حجتالاسلام والمسلمین رضا رستمی، مسئول مرکز رسانه و فضای مجازی حوزه علمیه، در گفتوگو با خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، در رابطه با جایگاه رسانهایسازی محتوای علمی و پژوهشی حوزههای علمیه با اشاره به محورهایی اظهار کرد: قطعا محتوای علمی بنفسه شاید با رسانهای شدن ارتباط مستقیمی نداشته باشد؛ اما نکته مهم این است که رسانهای شدن محتوای علمی و پژوهشی، ثمرات بسیار بالایی در جهات مختلف دارد.
وی با تبیین این ابعاد تصریح کرد: رسانهای شدن محتوای علمی و پژوهشی دارای آثار و برکات زیادی است و باید در این بخش، سرمایهگذاری ویژهای داشته باشیم؛ در این راستا بعد نخست تأثیری است که در خود پژوهشگر و استاد و یا طلبه دارد.
مسئول مرکز رسانه و فضای مجازی حوزهی علمیه عنوان کرد: پژوهشگر و استاد و طلبه زحمات فراوانی را در مسیر تولید محتوای علمی متحمل میشوند و وقتی محتوا، باید شرایطی اتخاذ شود تا محتوای علمی خود را به سمع و نظر سایرین برسانند.
وی بیان کرد: هر مقداری مخاطبین بیشتری این محتوا را ببینند و بازخورد بیشتری داشته باشند، کار علمی و پژوهشی آنان، دقیق و عمیق و اصلاح خواهد شد و از طرفی افراد بیشتری از این محتوا در پژوهشهای خود بهرهمند میشوند.
حجتالاسلام رستمی خاطرنشان کرد: بازخورد رسانهای محتواها، میتواند پژوهشگر و استاد علمی و طلبه را در مسیر کارهای پژوهشی و علمی یاری رساند؛ به این دلیل بسیاری از مجموعههای پژوهشی برای بازخورد فعالیتهای خود، نشریات علمی و پژوهشی و ترویجی ارائه میدهند تا این آثار علمی را به سمع و نظر دیگران برسانند.
وی ابراز کرد: انعکاس این تولیدات علمی در نشریات، باعث عرضه بهتر آن به مخاطب میشود؛ در این باره در حوزههای علمیه این قضیه فراتر است و ما جشنوارهها و همایشهایی را داریم که طلاب و پژوهشگران در عرصه تولیدات علمی و پژوهشی در آن با یکدیگر رقابت میکنند و آثار را به یکدیگر عرضه میکنند تا مخاطبان خاص و عمومی از آن بهره ببرند و نیز باعث جهتدهی و سیردهی به تولیدات خواهد شد.
مسئول مرکز رسانه و فضای مجازی حوزهی علمیه گفت: مسألهای که میتوان آن را حلقه متصل کار پژوهشی و رسانهای دانست این است که کار پژوهشی محدود به پژوهشگران و نخبگان آن حوزه میخواهد زیربنای عمل قرار بگیرد و در این راستا طیف گستردهتری از مخاطبان باید از این کار علمی مطلع شوند.
وی افزود: بسیاری از افرادی که مقاله علمی و پژوهشی تولید کردهاند مقالاتشان، معمولا در نشریات تخصصی منتشر میشود و قشر خاصی که در آن حوزه، کار عملی انجام میدهند این مقالات را میبییند و در یک دوره یک تا دو ساله، در بهترین حالت بین 500 تا 1000 نفر موفق به مشاهده مقاله علمی خواهند شد.
حجتالاسلام رستمی در این باره بیان کرد: باید راهکاری یافت تا بتوانیم بدنه مخاطبان را از وقوع چنین پژوهشی مطلع کنیم؛ این امر چند فایده دارد که نخست، فایده کلان آن است که بدنه متوجه تولید آثار علمی در موضوعات مختلف میشود؛ همچنین فایده میانی آن است که پژوهشگران از روند چنین فعالیتهایی مطلع شده و به آن مراجعه میکنند.
وی عنوان کرد: در موارد زیادی شاهد هستیم که کارهای پژوهشی خوبی در موضوعات مورد نیاز جامعه صورت گرفته؛ اما متأسفانه اطلاعرسانی در آن ارتباط وجود ندارد و افراد از آن مطلع نیستند و ما گاهی شاهد تولیدات همعرض هستیم که به عرصه کلان پژوهش آسیب میزند.
مسئول مرکز رسانه و فضای مجازی حوزهی علمیه تصریح کرد: فعالیتهای پژوهشی نباید در عرض هم باشند؛ بلکه باید در امتداد هم قرار بگیرند تا حوزه پژوهشی رشد کند. بنابراین یکی از کارهای مؤثر این است که ما محتوای تولید شده پژوهشی را به یک بدنه اجتماعی، تزریق کنیم.
وی با بیان اینکه یادداشتهای کوتاه علمی، بهترین قالب رسانهای در معرفی آثار علمی و پژوهشی هستند، ادامه داد: با توجه به اینکه محتوای علمی عامهپسند نیست و طیف گستردهای از مخاطبان عمومی رغبتی برای مراجعه به آثار ندارند؛ در این خصوص یکی از راهکارهای اساسی استفاده از قالبهای یادداشت علمی است.
حجتالاسلام رستمی اظهار کرد: یادداشت علمی این ظرفیت را فراهم میکند که یک محتوای علمی و پژوهشی برای بدنه عمومی، سادهسازی و مختصر شود.
