به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، حجت الاسلام و المسلمین حمید رضا رشدی نیا در نشستی با عنوان از فتح میدانی تا حکمرانی پایدار پساجنگ که به همت اندیشکده دین و حکمرانی برگزار شد با اشاره به شرایط کنونی جمهوری اسلامی ایران اظهار داشت: جمهوری اسلامی پس از سالها تقابل سخت، فشارهای امنیتی و تثبیت اقتدار منطقهای، اکنون در موقعیتی قرار گرفته که میتوان از آن بهعنوان مرحله فتح یاد کرد؛ مرحلهای که صرفاً به معنای پیروزی نظامی یا امنیتی نیست، بلکه آغازی برای استقرار الگوی جدید حکمرانی است. بسیاری از جوامع و دولتها در تاریخ توانستهاند در میدان نبرد پیروز شوند، اما به دلیل ناتوانی در تبدیل این پیروزی به نظم پایدار اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی دستاوردهای خود را از دست دادهاند و از همین رو، مسئله اصلی امروز جمهوری اسلامی نه صرفاً حفظ اقتدار میدانی بلکه تبدیل این اقتدار به حکمرانی پایدار است.
رشدی نیا با اشاره به مفهوم قرآنی فتح خاطرنشان کرد: در ادبیات قرآنی، فتح تنها به معنای غلبه نظامی نیست، بلکه فرآیندی تمدنی است که باید آثار اجتماعی و انسانی خود را در جامعه نشان دهد. و قرآن برای فتح سه نتیجه کلیدی ترسیم میکند؛ نخست سکینه به معنای آرامش و ثبات اجتماعی، دوم مغانم به معنای گشایش و بهبود وضعیت اقتصادی مردم، و سوم کفّ ایدی یعنی بازدارندگی و مهار دشمن است. همچنین اگر جامعه پس از عبور از بحرانهای سخت همچنان با اضطراب اجتماعی، مشکلات معیشتی و ناامنی روانی مواجه باشد نمیتوان ادعا کرد که فتح بهصورت کامل محقق شده است و فتح زمانی معنا پیدا میکند که مردم آثار آن را در زندگی روزمره خود احساس کنند.
عضو هیات علمی اندیشکده دین و حکمرانی با بیان اینکه در سالهای اخیر سرمایه اجتماعی بزرگی در کشور شکل گرفته است، افزود:در دورههای بحران، مردم ایران بار دیگر نشان دادند که همچنان از ظرفیتهای عمیق ایثار، مواسات، شجاعت و همبستگی برخوردارند که این سرمایه اجتماعی یکی از مهمترین دستاوردهای دوران تقابل سخت است، اما اگر این ظرفیتها به نهادها و سیاستهای رسمی تبدیل نشود، بهتدریج فرسوده خواهد شد.
وی افزود: یکی از خطاهای راهبردی در بسیاری از نظامهای سیاسی آن است که سرمایه اجتماعی را صرفاً در دوره بحران فعال میکنند، اما پس از عبور از بحران، آن را رها میسازند و در حالی که حکمرانی پایدار نیازمند نهادینهسازی همین روحیههای اجتماعی است.
حجت الاسلام و المسلمین رشدی نیا در ادامه با اشاره به الزامات فرهنگی مرحله پساجنگ اظهار داشت: در حوزه فرهنگی کشور نیازمند ایجاد ساز وکارهای نهادین برای اتصال ظرفیتهای تخصصی جامعه به نیازهای عمومی مردم است. به گفته وی امروز بسیاری از متخصصان، نخبگان و نیروهای اجتماعی آماده ایفای نقش در حوزههایی چون آموزش، بهداشت و خدمات اجتماعی هستند، اما ساختار لازم برای پیوند این ظرفیتها با نیازهای جامعه هنوز بهصورت کامل شکل نگرفته است. همچنین در شرایط جنگ اقتصادی، صرفهجویی و پرهیز از مصرفگرایی صرفاً یک توصیه اخلاقی نیست بلکه بخشی از مقاومت ملی محسوب میشود. جامعهای که نتواند فرهنگ مصرف خود را متناسب با شرایط بازتعریف کند، در برابر فشارهای اقتصادی آسیبپذیر خواهد بود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به مسئله اقتصاد پرداخت و اظهار داشت: یکی از ضرورتهای مهم مرحله پساجنگ، بازطراحی صنایع اساسی کشور است. تجربه سالهای اخیر نشان داده که وابستگی به برخی زیرساختهای آسیبپذیر میتواند کشور را در شرایط بحران دچار اختلال کند؛ بنابراین باید فشارهای خارجی را به فرصتی برای مدرنسازی صنایع و تقویت اقتصاد مقاومتی تبدیل کرد. باید بدانیم که اقتصاد مقاومتی صرفاً یک شعار اقتصادی نیست بلکه نوعی نگاه تمدنی به مسئله استقلال است. کشوری که نتواند زنجیرههای حیاتی خود را در حوزه انرژی، تولید، فناوری و تجارت ایمنسازی کند در برابر تحولات جهانی همواره آسیبپذیر باقی خواهد ماند.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به ابعاد امنیتی حکمرانی پایدار گفت:جمهوری اسلامی امروز به مرحلهای از بازدارندگی رسیده که میتواند نظم امنیتی جدیدی را در منطقه تعریف کند. با این حال، این بازدارندگی زمانی پایدار خواهد ماند که در قالب قوانین و رژیمهای حقوقی و امنیتی تثبیت شود. همچنین یکی از مهمترین مسائل در این زمینه، مدیریت هوشمند تنگه هرمز و تثبیت یک رژیم امنیتی متناسب با منافع ملی جمهوری اسلامی است.
حجت الاسلام و المسلمین حمید رضا رشدی در پایان بر ضرورت نهادینهسازی دستاوردهای دوران تقابل تأکید کرد و خاطر نشان کرد:دستگاههای اجرایی کشور باید کارگروههای تخصصی برای تبدیل تجربههای میدانی به قوانین، ساختارها و سیاستهای پایدار تشکیل دهند. اگر دستاوردها صرفاً در سطح شعار یا خاطره تاریخی باقی بمانند بهتدریج فراموش خواهند شد. وی با بیان اینکه امروز جمهوری اسلامی در آستانه یک انتخاب تاریخی قرار دارد و میتوان از این مرحله برای بازسازی تمدنی و ایجاد حکمرانی پایدار استفاده کرد یا اینکه پیروزیهای میدانی در حد موفقیتهای مقطعی باقی خواهند ماند. بنابراین فتح یک وضعیت حکمرانی است، نه صرفاً یک پیروزی تاریخی و هنر نظام سیاسی در دوران پساجنگ آن است که بتواند اقتدار سخت را به آرامش اجتماعی، رفاه اقتصادی، انسجام فرهنگی و امنیت پایدار تبدیل کند و در غیر این صورت، فرصت تاریخی شکلگرفته بهتدریج از میان خواهد رفت.
انتهای پیام/