبر؛ ثُمَّ عَلِیٌّ مِنْ بَعْدی (در بیان صراط مستقیم)
بشیر امت؛ عَلِیٌّ الْبَشیرُ
هادی امت؛ عَلِیٌّ هادٍ
امام پس از پیامبر؛ عَلِیٌّ الْإِمامُ
امین خلق خدا؛ أَمینَ خَلْقِهِ
ولیّ مردم؛ عَلِیٌّ وَلِیُّکُمْ
مبیّن دین؛ مُبَیِّنٌ لَکُمْ
آگاه به پاسخ پرسش‌های مردم؛ یُخْبِرونَکُمْ بِما تَسْأَلُونَ عَنْهُ
تبیین‌کننده مجهولات؛ یُبَیِّنُونَ لَکُمْ ما لا تَعْلَمُونَ
صاحب ولایت واجب‌الاطاعه؛ لا تَسْتَنْکِفُوا عَنْ وِلایَتِهِ
صاحب امارت مؤمنان؛ بِإِمْرَةِ الْمُؤْمِنینَ
صاحب علم پیامبر؛ واعِی عِلْمی
خلیفه پیامبر در امت؛ خَلیفَتی فی أُمَّتی
مفسر کتاب خدا؛ عَلی تَفْسیرِ کِتابِ الله
معلم قرآن؛ مُعَلِّمُکُمْ
مبیّن زواجر قرآن؛ یُبَیِّنَ لَکُمْ زَواجِرَهُ
مفسر آیات قرآن؛ یُوضِحَ لَکُمْ تَفْسیرَهُ
کلمه باقیه الهی؛ کَلِمَةً باقِیَةً
صاحب بیعت الهی؛ إِنَّما یُبایِعُونَ الله (در بیعت با او)
معیار هدایت؛ تَهْتَدُوا (در اطاعت از او)
معیار رشد؛ تَرْشُدُوا (در پیروی از نهی او)
صاحب ولایت الهی؛ مُوالاتُهُ مِنَ الله عَزَّوَجَلَّ
محبوب خدا؛ مَنْ أَحَبَّهُ الله
ولیّ مؤمنان؛ وَلِیُّنا
برگزیده الهی برای امامت؛ نَصَبَهُ الله
صاحب فضیلت الهی؛ فَضَّلَهُ الله
صاحب عهد و میثاق الهی؛ الْعَهْدُ وَالْمِیثاقُ لَهُمْ مَأْخُوذٌ
امام واجب‌الاتباع؛ فَاسْمَعُوا لِأَمْرِهِ وَأَطیعُوهُ
امام هدایت؛ أَئِمَّةُ الْهُدی (به عنوان سرسلسله آنان)
راه خدا پس از پیامبر؛ سَبیلِهِ
صاحب ولایت معیار قبولی اعمال؛ إِنَّما أَکْمَلَ الله دِینَکُمْ بِإِمامَتِهِ
بهترینِ مردان و زنان پس از پیامبر؛ أَفْضَلُ النَّاسِ بَعْدی مِنْ ذَکَرٍ وَأُنْثی
مورد لعن دشمنانش از سوی خدا؛ مَنْ عادی عَلِیّاً ... فَعَلَیْهِ لَعْنَتی وَغَضَبی
صاحب نور متصل تا مهدی؛ النُّورُ ... ثُمَّ فِی عَلِیٍّ ... ثُمَّ فِی النَّسْلِ مِنْهُ
تنها شایسته عنوان امیرالمؤمنین؛ لا أَمیرَ الْمُؤْمِنینَ غَیْرَ أَخی هَذا
امامِ منصوب برای امروز غدیر؛ نَصَبِکَ إِیّاهُ لِهذَا الْیَوْمِ
اولی به تصرف در امور مؤمنان پس از پیامبر؛ مَنْ کُنْتُ مَوْلاهُ فَهَذا عَلِیٌّ مَوْلاهُ