وی خاطرنشان کرد: بنده حدود 18 سال قبل در حوزه فقه بانکداری اسلامی و به خصوص ماهیت پول، مطالعات و تعاملات علمی خوبی با اساتید قم و تهران داشتم؛ اما پس از زحمات فراوان، متوجه شدیم همین کار از طریق پژوهشکده دیگری انجام شده، شاید اگر در آن سالها، ارتباط خوبی با حوزه فقه رسانه و به خصوص مدیریت رسانه داشتیم، بسیاری از پژوهشها در امتداد یکدیگر، زمینهساز رشد بودند.
مسئول مرکز رسانه و فضای مجازی حوزهی علمیه با اشاره به اینکه مدیریت رسانه رشته نوپایی است، گفت: این حوزه مهم، 15 سال قدمت دارد در رابطه با آن، اختلافاتی دیده میشود که آیا مدیریت رسانه ذیل مدیریت سازمان قرار میگیرد یا ذیل علوم ارتباطات است و اساسا مدیر رسانه باید رویکرد مدیریت سازمان داشته باشد یا باید از نگاه رسانهای و ارتباطی در تصمیمگیریهای خودش بهرهمند باشد؟!
وی افزود: در برخی مواقع در عرصه مدیریت رسانه شاهد تعارضاتی هستیم، بهطوری که رویکرد مدیریت سازمان یک سمتی را به ما نشان میدهد؛ اما مسأله رسانهای سمت دیگری را نمایان میسازد و در این میان تصمیمگیری بسیار دشوار است و مدیریت رسانه باید این چالشها را حل کند.
استاد حوزه علمیه قم عنوان کرد: قالبی که به نظر میرسد میتواند نجاتبخش ما در این عرصه باشد، ترویج یادداشتنویسی علمی است؛ در یادداشتنویسی علمی، بخشهای ضروری و رسای مقاله علمی، شامل فرضیه و نتیجه بحث، در قالب یک تا دو صفحه 500 کلمهای به مخاطب عرضه میشود تا به عنوان پژوهش و قصد و غرض پژوهشگر پی ببرد و در صورت نیاز به بررسی استدلالات به منبع اصلی مراجعه کند.
وی تصریح کرد: قالب یادداشتنویسی علمی، بهترین قالب برای اطلاع عمومی است که نیازی به تجهیزات و آموزش خاص و نیروی فنی خاصی ندارد و حوزههای علمیه میتوانند از مزایای درون حوزوی و برون حوزوی آن استفاده کنند.
مسئول مرکز رسانه و فضای مجازی حوزهی علمیه در ادامه گفت: یکی از رسالتهای حوزه های علمیه طبق رهنمود امام شهیدمان تولید نظامات اجتماعی و اقتصادی و سیاسی است؛ یعنی حوزه باید زیربنای فعالیتهای اجتماعی و سیاسی و اقتصادی و فرهنگی را تولید و نیازهای حاکمیت در این عرصه را برطرف کند.
وی خاطرنشان کرد: وقتی حوزه علمیه بخواهد این نیازها را برطرف کند، ابتدا باید بتواند به کارشناسان آن حوزه اطلاع رسانی نماید که در چه زمینههایی، فعالیت انجام گرفته است.
حجتالاسلام رستمی افزود: الحمدالله در سالهای گذشته این امر مورد اهتمام ویژه حوزه بوده است و حوزه علمیه، مجموعهای را شکل داده تا نیازهای دانشی انقلاب اسلامی را احصاء و متناسب با آنها خدمات دانشی ارائه کند.
وی گفت: برای مثال حوزههای علمیه برای موضوعاتی چون بانکداری و نظام پژشکی، نظامات سیاسی و اجتماعی را انتخاب کرده تا طلاب با پایاننامههای قوی، بتوانند راهکارهای عملیاتی ارائه دهند؛ در ادامه نیز از این پایان نامهها حمایت میشود.
مسئول مرکز رسانه و فضای مجازی حوزهی علمیه در خصوص این حمایتها بیان کرد: اگر پژوهشگری بتواند در این زمینه کتاب و مقاله بنویسید از این آثار حمایت خواهد شد و به طور کلی بنیاد حمایت براین اساس شکل گرفت و عنوان اولیهاش نیز حمایت از پژوهشهای مورد نیاز نظام اسلامی بود که اخیرا تا حدی عنوان و ساختارش تغییر کرده است.
وی عنوان کرد: اساس کار حوزههای علمیه پشتیبانی معرفتی از انقلاب اسلامی است؛ بنابراین در جاهایی چون نظامات اجتماعی و سیاسی و اقتصادی و فرهنگی که خلأ احساس میشود، حوزه باید ورود و آن را تولید کند؛ البته در این رابطه قدمهایی برداشته شده است.
حجتالاسلام رستمی تصریح کرد: یکی از نیازهای مهم نیز ارتباط بین پژوهشگر دانشگاهی و حوزوی است؛ در اینباره میتوان از قالب یادداشت علمی استفاده کرد؛ یعنی اگر همه طلاب و اساتید و پژوهشگران بتوانند در قالبهای یادداشت علمی، مباحث خود را ارائه دهند، مخاطبان بسیار زیادی آنها را خواهند دید و این خود یک همافزایی علمی شکل میدهد.
وی خاطرنشان کرد: انتشار مقالات در نشریات تخصصی، ممکن است برای تعداد محدودی مخاطب قابل استفاده باشد؛ اما ارائه آن در قالب یادداشت علمی میتواند مخاطبان را تا چند برابر افزایش دهد؛ در این خصوص تجربیاتی را در خبرگزاری حوزه داشتیم و گاهی یادداشت علمی از 40 تا 100 هزار مخاطب داشت؛ چنین رویکردی باعث انتقال اثر علمی به طیف گستردهای از کاربران میشود و عملا زمینهساز یک نهضت روایت دانشی و پژوهشی در حوزههای علمیه خواهد شد.
خبرنگار: حمیده زند
انتهای پیام/