به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، بازار لوازم خانگی در ماههای اخیر با افزایش مستمر قیمتها روبهرو شده؛ افزایشهایی که اگرچه به اندازه برخی بازارهای ملتهب، شوکآور نبوده، اما تداوم آن در بازههای زمانی کوتاه، پرسشهای جدی درباره منطق قیمتگذاری و دلایل واقعی رشد نرخها ایجاد کرده است.
تولیدکنندگان لوازم خانگی در توضیح این روند، مجموعهای از عوامل را مطرح میکنند؛ از رشد هزینه مواد اولیه و نوسانات نرخ ارز گرفته تا افزایش هزینه حملونقل، مشکلات تامین نقدینگی، دشواری تخصیص ارز و فشارهای ناشی از شرایط اقتصادی و جنگی کشور. در ظاهر، این دلایل قابل درک به نظر میرسد، اما مسئله اصلی بازار اینجاست که چرا این افزایش قیمتها پایانی ندارد و چرا هنوز فرمول مشخص و شفافی برای آن ارائه نشده است؟
واقعیت این است که صنعت لوازم خانگی ایران طی سالهای اخیر بیش از گذشته به زنجیره تامین داخلی وابسته شده، اما این به معنای مصون ماندن از نوسانات اقتصادی نیست. بسیاری از مواد اولیه مورد استفاده تولیدکنندگان از جمله ورق فولادی، مواد پتروشیمی، قطعات الکترونیکی و حتی هزینههای لجستیکی، همچنان بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم از نرخ ارز تاثیر میپذیرند. به همین دلیل، حتی کاهش مقطعی نرخ دلار نیز الزاماً به معنای کاهش فوری هزینه تولید نیست.
با این حال، آنچه ابهام بازار را بیشتر کرده، تفاوت رفتار قیمتها در زمان افزایش و کاهش نرخ ارز است. در هفتههای اخیر، برخی کالاهای وارداتی با کاهش نسبی قیمت مواجه شدند، اما در بازار لوازم خانگی داخلی عملاً خبری از افت نرخها نیست. همین مسئله باعث شده این پرسش مطرح شود که آیا افزایش قیمتها صرفاً تابع هزینههای تولید است یا بخشی از آن به نبود ثبات در سیاستگذاری و نگرانی تولیدکنندگان از آینده بازار بازمیگردد؟
برخی کارشناسان معتقدند تولیدکنندگان در شرایط فعلی، بیش از آنکه بر مبنای هزینه امروز قیمتگذاری کنند، براساس ریسکهای آینده تصمیم میگیرند. به بیان دیگر، شرکتها با توجه به بیثباتی اقتصادی، احتمال افزایش دوباره نرخ ارز، مشکلات تامین مواد اولیه و نامشخص بودن سیاستهای حمایتی، تلاش میکنند حاشیه امنی برای ادامه تولید خود ایجاد کنند؛ اقدامی که نتیجه آن، افزایش تدریجی و مداوم قیمتها در بازار است.
در این میان، نقش زنجیره تامین نیز قابل توجه است. اکبر پازوکی رئیس اتحادیه صنف فروشندگان لوازم خانگی تهران معتقد است مشکلات بازار باید از مبدا مدیریت شود و نظارتها تنها محدود به فروشگاهها نباشد. به گفته وی، اگر مواد اولیه با قیمت مناسب و سازوکار شفاف به دست تولیدکننده برسد، بخشی از التهاب فعلی بازار نیز کنترل خواهد شد.
این اظهارات نشان میدهد بخشی از چالش فعلی بازار، به نبود شفافیت در تامین مواد اولیه و هزینههای بالادستی بازمیگردد. تولیدکنندگان از افزایش هزینهها سخن میگویند، اما مصرفکننده تصویر روشنی از جزئیات این هزینهها ندارد و همین مسئله فاصله میان بازار و خریداران را بیشتر کرده است.
از سوی دیگر، رکود نسبی بازار نیز معادلات را پیچیدهتر کرده است. کاهش قدرت خرید باعث شده فروشندگان با افت تقاضا روبهرو شوند و حتی فروش اقساطی که در سالهای اخیر یکی از ابزارهای اصلی تحریک بازار بود، به دلیل نوسانات قیمت و کمبود نقدینگی، محدودتر از گذشته دنبال شود. بسیاری از فروشندگان میگویند در شرایط فعلی، امکان تعهد بلندمدت برای فروش اقساطی وجود ندارد، زیرا قیمت کالاها به سرعت تغییر میکند.
در چنین شرایطی، پرسش اصلی بازار دیگر صرفاً «چرا قیمتها بالا میرود؟» نیست، بلکه این است که آیا برنامه مشخصی برای ایجاد ثبات وجود دارد یا خیر. کارشناسان معتقدند بازار لوازم خانگی بیش از هر چیز به شفافیت نیاز دارد؛ شفافیت در هزینههای تولید، روند تامین مواد اولیه، نحوه قیمتگذاری و سیاستهای حمایتی دولت.
به باور تحلیلگران، اگر وزارت صمت بتواند همزمان موانع تولید را کاهش دهد، دسترسی صنایع به مواد اولیه و ارز را تسهیل کند و در کنار آن چارچوب مشخصی برای نظارت بر قیمتها ارائه دهد، بازار به تدریج به سمت آرامش و پیشبینیپذیری حرکت خواهد کرد؛ موضوعی که هم به نفع تولیدکننده است و هم اعتماد مصرفکننده را حفظ میکند.
انتهای پیام/