به گزارش خبرگزاری تسنیم از ساری، تجربه تاریخی نشان میدهد که در روابط بینالملل، اعتماد بدون پشتوانه قدرت، بیشتر به آرزو شباهت دارد تا واقعیت.
از مذاکرات و عهدنامهها و قراردادهای سعدآباد تا برجام، سالها مذاکره شد. توافقنامهها نوشته شدند، تعهدات پذیرفته شد، سانتریفیوژها جمع شد و بتن در قلب رآکتور هستهای ریخته شد و در عوض، وعدههای فراوانی از لغو بالمره تحریمهای بانکی و هستهای تا «درِ باغ سبز» داده شد؛ اما نتیجه نهایی و حاصل چه بود؟
توافقی که حاصل سالها گفتوگو بود، با امضای یک رئیسجمهور آمریکایی کنار گذاشته شد، تحریمهای نرفته بازگشت و در نهایت سردار سلیمانی در فرودگاه بغداد ترور شد.
این دور تسلسل مذاکرات، با تهاجم رژیم صهیونیستی و آمریکا به ایران عزیز به شهادت سرداران نامدار و قائدشهیدامت حضرت آیتالله امام خامنهای در جنگ تحمیلی دوم و سوم رسید. این تجربه تلخ تاریخی، درسی بزرگ داشت: در سیاست جهانی، امضاها تا زمانی اعتبار دارند که با منافع قدرتهای بزرگ سازگار باشند.
حتی در مسائل کوچکتر نیز نشانههای این واقعیت دیده میشود. وقتی برای ورزشکاران، مربیان یا اعضای کاروانهای ورزشی ایرانی در شرکت در مسابقات جهانی، مشکلات روادید، محدودیتهای سیاسی و بیاعتمادی وجود دارد، چگونه میتوان تصور کرد که در پروندههای امنیتی و راهبردی، همهچیز صرفاً بر پایه حسن نیت پیش برود؟
اگر در عرصه ورزشی که باید از منازعات سیاسی دور باشد، هماهنگی وجود ندارد، در پروندهای به اهمیت موضوع هستهای، موشکی، جبهههای مقاومت و، صدالبته، تنگه استراتژیک هرمز، این ملاحظات به مراتب پررنگتر خواهد بود.
به همین دلیل، مذاکره زمانی معنا دارد که پشت سر آن قدرت اقتصادی، علمی، نظامی، انسجام ملی و حتی رسانهای وجود داشته باشد.
در غیر این صورت، نظامهای امپریالیستی مذاکره را نه به عنوان گفتوگوی برابر، بلکه به عنوان فرصتی برای تحمیل خواستههای خود میدانند.
از این رو، هرگاه سخن از مذاکرات جدید به میان میآید، پیش از آنکه به وعدههای آینده نگاه کنیم، عاقلانه است به حافظه تاریخی خود رجوع کنیم. برجام، خروج آمریکا از توافق و بازگشت تحریمها جنگ تحمیلی دوم و سوم به ما میگویند که در جهان سیاست، خوشبینی بدون پشتوانه قدرت، هزینههای سنگینی دارد.
مذاکره ابزار است، نه معجزه؛ و کشوری که خواهان صلحی پایدار است، پیش از هر چیز باید قوی باشد.
یادداشت|محمدعلی فتح الهی کارشناس سیاسی، فعال رسانه و استاد دانشگاه آزاد مازندران
انتهای پیام/