حامل همه علوم پیامبر؛ وَما مِنْ عِلْمٍ إِلّا وَقَدْ عَلَّمْتُهُ عَلِیّاً
مخزن همه علوم الهیِ نزد پیامبر؛ وَکُلُّ عِلْمٍ عُلِّمْتُ فَقَدْ أَحْصَیْتُهُ فِی إِمامِ الْمُتَّقینَ
شریک پیامبر در تبیین دین؛ هَذا عَلِیٌّ یُفْهِمُکُمْ بَعْدِی
معیار تمسک و نجات امت از ضلالت؛ لَنْ تَضِلُّوا ما إِنْ تَمَسَّکْتُمْ بِهِما
صاحب مقام «مِنّی و أنا منه»؛ إِنَّهُ مِنِّی وَأَنَا مِنْهُ
جانشین علمی پیامبر؛ واعِی عِلْمِی
وارث امامت در نسل خویش؛ إِمامَةٌ فِیهِمْ قائِمَةٌ
صاحب حق اطاعت مطلق؛ أَطِیعُوهُ تَهْتَدُوا
راهبر به سوی مراد الهی؛ صِیرُوا إِلَی مُرادِهِ
میزان حق و باطل؛ یَهْدِی إِلَی الْحَقِّ وَیُزْهِقُ الْباطِلَ
صاحب مقام ولایت الهی در کنار قرآن؛ کُلُّ واحِدٍ مِنْهُما مُنْبِئٌ عَنْ صاحِبِهِ وَمُوافِقٌ لَهُ
قرین همیشگی قرآن؛ لَنْ یَفْتَرِقا حَتّی یَرِدا عَلَیَّ الْحَوْضَ
خازن و امین احکام حلال و حرام؛ عَرَّفَنِی الْحَلالَ وَالْحَرامَ ... وَأَفْضَیْتُ بِهِ إِلَیْهِ
نخستین مصداق «حزب‌الله»؛ أَلا إِنَّ حِزْبَ الله هُمُ الْغالِبُونَ (در سیاق بیان اهل ولایت)
ولیّ امر پس از پیامبر؛ وَلِیُّکُمْ
صاحب مقام بشارت؛ عَلِیٌّ الْبَشِیرُ
صاحب مقام هدایت؛ عَلِیٌّ هَادٍ
صاحب مقام وصایت؛ عَلِیٌّ وَصِیِّی
صاحب مقام ولایت بر امت؛ عَلِیٌّ الْإِمَامُ وَالْوَصِیُّ مِنْ بَعْدِی
محبوب ویژه خدا و رسول؛ الله عَزَّوَجَلَّ وَأَنَا عَنْهُ راضِیَانِ
بهترینِ اوصیای امت؛ وَصِیُّکُمْ خَیْرُ وَصِیّ
صاحب حقی که انکارش موجب غضب الهی است؛ اغْضِبْ عَلَی مَنْ جَحَدَ حَقَّهُ
محور اکمال دین؛ إِنَّما أَکْمَلَ الله عَزَّوَجَلَّ دِینَکُمْ بِإِمامَتِهِ
مفسر حقیقی قرآن؛ لَنْ یُبَیِّنَ لَکُمْ زَواجِرَهُ وَلَنْ یُوضِحَ لَکُمْ تَفْسِیرَهُ إِلَّا ... عَلِیٌّ
تنها دارنده مشروع امارت مؤمنان؛ لا تَحِلُّ إِمْرَةُ الْمُؤْمِنِینَ بَعْدِی لِأَحَدٍ غَیْرِهِ
حجت خدا بر خلق؛ أُمَناءُ الله فِی خَلْقِهِ وَحُکَّامُهُ فِی أَرْضِهِ
صاحب ولایتی که انکار آن آمرزیده نمی‌شود؛ لَنْ یَغْفِرَ الله لِمَنْ أَنْکَرَ وِلایَتَهُ

انتهای‌پیام/